TTK Madde 11565. Yükleme ve sürastarya sürelerinin hesabı
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TTK m.1156, yolculuk çarterinde yükleme süresi (starya) ve sürestarya süresinin takvim esasına göre nasıl hesaplanacağını ve yüklemeye engel olan tesadüfi sebeplerin bu süreleri nasıl etkileyeceğini düzenler. Üç ana konuya değinir: aralıksız hesap ilkesi, faaliyet alanına göre engel günlerinin hesaba katılıp katılmayacağı ve engel sona erdikten sonra sürenin işlemeye devam etmesi.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Yükleme süresi takvime göre aralıksız hesaplanır.
(2)Taşıtanın faaliyet alanında gerçekleşen tesadüfi sebepler dolayısıyla eşyanın gemiye teslimi mümkün olmayan günler de yükleme süresinin hesabında dikkate alınır.
(3)Taşıyanın faaliyet alanında gerçekleşen tesadüfi sebepler dolayısıyla eşyanın gemiye alınması mümkün olmayan günler ise bu sürenin hesabında dikkate alınmaz.
(4)Fırtına, buz istilası veya seferberlik gibi her iki tarafın faaliyet alanını ilgilendiren tesadüfi sebepler dolayısıyla eşyanın gemiye teslim edilmesi ve alınması imkânı bulunmayan günler yükleme süresine eklenir; şu kadar ki, yükleme süresi içinde olmasına rağmen taşıtan bu günler için taşıyana sürastarya parası ödemekle yükümlüdür.
(5)Üçüncü ve dördüncü fıkralarda yazılı hâllerde, yüklemeye fiilen devam edildiği anda, süre durduğu yerden işlemeye başlar.
(6)Sürastarya süresi ise ikinci ilâ beşinci fıkralarda belirtilen hâllerden etkilenmeksizin kesintisiz olarak hesaplanır; meğerki, bu hâllerin doğumuna, taşıyan kusuruyla sebep olsun.
Madde gerekçesi
Almanya'da, 1930'lu yıllardaki reform çalışmaları sırasında, yükleme süresinin hesabında yalnızca "iş günleri"nin esas alınması teklif edilmiştir. Ancak bu öneri kabul görmemiş ve Alm. TK.'nm 573 üncü paragrafının birinci fıkrasında yer alan "aralıksız hesap" ilkesi muhafa za edilmiştir. 6762 sayılı Kanuna ilişkin Hükûme* Tasarısı, Adliye Encümeni tarafından gözden ge çirilirken, Almanya'da teklif edilmiş olan "iş günü" kuralı 1036 nci maddenin birinci fıkrasına alın mıştır. Oysa bu düzenleme, denizcilik uygulamasına yabancıdır ve sorunlara yol açmıştır. Kural ola rak süreler aralıksız hesaplanır; taraflar, sözleşmede kabul edecekleri hükümlerle, bu kuralı diledik leri gibi değiştirebilecektir. Bu sebeple, mehaz Alm. TK.'nm 573 üncü paragrafının birinci fıkrasın da yer alan kural tercih edilmiş ve hem yükleme, hem de sürastarya sürelerinin aralıksız hesaplana cağı ilkesi birinci fıkrada kabul edilmiştir. Tasarının ikinci ilâ dördüncü fıkraları, 6762 sayılı Kanunun 1036 nci maddesinin mütekabil fıkralarından dili güncelleştirilerek alınmıştır. Bu fıkralar ile getirilen düzenlemeler de, 1930'lu yıl larda Almanya'da teklif edilmiş ama kanunlaşmamıştı. 6762 sayılı Kanunun tasarısını inceleyen Adliye Encümeni, bu önerileri uygun bulup 1036 nci maddenin ikinci ilâ dördüncü fıkralarına işle miştir. Bu düzenleme, yüklemeye engel olan tesadüfi sebeplerin etkisi bakımından, sistematik çö zümler getirdiğinden, muhafaza edilmesi uygun görülmüştür. Bu hükümler yalnızca "tesadüfi se bepler"! düzenlediğinden, tarafların, özellikle de taşıyanın kusurunun bulunduğu hallerde yine ge nel hükümler uygulanacaktır. Beşinci fıkra, bir başka tartışmalı meseleyi çözmektedir: Yüklemeye bir engel yüzünden ara verildikten sonra tekrar başlandığında, sürenin de aynı anda işlemeye başlayıp başlamayacağı tered düt uyandırmaktaydı; bu sorun, açık bir kural ile çözülmüş ve yüklemeye yeniden başlandığı anda sürenin de kaldığı yerden işlemeye başlayacağı tasrih edilmiştir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Faaliyet alanı
- Yükleme süresi
- Aralıksız hesap
- Sürestarya parası
- Sürestarya süresi
- Tesadüfi sebep
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.