TTK Madde 1146b) Caiz olmayan eşya ve yükleme hakkında
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TTK m.1146, taşıtan ve yükletenin yasak eşyayı yüklemesinin sonuçlarını, kaptanın yetkisini ve navlun ödeme yükümlülüğünü düzenler. Madde; harp kaçağı, ihracı, ithali veya transiti menedilmiş eşya ile mevzuata (kolluk, vergi ve gümrük kurallarına) aykırı yüklemeler bakımından taşıtan ve yükleten ile taşıyan ve diğer zarar görenler arasındaki sorumluluğu belirler. Ayrıca kaptanın tehlikeli yükü karaya çıkarma veya zorunluluk hâllerinde denize atma yetkisine yer verir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Taşıtan ve yükleten, harp kaçağı veya ihracı, ithali veya transit olarak geçirilmesi menedilmiş olan eşyayı yükler yahut yükleme sırasında mevzuata, özellikle kolluk, vergi ve gümrük kurallarına aykırı hareket ederlerse, taşıyana karşı sorumludur; bu yüzden zarar gören diğer kişilere karşı ise ancak kusurları varsa sorumlu olurlar.
(2)Kaptanın onayıyla hareket etmiş olmaları, taşıtan ve yükleteni diğer kişilere karşı sorumluluktan kurtarmaz. Bunlar eşyanın el konulmuş olduğunu ileri sürerek navlunu ödemekten kaçınamazlar.
(3)Eşya, gemiyi veya içindeki diğer eşyayı tehlikeye sokarsa, kaptan, bunu karaya çıkarmaya veya zorunluluk hâllerinde denize atmaya yetkilidir.
Madde gerekçesi
Alm. TK.'nın 564 üncü paragrafının ikinci ilâ beşinci fıkralarından alınmış olan 6762 sayılı Kanunun 1024 üncü maddesinin ikinci ilâ beşinci fıkralarına tekabül etmektedir (aynı maddenin birinci fıkrası Tasarının 1145 inci maddesi ile birleştirilmiştir). Tasarının 1145 inci mad desinde bildirim yükümlülüğünün ihlali bakımından öngörülen garanti sorumluluğunun, yüklenme si caiz olmayan eşya bakımından da kabulü uygun görülmüş ve birinci fıkranın birinci cümlesi bu doğrultuda düzenlenmiştir. Geri kalan hükümler, 6762 sayılı Kanunun 1024 üncü maddesinin üçün cü ilâ beşinci fıkralarından dili güncelleştirilerek alınmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Taşıtan
- Tehlikeli eşya
- Yükleten
- Diğer zarar görenlere karşı sorumluluk
- Menedilmiş eşya
- Taşıyana karşı sorumluluk
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.