TTK Madde 12102. Yolculuk başladıktan sonra a) Mesafe navlunu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TTK m.1210, gemi yolculuk başladıktan sonra umulmayan bir hâl yüzünden zayi olduğunda, kurtarılan eşya için taşıyanın mesafe navlununu talep edip edemeyeceğini düzenler. Mesafe navlununun hesap ölçütlerini (kurtarılan eşyanın miktarı, alınan mesafe, yolculuğun giderleri, süresi, rizikolar ve zorluk derecesi) ve üst sınırını belirler. Hüküm, navlun sözleşmesi kapsamında geminin zayi olması halinde uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Gemi, yolculuk başladıktan sonra umulmayan bir hâl yüzünden zayi olduğu takdirde; taşıyana o ana kadar doğmuş bulunan alacakları dışında, zayi olan gemiden kurtarılan ve emniyet altına alınan eşya başka bir limana getirilmiş olsa bile mesafe navlunu da ödenmesi gerekir.
(2)Mesafe navlunu kurtarılan eşyanın miktarına, geminin zayi olduğu ana kadar alınan mesafeye, yolculuğun giderlerine, süresine, katlanılan rizikolarına ve zorluk derecesine göre hakkaniyete uygun bir şekilde hesap edilir.
(3)Mesafe navlunu, kurtarılan eşyanın emniyet altına alındığı yer ve tarihteki değerini aşamaz.
Madde gerekçesi
6762 sayılı Kanunun 1084 üncü ve 1085 inci maddeleri esas alınarak hazırla nan bu maddede aslında dilin güncelleştirilmesi dışında esaslı bir yenilik getirilmemiştir. Ancak, mesafe navlunu hesaplanırken dikkate alınacak kriterlerin belirtildiği ikinci fıkrada bir bakıma on ları tamamlamak amacıyla ödenecek mesafe navlunu miktarının hakkaniyete de uygun düşmesi ge rektiği belirtilmiş; ayrıca yükün nerede ve hangi zamandaki değerinin esas alınacağı hususundaki tereddütler de üçüncü fıkraya "eşyanın güvenlik altına alındığı yer ve tarihteki değeri" ibaresi ekle nerek giderilmeye çalışılmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(2)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddedeki kavramlar
- Mesafe navlunu
- Umulmayan hâl
- Zayi
- Hakkaniyete uygun hesap
- Kurtarılan ve emniyet altına alınan eşya
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.