Zayi nedir?

10 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

Zayi, 3 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TTK m.1210 · yolculuk başladıktan sonra a) Mesafe navlunu: Geminin fiilen yok olması, kullanılamaz hâle gelmesi ya da kurtarılamayacak biçimde kaybolmasıdır.
  • Tebligat K. m.6 · tebliğ evrakının zıyaı halinde masraflar: Tebliğ evrakının kaybolması, yok olması ya da ulaştırılamaz hâle gelmesidir.
  • 4925 s. K. m.33 · ücretler: Yetki belgesinin kaybolması ya da yok olması hâlidir.

Kanunda nerede geçiyor

10 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.651 · I - Şartları

    Senedin hak sahibinin elinden çıkması ve geri alınamaz hâle gelmesi durumudur. Kaybolma, çalınma, yanma, yırtılma veya okunamayacak kadar tahrip olma gibi durumları kapsar; gerçek bir yokluk gerekir.

  • TTK m.661 · C) İptal kararı — I - Genel olarak — 1. Yetki

    Senedin zilyedinin onu elinden kaybetmesi veya yok olması durumudur. Maddenin üçüncü fıkrası bakımından dilekçe sahibinin senedi zilyet olarak bulunduğu ve sonra zayi ettiği iddiası inandırıcı olmalıdır.

  • TTK m.663 · 3. İlan ile çağrı, başvuru süresi

    Senedin zilyedinin elinden çıkması ve geri alınamaz hâle gelmesi. Maddenin uygulanması için dilekçe sahibinin zayi açıklamasının inandırıcı bulunması gerekir.

  • TTK m.874 · XIX - Zıya karinesi

    Eşyanın taşıma süresi içinde teslim edilmemesi hâlinde, kanunun eşyanın kaybolduğunu varsaydığı durum. Bu madde bakımından eşya, taşıma süresini izleyen yirmi gün (sınır ötesi taşımada otuz gün) içinde teslim edilmemişse zayi olmuş gibi değerlendirilir.

  • TTK m.1003 · I- Geminin zıyaı

    Geminin fiilen veya hukuken varlığını yitirmesi hâlidir; madde bunu batma, harap olma, patlama ve tahrip gibi örneklerle açıklar. Geminin yalnızca geçici olarak kullanılamaz duruma gelmesi zayi sayılmaz; gemi ancak fiziki varlığını kaybettiğinde zayi olur.

  • TTK m.1209 · 1. Yolculuk başlamadan önce

    Geminin fiilen yok olması ya da kullanılamaz hale gelerek hukuken geminin varlığının sona ermesi anlamına gelir. Maddede zayi, umulmayan bir hâlin sonucu olarak anılmaktadır.

  • TTK m.1210 · 2. Yolculuk başladıktan sonra a) Mesafe navlunu

    Geminin fiilen yok olması, kullanılamaz hâle gelmesi ya da kurtarılamayacak biçimde kaybolmasıdır. Zayi, yolculuk başladıktan sonra gerçekleşmiş olmalıdır.

  • TTK m.1214 · II- Eşyanın zayi olması sebebiyle — 1. Yolculuk başlamadan önce a) Eşya sözleşmede ferden belirlenmişse

    Eşyanın taşıyanın ya da taşıtanın hâkimiyetinden çıkarak artık teslim edilemeyecek biçimde kaybolması veya yok olmasıdır. Yalnız hasar görmüş olan eşya zayi sayılmaz; hasar için ayrı hükümler uygulanır.

Tebligat Kanunu

  • Tebligat K. m.6 · Tebliğ evrakının zıyaı halinde masraflar

    Tebliğ evrakının kaybolması, yok olması ya da ulaştırılamaz hâle gelmesidir. Maddenin uygulanabilmesi için evrakın PTT işletmesinin sorumluluk alanında zayi olması gerekir.

Karayolu Taşıma Kanunu

Karıştırılan kavramlar

İlk verme ile yenileme ve zayi arasındaki fark nedir?

Belgenin ilk kez verilmesi, ücretin tamamı üzerinden alınan ilk ücrettir.

Yenileme ve zayide ücretin yalnız yüzde on beşi alınır; madde ilk verme için ayrı bir oran belirtmez.

Yenileme ve zayi halinde ücret, madde metnindeki yüzde on beşlik oran üzerinden hesaplanır.

4925 s. K. m.33

Zayi ile zıya anında hak sahibi arasındaki fark nedir?

Zayi olduğunda senette hakkı bulunan kişi, iptal talebinde bulunabilir.

Zıyaın ortaya çıktığı anda hakkı bulunan kişi de talep sahibidir; zayi ile zıya anı farklı kişilere hak tanımasına yol açabilir.

Fıkra 2 uyarınca talep hakkı, zayi veya zıyaın ortaya çıktığı andaki hak sahibine tanınır; sonraki devralan kişi bu hakkı kendiliğinden kazanmaz.

TTK m.651

Yolculuk başlamadan önceki zayi ile yolculuk başladıktan sonraki zayi arasındaki fark nedir?

Gemi yolculuk başlamadan önce zayi olduğunda, navlun sözleşmesi bu madde uyarınca kendiliğinden sona erer.

Gemi yolculuk başladıktan sonra zayi olduğunda, bu madde değil, madde gerekçesinde anılan 1212. madde hükmü uygulanır.

Hangi hükmün uygulanacağı, zayiin yolculuk başlamadan önce mi sonra mı gerçekleştiğine göre belirlenir.

TTK m.1209

Umulmayan hâl sonucu zayi ile denize elverişsizlik arasındaki fark nedir?

Gemi zayi olmuşsa, bu madde uygulanır.

Gemi zayi olmamakla birlikte denize elverişsiz hâle gelmişse, bu hâl madde gerekçesine göre ayrı bir hükümle (m.1213) düzenlenmiştir.

Denize elverişsizlik hâlinde tarafların hakları m.1213 uyarınca belirlenir, bu maddedeki kendiliğinden sona erme kuralı uygulanmaz.

TTK m.1209

Yolculuk başlamadan önce zayi ile yolculuk başladıktan sonra zayi arasındaki fark nedir?

Gemi yolculuk başlamadan önce zayi olursa, taraflar birbirine tazminat ödemeden navlun sözleşmesi kendiliğinden sona erer.

Gemi yolculuk başladıktan sonra zayi olursa, bu madde uygulanır ve taşıyan mesafe navlununu talep edebilir.

Yolculuk başlamadan önceki zayide mesafe navlunu talep edilemez; yolculuk başladıktan sonraki zayide mesafe navlunu ödenir.

TTK m.1210

Tamamın zayi ile kısmi zayi arasındaki fark nedir?

Eşyanın tamamının zayi olması hâlinde sözleşme kendiliğinden hükümden düşer; taraflar arasında tazminat borcu doğmaz.

Eşyanın yalnız bir kısmının zayi olması hâlinde sözleşme ayakta kalır; taşıtana fesih veya başka eşya yükleme seçimlik hakları tanınır.

Tamamın zayinde hak seçimi söz konusu olmaz, sözleşme düşer; kısmi zayide taşıtanın tercihine göre navlun ya da sözleşmenin devamı belirlenir.

TTK m.1214

İlgili konular

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.