TTK Madde 651I - Şartları

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

TTK m.651, kıymetli evrakın zayi olması hâlinde senedin mahkeme kararıyla iptalinin mümkün olduğunu ve bu iptal talebinin kimin tarafından ileri sürülebileceğini düzenler. Hükmün uygulandığı alan, senedini kaybeden veya zıyaa uğratan hak sahibi ile mahkeme arasındaki iptal ilişkisidir.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.

(2)Kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi, senedin iptaline karar verilmesini isteyebilir.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Madde aynen 6762 sayılı Kanunun 563 üncü maddesinden alınmış olup, doğru dan kaynak İsv. BK m. 563'dür. Maddede (ve Tasarının diğer maddelerinde yer alan) "zayi" ve "zi ya" kelimeleri yerine Öztürkçe bir kelime konulmamıştır. Bunun sebebi, her iki kelimenin tüm an lamlarını içerecek uygun bir karşılığının bulunamamasıdır. "Zayi" ve "ziya" kelimelerine sözlükler esas itibarıyla "yitmiş, mahvolmuş" anlamlarını vermektedir. Yargıtay ise yiten (kaybolan), yırtılan, okunamayacak kadar tahrip olan, elden herhangi bir şekilde çıkan (meselâ, kuyuya düşen, çıkarıla mayan, rüzgarda uçan) senetleri "zayi" olmuş senet olarak kabul ediyor. Bu kelime yerine "yiten" kelimesinin kullanılması halinde, kavramın dar yorumlanabileceğinden, "yiten, elden çıkan, harap olan" şeklinde birden çok kelimenin bir arada kullanılmasının da kanun diline uymayabileceğinden endişe edilmiştir. "Zayi" bir kelime değil, anlambilim yönünden anlam yüklü bir kavram olarak de ğerlendirilmiştir. Medenî Kanunda da bu tür kelimelerin aynen korundukları saptanmıştır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

871 karar arasından seçildi
  1. İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/45 · K. 2025/995 · T. 11.12.2025
    İlk dereceKabul
    bundan önce söz konusu çeklerin ibrazı halinde ödemeden men yasağı verilmesinin zarureti gereği gözetilerek, ilkin mahkemeye başvurma zarureti hasıl olmakla; müvekkili şirketin yapacağı şikayeti müteakip soruşturma esasının da ivedilikle mahkemeye bildirileceğini, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 651. maddesi "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
  2. İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2026/460 · K. 2026/385 · T. 01.06.2026
    İlk dereceRet
    Yasal Mevcuat incelendiğinde; 6102 Sayılı Türk Ticarek Kanunu madde 651'e göre "Kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir.
  3. İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2026/202 · K. 2026/202 · T. 27.03.2026
    İlk derece
    6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 651/1 maddesi uyarınca kıymetli evrakın iptaline karar verilebilmesi için senedin zayi olması ve hamilinin elinden rızası dışında çıkmış olması şarttır.

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

Ticaret Hukuku

Bir anonim şirket olan (A) A.Ş., müşterisi (B) Ltd. Şti.'den olan ticari alacağına karşılık olarak ciro yoluyla devraldığı bir bonoyu, muhasebe departmanındaki bir karışıklık sonucu bulamamaktadır. Vadesi yaklaşan bono için yasal yollara başvurmak isteyen (A) A.Ş., senedin zayi nedeniyle iptali prosedürünü araştırmaktadır. Bu olayda, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun kıymetli evrakın iptaline ilişkin hükümleri dikkate alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A) İptal davası açılabilmesi için (A) A.Ş.'nin, senedin zilyedi iken zayi ettiğini kesin delillerle ispatlaması şart olup, mahkemenin bu hususta takdir yetkisi bulunmamaktadır.
  2. B) İptal kararının kesinleşmesi üzerine (A) A.Ş., borçludan yalnızca vadesi gelmiş borcun ödenmesini talep edebilir; yeni bir senet düzenlenmesini isteme hakkı kanunen tanınmamıştır.
  3. C) Yetkili mahkeme, kıymetli evrakın anonim şirket merkezinde zayi olması nedeniyle, münhasıran (A) A.Ş.'nin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesidir.
  4. D) İptal kararı verildiği takdirde bu karar yalnızca taraflar arasında hüküm ifade eder; üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilmesi için Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan edilmesi zorunlu değildir.
  5. E) Senedin zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan (A) A.Ş., senedin iptaline karar verilmesini mahkemeden isteyebilir.

Bu maddeyle ilgili 1 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl