TTK Madde 874XIX - Zıya karinesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, taşıma sırasında kaybolan eşyanın zayi sayılabilmesi için tanınan bekleme süresini, eşyanın sonradan bulunması hâlinde hak sahibinin haber isteme ve eşyayı geri alma hakkını, bu hakkın tazminat ödemesine bağlanmasını ve bulunan eşya üzerinde taşıyıcının tasarruf yetkisini düzenler. Kime uygulandığı bakımından, taşıma sözleşmesinden doğan eşya taşıma ilişkisindeki hak sahibi ile taşıyıcı arasındaki ilişkiyi kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Eşya, taşıma süresini izleyen yirmi gün içinde teslim edilmezse, hak sahibi ona zayi olmuş gözüyle bakabilir. Sınır ötesi taşımalarda bu süre otuz gündür.
(2)Hak sahibi, eşyanın zıyaı dolayısıyla tazminat alırsa, bunun ödenmesi sırasında, eşyanın daha sonra bulunması hâlinde, derhâl kendisine haber verilmesini isteyebilir.
(3)Hak sahibi, eşyanın bulunduğu haberini aldıktan itibaren otuz gün içinde, gerektiğinde giderler indirilmek suretiyle, tazminatı geri ödeyerek eşyanın kendisine teslimini isteyebilir. Taşıma ücretini ödeme yükümlülüğü ile tazminat hakkı saklıdır.
(4)Eşya, tazminatın ödenmesinden sonra bulunmuşsa, hak sahibi bundan haberdar edilmesini istemediği veya bulunma haberinden sonra eşyanın teslimine ilişkin istem hakkını ileri sürmediği durumlarda, taşıyıcı, eşya üzerinde serbestçe tasarrufta bulunabilir.
Madde gerekçesi
Maddenin kaynağı CMR m. 20 ve Alm. TK m. 424'dür. Birinci fıkra: Birinci fıkra ziya karinesini koymaktadır: Eşya taşıma süresini izleyen yirmi gün içinde teslim edilmezse hak sahibi ona "zayi olmuş gözüyle bakabilir". Bu süre, sınır ötesi taşıma larda otuz gündür. İkinci ilâ dördüncü fıkralar: İkinci ilâ dördüncü fıkralar eşyanın bulunması halini çeşitli var sayımlara göre düzenlemektedir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Hak sahibi
- Taşıma ücreti
- Zayi
- Serbest tasarruf
- Tazminat ödemesi ve geri ödeme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.