TTK Madde 882VI - Sorumluluk sınırları
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Bu madde, karayolu, demiryolu, deniz veya havayolu ile yapılan taşımalarda gönderinin tamamının ya da münferit parçalarının zıyaı veya hasarı halinde taşıyıcının tazminat sorumluluğunun üst sınırını düzenler. Düzenlediği konular; gönderinin tamamının zıyaı veya hasarında tazminat sınırı, münferit parçalarda sınırın hangi kısma uygulanacağı, taşıma süresinin aşılmasında taşıma ücretine bağlı sınır ve Özel Çekme Hakkının Türk Lirasına çevrilme yöntemidir.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Gönderinin tamamının zıyaı veya hasarı hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
(2)Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu;
a)Gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının,
b)Gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının,
net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.
(3)Taşıyıcının, taşıma süresinin aşılmasından doğan sorumluluğu, taşıma ücretinin üç katı ile sınırlıdır.
(4)Özel Çekme Hakkı, eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilir.
Madde gerekçesi
Maddenin kaynakları CMR m. 23 (3), m. 23 (5), m. 23 (7) ve m. 25 (2) hükmü ile Alm. TK 431(2) paragrafıdır. Madde kaleme alınırken, aynı hususları taşınma eşyası taşıması ve deniz ticareti için düzenleyen Tasarının 899 uncu ve 1186 ncı maddelerinin terimleriyle birlik sağ lanmasına özen gösterilmiştir. Taşıyıcının sorumluluğu sınırlandırılmıştır. Buna temel veren düşünce taşıyıcının taşıma ile bir iş yaptığı, bu işin olumlu bir amaç taşıdığı, buna rağmen bir zarar doğmuşsa, taşıyıcının sınırsız bir şekilde sorumlu tutulmamasıdır. Sınırın hesaplanmasında, ziya ve hasar hallerinde (m. 875) gönde rinin gayri safı ağırlığı, gecikmede ise taşıma ücreti esas alınır. "Gönderi" (consigment/sendung) ta şıma konusu eşyayı ifade eder. Başka bir ifade ile 875 inci maddenin birinci fıkrası anlamında ta şınmak üzere teslim alınan, taşınıp teslim edilecek eşyanın tamamı "gönderi"dir. Birinci fıkra: Gönderinin tamamının (875 inci maddenin birinci fıkrası) ziyaı veya hasan ha linde 880 inci maddede düzenlenen eşyaya gelen yani eşyanın cevherine (maddesine) verilen zarar ile zararı belirleme giderlerinden doğan toplam tazminat gönderinin gayrî safî ağırlığının her bir ki logram için 8.33 hesap birimi ile sınırlıdır. "Hesap birimi" dördüncü fıkrada tanımlanmıştır. "Gayrî safî" (brüt) ağırlık eşyanın ambalajlı ağırlığıdır. Sorumluluk tutarının en yüksek sınırı aynı zaman da 864 üncü madde ile de bağlantılı olarak değerlendirilmelidir. Bu fıkraların CMR'deki kaynakla rı CMR m. 23 (3) ve m. 25 (2)'dir. İkinci fıkra: İkinci fıkra birinci fıkranın içerdiği sınır kuralı bağlamında özel bir hali, gönde renin münferit parçalarının ziyaı ve hasarını düzenlemektedir. İkinci fıkra ise kurallarını iki varsa yıma göre koymaktadır. Birinci varsayım, münferit parçalar (bir kaç paket/koli veya tek koli/paket için bir kısım eşya) zarara uğramış olmakla beraber tüm gönderinin değerini yitirmesidir. Meselâ ta şınan, 12 kişilik antika, mevcudu bulunmayan yani parçaların ikamesi mümkün olmayan bir yemek takımıdır. 6 tabak, 3 salata tabağı, bir çorba servis tenceresi kırılmıştır (zayi olmuştur). Bu halde za rarın hesaplanmasında tüm gönderi dikkate alınır. İkinci varsayımda ise, münferit parçaların ziyaı ve hasarı sonucunda gönderinin bir kısmı değerini yitirmiştir. Bu halde hesaplamada, yani her kg için 8.33 hesap biriminin uygulanmasında değerini yitiren kısım esas alınır. Üçüncü fıkra: Taşıma süresi aşılmışsa sorumluluk taşıma ücretinin üç katından fazla olamaz. Dördüncü fıkra: Hesap birimini tanımlayan dördüncü fıkra uluslararası birliği sağlamaktadır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Özel Çekme Hakkı
- Taşıma ücreti
- Değerini kaybetme
- Gönderi
- Net olmayan ağırlık
- Taşıma süresinin aşılması
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
79 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/4749 · K. 2023/525 · T. 25.01.2023Daire kararıOnama
davalının sınırlı sorumluluğu olduğunun belirlenmesi halinde ise davaya konu emtianın ağırlığının tespiti ile gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle 6102 sayılı Kanun'un 880 inci maddesine göre taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, 6102 sayılı Kanun'un 882 nci maddesi uyarınca taşıyıcının üst sorumluluk sınırı tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken,
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2017/3699 · K. 2019/1601 · T. 27.02.2019Daire kararıBozma
...-Ayrıca 6102 sayılı ...'nın 882'inci maddesi uyarınca, zıya veya hasar sebebiyle taşıyıcının sorumluluğu, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8.83 Özel Çekme Hakkı ile sınırlıdır.
- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi · E. 2024/2016 · K. 2024/1863 · T. 22.11.2024İstinaf
davacının teslim ettiği malların ziyanından dolayı davalıların TTK'nın 917, 928 ve 929. Maddeleri ile 886, 888. vd. maddeleri hükümleri gereğince oluşan tüm hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davalıların 6102 sayılı Kanunun 882. maddesi kapsamında sorumluluk sınırlandırılmasından faydalanamayacağı, buna göre davacı tarafça faturalandırılan toplam 111.832,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.