TTK Madde 871XVI - Gönderilenin hakları ve ödeme borcu
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, taşıma sözleşmesinde eşya teslim yerine vardıktan sonra gönderilenin (alıcının) taşıyıcıya karşı haklarını ve taşıma ücretine ilişkin ödeme borcunu düzenler. Gönderilenin eşyanın teslimini isteme hakkı, zayi, hasar veya geç teslim hallerinde gönderenin istem haklarını ileri sürmesi, gönderen ile gönderilenin yetkisinin paylaşımı, taşıma ücretinin ödenmesi ve boşaltma ile yükleme yeri bekleme ücretlerinin ödenmesi hükme bağlanmıştır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Eşyanın teslim yerine varmasından sonra gönderilen, taşıyıcıdan, taşıma sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi karşılığında, eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebilir. Eşya zayi olmuş veya hasara uğramış yahut geç teslim edilmişse, gönderilen, gönderenin taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebilir. Gönderen, bu hakların ileri sürülmesinde yetkili kalmaya devam eder. Gönderilenin veya gönderenin kendilerinin veya başkasının menfaatine hareket etmeleri farklılık yaratmaz.
(2)İstem hakkını, birinci fıkranın birinci cümlesine göre ileri süren gönderilen, taşıma ücretini, taşıma ücretinin bir bölümü ödenmiş ise kalan bölümünü taşıma senedinde gösterilen tutarla sınırlı olmak üzere ödemekle yükümlüdür. Taşıma senedi düzenlenmemiş veya gönderilene ibraz edilmemişse yahut ödenmesi gereken tutar taşıma senedinden anlaşılamıyorsa, gönderilen, makul olması şartıyla, gönderen ile taşıyıcı arasında kararlaştırılan taşıma ücretini ödemek zorundadır.
(3)Birinci fıkranın birinci cümlesine göre istem hakkını ileri süren gönderilen, boşaltma yerindeki bekleme ücretini ve ayrıca, eşyanın teslimi sırasında kendisine bildirilmiş olmak şartıyla, yükleme yerindeki bekleme ücretiyle 870 inci maddenin üçüncü fıkrasına göre ödenmesi gereken bedeli öder.
(4)Gönderenin sorumluluğu, sözleşmeye göre ödenmesi gereken bedeller için devam eder.
Madde gerekçesi
Hükmün kaynakları CMR m. 13 ve Alm. TK 421 inci paragrafıdır. Birinci fıkra: Hüküm eşyanın teslim yerine varması halinde teslim yerinde gönderilenin hak larını ve ödeme borcunu düzenlemektedir. Söz konusu halde gönderilen taşıyıcıdan eşyayı kendisi ne teslim etmesini isteyebilir. Ancak taşıma sözleşmesinden doğan yükümlülükler Zug um Zug ye rine getirmelidir. Bu yükümlülüklerin taşıma ücretine özgülenmediğine dikkat edilmelidir. Eşyanın teslimi, anılan yükümlülüklerin yerine getirilmesine bağlandığı için, kanun gönderilen eşya zayi ol muş veya hasara uğramışsa ya da geç teslim edilmişse, taşıma sözleşmesinden doğan talep hakları nı gönderilenin kendi adına ileri sürmesine de olanak tanımıştır. Ancak anılan varsayımda gönde ren de haklarını yitirmez. İkinci fıkra: İkinci fıkra gönderilenin taşıma ücretini, ücret kısmen ödenmiş ise kalanını öde mesi borcuna ilişkindir. Hüküm iki varsayımı düzenlemiştir. (1) Ücret taşıma senedinde öngörülmüş ise borç senette yazılı olan miktar ile sınırlıdır. (2) Taşıma senedi düzenlenmemiş, senet ibraz edil memiş ya da tutar anlaşılmamışsa, gönderilen gönderen ile taşıyıcının aralarında kararlaştırdıkları ücreti, makûl olması kaydı ile öder. Üçüncü ve dördüncü fıkra: Bekleme ücretini, dördüncü fıkra ise gönderenin ödemesi gere ken bedellerden sorumluluğunu belirlemektedir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddedeki kavramlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
5 karar arasından seçildi- 11. Hukuk Dairesi · E. 2017/2832 · K. 2018/8098 · T. 19.12.2018Daire kararıBozma
Davacının gönderilen ve malın sahibi olduğu anlaşılmakla 6102 sayılı ...'nın 871. maddesi uyarınca taşıyıcıya karşı dava açma hakkının bulunduğunun kabulü gerekir.
- 11. Hukuk Dairesi · E. 2016/6434 · K. 2018/423 · T. 18.01.2018Daire kararıBozma
Ancak, somut olaya uygulanması gereken 6102 sayılı ...'nın " Gönderilenin hakları ve ödeme borcu" başlıklı 871. maddesinin birinci fıkrası, eşyanın teslim yerine varması halinde teslim yerinde gönderilenin haklarını ve ödeme borcunu, ikinci fıkrası, gönderilenin taşıma ücretini, taşıma ücreti kısmen ödenmiş ise kalan bölümünü ödemesi borcunu düzenlemektedir.
- Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi · E. 2021/1144 · K. 2024/339 · T. 19.02.2024İstinafKabul
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 871 maddesi gereğince: "(1) Eşyanın teslim yerine varmasından sonra gönderilen, taşıyıcıdan, taşıma sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi karşılığında, eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebilir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.