Gönderilen nedir?
Kısaca
Gönderilen, 3 kanunda 16 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TBK m.515 · kredi mektubu: Mektubu alıp yararlanana para veya benzeri şeyleri veren kişidir.
- TTK m.1168 · hazırlık bildirimi: Eşyanın teslim alınacağı kişidir.
- 2920 s. K. m.110 · yük taşıma sözleşmesi - hava yük senedi: Yükün varış yerinde teslim alacak kişidir.
Kanunda nerede geçiyor
16 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.868 · XIII - Emir, talimat ve tasarruflar
Eşyanın teslim edileceği kişidir. Eşyanın teslim yerine ulaşmasıyla birlikte, gönderenin emir ve tasarruf yetkisi sona erer ve bu yetkiler gönderilene geçer (m.868/2).
- TTK m.869 · XIV - Taşıma ve teslim engelleri
Taşıma sözleşmesinde eşyanın kendisine teslim edileceği kişidir. Gönderilen eşyayı teslim almaktan kaçınır ya da bulunamazsa tasarruf hakkı gönderene geçer.
- TTK m.871 · XVI - Gönderilenin hakları ve ödeme borcu
Taşıma sözleşmesinde eşyanın kendisine gönderildiği kişidir. Gönderilen, taşıma sözleşmesinin tarafı olmasa bile madde gereği taşıyıcıya karşı haklar elde eder; bu hak eşyanın teslim yerine varmasına bağlıdır.
- TTK m.1167 · II- Boşaltma giderleri
Taşınan eşyanın varma limanında teslim alacak kişidir. Eşyanın gemiden çıkarılmasından sonra doğan geri kalan boşaltma giderleri gönderilene aittir.
- TTK m.1168 · III- Süreler — 1. Hazırlık bildirimi
Eşyanın teslim alınacağı kişidir. Bildirim öncelikle bu kişiye yapılır; yolculuk çarteri, konişmento veya taşıtanın sonradan verdiği geçerli talimat başka bir muhatabı gösteriyorsa bildirim o kişiye yapılır.
- TTK m.1176 · VI- Kırkambar sözleşmesi — 1. Boşaltma işleri
Eşyanın taşıma sonunda teslim edileceği kişidir. Madde bakımından eşyayı teslim almakla yükümlü olan ve bildirim kendisine yapılacak kişi budur.
- TTK m.1192 · 2. Sorumsuzluk şartı
Taşınan eşyanın teslim alması gereken kişidir. Fiilî taşıyanın kimliğinin belirlenmesinde ve bildirim yükümünde gönderilen kişiye bildirim yapılır.
- TTK m.1203 · III- Üçüncü kişi gönderilenin durumu — 1. Ödeme yükümlülüğünün doğması
Eşyanın taşıtandan başka bir kişiye teslim edilmesi halinde, eşyayı teslim almaya hak kazanan kişidir. Gönderilenin teslim istemi, taşıma sözleşmesine ya da senedine dayanmalıdır.
- TTK m.1204 · 2. Gönderilene karşı hapis hakkının kullanılması
Eşyanın teslim edileceği kişidir. Bu madde bakımından gönderilen, taşıtanın borcundan sorumlu olmadığı halde taşıyanın hapis hakkına katlanmak zorunda kalabilecek üçüncü kişidir.
- TTK m.1205 · 3. Rücu hakkı a) Eşyanın teslimi hâlinde
Eşyanın kendisine taşınarak teslim edildiği kişidir. Taşıma ücreti gibi alacakların borçlusu sayılabilmesi için 1203 üncü maddedeki koşulların varlığı aranır.
- TTK m.1207 · c) Gönderilenin eşyayı teslim almaması hâlinde
Taşıma sözleşmesinde eşyanın kendisine gönderildiği kişidir. Eşyanın teslimini isteme hakkını taşıtandan bağımsız olarak kullanabilir.
- TTK m.1229 · II - İçeriği
Eşyanın teslim alınması gereken kişi. Konişmentoda yalnız yükleten tarafından bildirilmişse yer alır, dolayısıyla kaydı zorunlu değildir.
- TTK m.1240 · d) Navlunu ispat
Eşyanın teslim alınacağı kişidir. Konişmentoda navlun ve sürastarya parasının kimin tarafından ödeneceğine dair kayıt, gönderilenin ödeme yükümlülüğü bakımından belirleyicidir.
- TTK m.1307 · d) Gönderilenin sorumluluğu
Eşyanın teslim alınması gereken kişidir. Maddenin uygulanması için eşyanın mülkiyetini kazanmış olması gerekmez; bu nedenle mülkiyet sahibi gönderilenden ayrı bir rejime tabidir.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.515 · A. Kredi mektubu
Mektubu alıp yararlanana para veya benzeri şeyleri veren kişidir. Genellikle banka gibi kredi verebilen bir kuruluş olur, ancak gerçek kişi de olabilir.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.110 · Yük taşıma sözleşmesi - hava yük senedi
Yükün varış yerinde teslim alacak kişidir. Gönderilenin adı, soyadı veya ticaret unvanı ve adresi senette yer almalıdır.
Karıştırılan kavramlar
Gönderen ile gönderilen talimat verme yetkisi arasındaki fark nedir?
Gönderilen tasarruf hakkını haizse ve bulunamıyorsa ya da eşyayı almaktan kaçınıyorsa, talimat gönderenden alınır.
Gönderilen tasarruf hakkını haiz değilse ya da bulunup eşyayı teslim alıyorsa, talimat gönderilenden alınır.
Talimatın hangi kişiden alınacağı değişir; gönderenin yetkisi yalnız gönderilenin bulunamadığı ya da almaktan kaçındığı hallerde doğar.
Gönderilen ile gönderen (istem hakkı) arasındaki fark nedir?
Gönderilen, eşya teslim yerine vardıktan sonra eşyanın kendisine teslimini ve zayi, hasar veya geç teslim hallerinde taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını kendi adına taşıyıcıya karşı ileri sürebilir.
Gönderen, taşıma sözleşmesinin tarafı olarak bu hakları ileri sürme yetkisini korur; gönderilenin ileri sürmesi onun yetkisini ortadan kaldırmaz.
İki kişi aynı hakkı ileri sürebilir; hangi menfaatle hareket ettiklerinin (kendi veya başkasının) bu yetkiyi değiştirmediği madde metninde açıkça belirtilmiştir.
Gönderilen ile gönderilenden başka muhatap arasındaki fark nedir?
Bildirimin gönderilene yapıldığı normal hâl. Bildirim, taşıma belgesinde ya da taraflar arasında gönderilen olarak gösterilen kişiye yöneltilir.
Yolculuk çarteri, konişmento veya taşıtanın sonradan verdiği geçerli talimatın başka bir kişiye bildirim yapılmasını gerektirdiği hâl.
Bu ikinci hâlde bildirim talimatta gösterilen kişiye yapılır ve hazırlık bildirimi o kişiye ulaşmalıdır.
Gönderilen tanınıyor ile tanınmıyor arasındaki fark nedir?
Gönderilen tanınıyorsa taşıyan veya temsilcisi bildirimi doğrudan gönderilene yapar.
Gönderilen tanınmıyorsa bildirim yerel teamüle göre ilan yoluyla yapılır.
Bildirimin şekli değişir; ilan yolu yalnız gönderilenin tanınmadığı hallerde kullanılır.
Gönderilen eşyayı teslim alıyor ile teslim almaktan kaçınıyor ya da bulunamıyor arasındaki fark nedir?
Gönderilen bulunur ve eşyayı teslim almaya devam ederse, bildirim ve tebliğler gönderilene yapılır.
Gönderilen bulunmaz veya eşyayı teslim almaktan kaçınır.
İkinci halde bildirim ve tebliğler taşıtana yapılır.
Taşıtan ile gönderilen aynı kişi ile farklı kişi arasındaki fark nedir?
Taşıtan ve gönderilen aynı kişi ise taşıyanın alacağı zaten taşıtandan tahsil edilebilir; bu durumda rücu tartışması ortaya çıkmaz.
Taşıtan ve gönderilen farklı kişilerse taşıyan ilk olarak gönderilenden alacağını istemek zorundadır; ancak gönderilenden tahsil edemediğinde bu madde devreye girer.
Yalnız taşıtan ve gönderilenin farklı olduğu durumda, taşıyanın taşıtana rücu imkânı gündeme gelir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 11. Hukuk Dairesi, 2023/1359 E., 2024/4672 K., 04.06.2024İlgili madde: TTK m.868, TTK m.869
- 11. Hukuk Dairesi, 2017/2832 E., 2018/8098 K., 19.12.2018İlgili madde: TTK m.871
- 11. Hukuk Dairesi, 2016/6434 E., 2018/423 K., 18.01.2018İlgili madde: TTK m.871
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.