Tasarruf hakkı nedir?
Kısaca
Gönderenin, taşıma sözleşmesi kapsamında eşya üzerinde taşımanın durdurulması, geri getirilmesi, yön değiştirilmesi veya başka gönderilene teslim gibi işlemleri yaptırabilme yetkisidir. Taşıma talimatından farklı olarak eşyanın akıbetini değiştiren bir yetkidir.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.783 · 2. Karşılık
Düzenleyenin muhatap nezdindeki karşılık üzerinde çek düzenleyerek tasarruf edebilmesi yetkisidir. Bu yetki muhatap ile düzenleyen arasındaki açık veya zımni anlaşmadan doğar.
- TTK m.868 · XIII - Emir, talimat ve tasarruflar
Gönderenin, taşıma sözleşmesi kapsamında eşya üzerinde taşımanın durdurulması, geri getirilmesi, yön değiştirilmesi veya başka gönderilene teslim gibi işlemleri yaptırabilme yetkisidir. Taşıma talimatından farklı olarak eşyanın akıbetini değiştiren bir yetkidir.
- TTK m.869 · XIV - Taşıma ve teslim engelleri
Taşıma sırasında eşya üzerinde talimat verme yetkisini ifade eder ve m.868 uyarınca gönderene, belirli hallerde gönderilene ait olur. Bu maddede bu hakkın kime ait olduğunu belirleyen ölçüt, m.868'e yapılan atıftır.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.242 · A. Yönetim, yararlanma ve tasarruf
Malın mülkiyetini devretme, üzerinde sınırlı aynî hak kurma veya malı değiştirme yetkisidir. Yönetim ve yararlanmadan ayrılan, malın hukuki akıbetini belirleyen yetkidir.
- TMK m.244 · I. Genel olarak
Malın hukuki akıbetini etkileyen işlemleri, örneğin devir, rehin veya tüketim gibi işlemleri yapma yetkisidir. Yönetim ve yararlanmadan ayrı, daha ağır sonuçlu bir yetkidir.
Karıştırılan kavramlar
Taşıyıcının zilyetliği ile tasarruf hakkı arasındaki fark nedir?
Taşıyıcının eşyayı fiilen elinde tuttuğu hâl.
Taşıyıcının eşyayı fiilen elinde tutmadan konişmento veya taşıma senedi ile tasarruf hakkına sahip olduğu hâl.
Her iki hâlde de hapis hakkı devam eder; ikisi de sona ererse hak da sona erer.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/275 E., 2025/100 K., 12.02.2025İlgili madde: TTK m.868
- Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2023/788 E., 2024/879 K., 11.09.2024İlgili madde: TTK m.869
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, 2024/165 E., 2024/511 K., 27.06.2024İlgili madde: TTK m.783
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Mal ayrılığı rejimi
- Yararlanma hakkı
- Yasal sınırlar
- Yönetim hakkı
- Gönderilen
- Emir ve talimat
- Riziko alanı
- Taşıma senedi
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.