Riziko alanı nedir?
Kısaca
Taşıyıcının kendi hakimiyet ve sorumluluk alanına giren olaylardır.
Bağlam: TTK m.865
Kanunda nerede geçiyor
6 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.865 · X - Gönderen tarafından fesih
Taşıyıcının kendi hakimiyet ve sorumluluk alanına giren olaylardır. Bu ölçüt m.863'ün üçüncü fıkrasında açıklanır ve taşıyıcının fesihten doğan isteme haklarının kaybolmasına yol açar.
- TTK m.866 · XI - Kısmi taşımayı istem hakkı
Eksik yüklemenin nedeninin taşıyıcının sorumluluk alanında bulunmasıdır. Bu hâlde taşıyıcının istem hakları fiilen taşınan yük oranıyla sınırlıdır.
- TTK m.867 · XII - Yükleme süresine uyulmaması hâlinde taşıyıcının hakları
Taşıyıcının faaliyet alanında ortaya çıkan ve onun denetimine ya da sorumluluğuna giren olayları ifade eder. Yükleme süresinin aksamasının bu alandan doğması, taşıyıcının istem hakkını ortadan kaldırır.
- TTK m.869 · XIV - Taşıma ve teslim engelleri
Engelin kaynağının taşıyıcının kendi sorumluluk çevresinde olup olmadığını belirleyen ölçüttür. Engel bu alana giriyorsa taşıyıcı, m.868'deki istem haklarından yararlanamaz ve giderlerini isteyemez.
- TTK m.870 · XV - Taşıma ücretinin hesaplanması ve ödenmesi
Engelin veya gecikmenin hangi tarafın etki ve sorumluluk çevresinde doğduğunu gösteren ölçüttür. Taşıyıcının riziko alanı ile gönderenin riziko alanı ayrı ayrı değerlendirilir.
- TTK m.877 · b) Araç arızası ve kiraya verenin kusuru
Taşıyıcının kendi işletme faaliyetiyle bağlantılı olarak üstlendiği ve dışsal bir sebebe bağlanamayan tehlikelerin bulunduğu alandır. Araç arızası bu alanda sayılır ve taşıyıcının sorumluluğunu doğurur.
Karıştırılan kavramlar
Riziko alanı dışı fesih ile riziko alanına giren sebepten fesih arasındaki fark nedir?
Fesih taşıyıcının riziko alanı dışında bir sebepten doğmuşsa taşıyıcı (a) veya (b) bendinden birini seçebilir.
Fesih taşıyıcının riziko alanına giren bir sebepten doğmuşsa (b) bendi uygulanmaz ve gönderenin fesihten doğan giderlerine ilişkin istem ileri sürülemez.
Riziko alanındaki fesihte taşıyıcının yalnızca (a) bendi kalır; buna rağmen (a) bendi de düşebilir.
Riziko alanı dışı eksik yükleme ile riziko alanı içi eksik yükleme arasındaki fark nedir?
Eksik yüklemenin sebebi gönderenin ya da olağan dışı bir olayın alanında ise taşıyıcının istem hakları tam olarak doğar.
Eksik yüklemenin sebebi taşıyıcının riziko alanındaysa, taşıyıcı istem haklarını yalnızca fiilen taşınan yük oranında kullanabilir.
Riziko alanı içinde kalan eksik yüklemede istem hakları oransal olarak sınırlanır.
Örnek kararlar
1 karar- 11. Hukuk Dairesi, 2022/421 E., 2023/3223 K., 24.05.2023İlgili madde: TTK m.870
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.