TTK Madde 7832. Karşılık
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, çekin düzenlenmesinin şartlarını (muhatabın elinde karşılık bulunması ve düzenleyenin çek düzenleme yetkisine dair anlaşma), kısmi karşılık halinde muhatabın ödeme yükümlülüğünü ve karşılıksız çek düzenleyenin sorumluluğunu (bedelin yüzde onu ile hamilin uğradığı zarar) düzenler. Düzenleyen bakımından uygulanır; çekin hamiline, ciranta ve diğer borçlularına ilişkin sorumluluk hükümleri bu maddede yer almaz.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir çekin düzenlenmesi için, muhatabın elinde düzenleyenin emrine tahsis edilmiş bir karşılık bulunması ve düzenleyenin bu karşılık üzerinde çek düzenlemek suretiyle tasarruf hakkını haiz olacağına dair muhatapla düzenleyen arasında açık veya zımni bir anlaşma bulunması şarttır. Ancak, bu hükümlere uyulmaması hâlinde senedin çek olarak geçerliliği etkilenmez.
(2)Düzenleyen, muhatap nezdinde çekin ancak bir kısım karşılığını hazır bulundurduğu takdirde, muhatap, bu tutarı ödemekle yükümlüdür.
(3)Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder.
Madde gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 695 inci maddesinden, dili güncelleştirilerek ay nen alınmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Karşılık
- Tasarruf hakkı
- Karşılıksız çek
- Kısmi karşılık
- Tazminat oranı
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
14 karar arasından seçildi- 12. Hukuk Dairesi · E. 2019/7539 · K. 2019/8789 · T. 22.05.2019Daire kararıBozma
2-6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 783/3. maddesine aykırı olarak dosya asıl borçlusu olan İshak Gün takibe esas olan çekin tazminatından sorumlu olmadığı halde, icra kefili olan ...'ün çek tazminatından sorumlu tutulduğu,
- İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2024/165 · K. 2024/511 · T. 27.06.2024İlk dereceRet
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 783. Maddesi uyarınca "(1) Bir çekin düzenlenmesi için, muhatabın elinde düzenleyenin emrine tahsis edilmiş bir karşılık bulunması ve düzenleyenin bu karşılık üzerinde çek düzenlemek suretiyle tasarruf hakkını haiz olacağına dair muhatapla düzenleyen arasında açık veya zımni bir anlaşma bulunması şarttır.
- 12. Hukuk Dairesi · E. 2016/13125 · K. 2017/7445 · T. 09.05.2017Daire kararıBozma
Takip tarihi itibariyle uygulanması gereken 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 783/3. maddesi; “Muhatap nezdinde karşılığı kısmen veya tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, çekin karşılıksız kalan bedelinin %10'unu ödemekle yükümlü olduktan başka, hamilin bu yüzden uğradığı zararı da tazmin eder” hükmünü içermektedir.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na göre, bir çekin düzenlenmesi için gerekli olan 'karşılık' unsuruna ve bu unsurun yokluğunun hukuki sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Çekte karşılığın bulunması, senedin geçerliliği için kurucu bir unsur olduğundan, karşılığın tamamen yokluğu senedi baştan itibaren geçersiz kılar.
- B) Muhatap banka, düzenleyenin talebi üzerine çeki 'kabul ettiğini' senet üzerine şerh düşerse, karşılık olmasa dahi çek bedelinin tamamından sorumlu olur.
- C) Karşılığın bulunmaması veya yetersiz olması, senedin çek olarak geçerliliğini etkilemez; ancak muhatap banka, düzenleyenin hesabında bulunan kısmi karşılığı ödemekle yükümlüdür.
- D) Türkiye'de ödenecek bir çekin muhatabı banka olmak zorunda olduğundan, karşılığı bulunmayan bir çek, kambiyo senedi niteliğini kaybederek adi havale hükmünü alır.
- E) Karşılığı tamamen bulunmayan bir çek düzenleyen kişi, sadece çekin karşılıksız kalan bedelinin yüzde onunu ödemekle yükümlü olup, hamilin bu yüzden uğradığı zararı tazmin etme borcu bulunmamaktadır.