TTK Madde 1274I- Garame paylarının borçluları
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1274. maddesi, müşterek avarya garame paylarının kişisel borçlularını belirler. Birinci fıkra, garame payından kimin doğrudan sorumlu olacağını (geminin donatanı, navlun alacaklısı ve eşya maliki) sayar. İkinci fıkra, garameye girecek eşyanın gönderilenine, garame payının düştüğünü bilerek eşyayı teslim alması hâlinde doğan şahsi sorumluluğu düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Müşterek avarya garame paylarının kişisel borçluları, garameye girecek olan geminin müşterek avarya hareketinin meydana geldiği andaki donatanı, navlunun boşaltma tarihindeki alacaklısı ve diğer eşyanın boşaltma tarihindeki malikidir.
(2)Garameye girecek eşyanın gönderileni, eşyayı teslim alırken bunlara bir garame payı düşmüş olduğunu biliyor ise, bu pay için eşya teslim edilmiş olmasaydı o eşyanın paraya çevrilmesi hâlinde garame payı ne oranda ödenecek idiyse o oranda eşyanın teslim zamanındaki değerine kadar şahsen sorumludur.
Madde gerekçesi
Maddenin birinci fıkrası yeni bir hüküm niteliğindedir. Tasarının 1200 üncü maddesinde "navlun borcu" ve 1306 ncı maddesinde "kurtarma ücreti borcu" için açık hükümler sevk edilmesinin sebebi burada da geçerlidir. 6762 sayılı Türk Ticaret Kanununda ve York Anvers Kuralları'nda bu hususa ilişkin hüküm bulunmaması bir eksiklik olarak değerlendirilmiştir. Nitekim Alm. TK.'da 1972 yılında yapılan değişiklikte yeniden düzenlenen 725 inci paragrafının birinci fık rası da benzer bir hüküm içermektedir. İkinci fıkra, Alm. TK.'nın 1972 değişikliğinden önceki 726 ncı paragrafının ikinci fıkrasından iktibas edilmiş olan 6762 sayılı Kanunun 1204 üncü maddesinin ikinci fıkrasından alınmıştır. Tasa rının 1307 nci maddesinin birinci fıkrasında da kurtarma ücreti ile ilgili olarak aynı hüküm kabul edilmiş bulunmaktadır. Bu kuralın burada da kabulü uygun bulunmuştur. Ancak, 6762 sayılı Kanun da "rehin" ile ilgili 1204 üncü maddede yer alan bu fıkra, kişisel borçluları belirleyen Tasarının bu maddesine alınmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Eşyanın boşaltma tarihindeki maliki
- Garameye girecek eşyanın gönderileni
- Kişisel borçlu
- Müşterek avarya garame payı
- Navlunun boşaltma tarihindeki alacaklısı
- Şahsi sorumluluk ve eşyanın teslim zamanındaki değeri
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.