TTK Madde 19II - Özel olarak — 1. Ticari iş karinesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, tacirin borçlarının ticari sayılacağı karinesini (birinci fıkra) ve taraflardan yalnızca birinin açısından ticari olan sözleşmenin diğer taraf açısından da ticari sayılmasını (ikinci fıkra) düzenler. Birinci fıkrada gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir ayrımına göre karinenin niteliği farklılaşır. Madde, tacir olan veya olmayan kişilere uygulanır. Madde, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillerin genel ölçütünü düzenlemez (m.3).
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.
(2)Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.
Madde gerekçesi
Ticarî işletme sisteminin taşıyıcı kolonlarından biri olan ve elli yıllık birikimle an lam kazanmış olan bu madde 6762 sayılı Kam .ıun 21 inci maddesini karşılamaktadır. Öğretide, sübjektif sistemin bir ifadesi olan bu maddenin 1926 tarihli Kanundan 6762 sayılı Kanuna aynen alınması eleştirilmiş, tacirin esas alınmayıp ticari işletmenin merkez kabul edilmesi gerektiği belir tilmişse de, eleştirilerin, hükümde ticarî işletmenin esas alındığı gerçeğini gözden kaçırdığı düşü nülmüştür. Ayrıca ticarî işletmenin borçlarının ticarî olmadığı hükme bağlansaydı, tacirin ticarî ol mayan alanının nasıl belirlenebileceği sorununun çözümü çok güçleşecektir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Adi karine
- Halin icabı
- Ticari iş karinesi
- Tüzel kişi tacirin mutlak karinesi
- Yayma kriteri
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
5.235 karar arasından seçildi- 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/2881 · K. 2024/1873 · T. 10.06.2024Daire kararıOnama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 19 uncu maddesi uyarınca taraflardan biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmenin kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğeri içinde ticari iş sayılacağı, aynı Kanun'un 3 üncü maddesi uyarınca davaya konu sözleşmenin tacir olan davacı için ticari iş niteliğinde olduğu, davacının avans faizi isteminde bulunabileceği gerekçesiyle; davalı tarafın başvurusunun reddine, davacı tarafın başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,
- Adana Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi · E. 2025/673 · K. 2026/894 · T. 28.04.2026İstinafRet
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir.
- Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi · E. 2026/669 · K. 2026/395 · T. 27.02.2026İstinafGönderme
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılmasının davanın niteliğini ticari hale getirmeyeceğinden, somut olayda nispi ticari davanın da bulunmadığı,
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddenin ders anlatımı
- Ticari İşTicaret Hukuku · 2 Ticari İş ve Ticari Yargı · 0:36
- TTK m. 19'a Göre Ticari İşTicaret Hukuku · 2 Ticari İş ve Ticari Yargı · 2:49
Bu maddeye özel soru
Haksız fiillerde adi-ticari iş ayrımı bakımından, taraflardan birinin ticari işletmesiyle ilgiliyken diğerinin işletmesiyle ilgili olmayan (Örn: Tacirin aracıyla yayaya çarpması) bir haksız fiil durumunda genel kabul gören görüş nedir?
- A) TTK m.19/2 kıyasen uygulanır ve iş ticari sayılır.
- B) Zarar gören tarafın seçimine bırakılır.
- C) Adi nitelikte bir durum olarak kabul edilmelidir.
- D) Mutlak ticari dava sayılır.
- E) Kusur oranına göre belirlenir.
Bu maddeyle ilgili 10 soru daha var
Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.
Platforma katıl