TTK Madde 381c) Yakın ve ciddi bir kaybın önlenmesi
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TTK m.381, anonim şirketin kendi paylarını, genel kurulun m.379 uyarınca verdiği yetkilendirme kararı olmadan iktisap edebilmesinin istisnai halini düzenler; birinci fıkra yakın ve ciddi bir kayıptan kaçınmak için gerekli olan iktisabı, ikinci fıkra ise bu yolla yapılan iktisaptan sonra yönetim kurulunun ilk genel kurula vereceği yazılı bilgiyi kapsar. Kişi bakımından yönetim kurulunun bu iktisabı gerçekleştirdiği anonim şirketlere uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bir şirket, yakın ve ciddi bir kayıptan kaçınmak için gerekli olduğu takdirde, kendi paylarını, 379 uncu maddeye göre genel kurulun yetkilendirmeye ilişkin kararı olmadan da iktisap edebilir.
(2)Payların bu yolla iktisabı hâlinde yönetim kurulu ilk genel kurula;
a)İktisabın sebep ve amacı,
b)İktisap edilen payların sayıları, itibarî değerlerinin toplamı ve sermayenin ne kadarını temsil ettiği,
c)Bedeli ve ödeme şartları,
hakkında yazılı bilgi verir.
Madde gerekçesi
Birinci fıkra: Bu fıkra, ekinde 379 uncu maddenin ikinci fıkrası uyarınca alınmış bir yetkinin bulunmaması halinde, bir anonim şirketin kendi paylarını iktisap edebileceği ayrıksı bir durumu düzenlemektedir. Bu bir anonim şirketin kendi paylarını iktisap etmemesi halinde, şirket yö nünden, yakın ve ciddi bir kaybın söz konusu olması durumudur. Yakın ve ciddi tehlikenin hemen ak la gelen örnekleri, şirketin, kendi paylarını iktisap edememesi durumunda borca batık bir kişiden ala cağın tahsil edilememesi, hisse senetlerinin borsada anî düşmesi veya düşebilecek durumda bulunma sı, şirket hakimiyetinin başka bir grubun eline geçmesi veya geçecek olmasıdır. Kanun haklı ve doğ ru olarak, yakın ve ciddi bir kaybın, bir şirketin kendi paylarını iktisabının sakıncalarının çok üstünde olabileceğini görmüş ve bunu önlemek amacıyla istisnaya yer vermiştir. Bir anonim şirketin kendi paylarını iktisap etmesinden doğabilecek sakıncaların sonuçları zamanla ortadan kalkabilir, ancak, ha kimiyetin başkalarının eline geçmesinden, şirketin borsada çökmesinden veya büyük bir malvarlığı zararına uğramasından doğan sonuçlar kalıcı olur. Hükümdeki "yakın" sözcüğü, hem doğrudan hem de sonuçlarını hemen doğurabilecek kaybı ifade eder. "Kayıp" sözcüğü daha geniş olduğu için kullanılmış olup zararı da kapsar. "Zarar", borçlar hukuku anlamında malvarlığı eksilmesi veya artmanın önlenme si olup, dardır. Kayıp ise şirketi, paysahiplerini, önemli bir yatırımı, pazar payını etkileyebilecek olum suz herhangi bir sonuçtur. Hüküm bir tehlike halini dikkate aldığından yetkiyi aramamıştır. İkinci fıkra: Alımı yapan yönetim kurulunun, ilk genel kurul toplantısına hükmün ikinci fık rasında sıralanan bilgileri yazılı olarak sunması şeffaflık ve kurumsal yönetim ilkelerinin gereğidir.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Kayıp
- Yakın ve ciddi kayıp
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddenin ders anlatımı
- Şirketin Kendi Paylarını İktisap EtmesiTicaret Hukuku · 8 Anonim Şirket - 2 · 54:23
Bu maddeye özel soru
(D) Anonim Şirketi, yaklaşan büyük bir mali kriz ve hisse değerlerindeki ani düşüş (yakın ve ciddi tehlike) nedeniyle, genel kurul kararı almaksızın kendi hisselerini borsadan toplamıştır. Yönetim Kurulunun bu işlemi hukuka uygun mudur?
- A) Hayır, genel kurul yetkilendirmesi olmadan asla kendi payını alamaz.
- B) Evet, yakın ve ciddi bir tehlike varsa genel kurul kararı aranmaz, ancak diğer %10 limiti gibi şartlara uyulmalıdır.
- C) Evet, yönetim kurulu sınırsız yetkiye sahiptir.
- D) Hayır, bu işlem için mahkeme kararı gerekir.
- E) Evet, ancak alınan payların 1 yıl içinde satılması gerekir.