TTK Madde 552IV - Halktan para toplamak
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, bir şirket kurmak veya şirketin sermayesini artırmak amacıyla ya da vaadiyle halka her türlü yoldan çağrıda bulunarak para toplamayı yasaklar ve bu yasağın Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla uygulanacağını belirtir. Kişi bakımından, şirket kuruluşu veya sermaye artırımı dışında halktan para toplamaya girişen herkese uygulanır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(Değişik: 26/6/2012-6335/27 md.)
(1)Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri saklı kalmak kaydıyla, bir şirket kurmak veya şirketin sermayesini artırmak amacıyla yahut vaadiyle halka her türlü yoldan çağrıda bulunularak para toplanması yasaktır.
Madde gerekçesi
Bu gerekçe kanunun ilk metnine aittir; madde o tarihten sonra 1 kez değişti. Bugünkü metni birebir açıklamayabilir.
Birinci fıkra: Tasarının 552 nci maddesi yenidir. Uygulamanın önemli bir ge reksinimine cevap vereceği düşünülmektedir. Nonnun amacı, Sermaye Piyasası Kurulundan izin alınmaksızın özellikle yurt dışında bir anonim şirket kurmak veya sermayeyi artırmak amacıyla pa ra toplanmasına engel olmak; böyle bir olayla karşılaşınca önlem uygulamak; bu yolla halkın alda tılmasının yollarını kapamaktır. Halktan para toplanmasına ilişkin sebepler sınırlı sayı (numerus clausus) değildir. Maddede anılan sebepler en çok rastlanılan örneklerdir. Hükmün uygulanabilme si için kusura gerek yoktur; iyiniyetle hareket de hüküm uygulanmasına engel olmaz. Bunun gibi paranın toplanmış olması uygulama şartı olarak görülmemelidir. Bu sebeple "girişim" sözcüğü kul lanılmıştır. Girişim de herhangi bir şekille tanımlanmamıştır. Hükmün kenar başlığında ve metinde yer alan "halk" sözcüğü geniş anlamda kullanılmış olup çok sayıda kişiye başvurulmasını veya el ilânı ve bunun gibi araçlar dağıtılmasını, ilân verilmesini, belirsiz veya belirli kişilerin bir yere çağrılmasını, başvuruda bulunulmasının istenmesini vs. ifade eder. Önlem talebinde bulunma yetkisi Sermaye Piyasası Kuruluna aittir. Bu talep hiçbir süreye ve ya aşamaya gelinmiş olmasına bağlı olmadığı gibi, girişimin ileri aşamalara gelmiş olması veya ku ruluş sermaye artırımı izni için başvurulmuş bulunulması da Kurulu önleyici nitelikte değildir. Ankara Ticaret Mahkemesi yetkili tek mahkeme değildir. Sermaye Piyasası Kurulu yabancı bir mahkeme veya yetkili makam dahil kendisine uygun gelen yetkili bir mahkemeye veya Ankara Ti caret Mahkemesine başvurabilir. Kurul somut olayın özelliklerine uygun her türlü önlemi talep ede bilir; gereğinde suç duyurusunda bulunabilir. Önlemler, para toplanmasının durdurulması, toplan mış paraya el konulması veya benzeri nitelik taşımayabilir. Para toplayanların veya ilgili şirketin Türkiye'deki malvarlığına önlem konulabilir. Müteselsil sorumluluğa 557 nci madde uygulanır. HUMK'dan ayrılarak Kurul'a tedbirden iti baren davanın altı ay içinde açılması olanağı verilmiştir. İkinci fıkra: İkinci fıkra Sermaye Piyasası Kurulundan izin alınarak toplanan paralar hakkındadır. Hüküm, toplanan paraların altı ay içinde "amaca uygun kullanılması"nı emredici bir şekilde be lirtmektedir. Amaca uygun kullanma girişimi yeterli değildir. Amaca uygun kullanma ile şirket ku rulması, kanunî tutarın yatırılması gibi kanunî aşamaların aşılması kastedilmiştir. Yoksa, bazı kim selere para verilmesi, sözleşme yapılması yeterli değildir. Hükümde yer alan "ciddi bir şekilde" iba resi bu amaçla hükme konulmuştur.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Değişiklik geçmişi(1)
- 26.06.2012maddenin tamamı 26.06.2012 tarihinde 6335 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Bu maddedeki kavramlar
- Çağrı
- Girişim
- Halktan para toplama
- Sermaye Piyasası Kanunu hükümleri saklı
- Vaat
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.