TTK Madde 822II - Ödeme yeri hukuku
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, çekin hangi ülkenin hukukuna tabi olacağını, yani çek bakımından ihtilaf kuralı niteliğinde bir bağlama kuralını düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Aşağıda yazılı hususlar çekin ödeneceği ülke hukukuna göre belirlenir:
a)Çekin mutlaka görüldüğünde mi ödenmesi gerektiği yoksa görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartıyla da düzenlenip düzenlenemeyeceği ve gerçek düzenlenme gününden sonraki bir günün çeke yazılmasının ne gibi sonuçlar doğuracağı.
b)İbraz süresi.
c)Çekin; kabul, teyit, tasdik veya vize edilip edilmeyeceği ve bu kayıtların ne gibi sonuçlar doğuracağı.
d)Hamilin kısmen ödemeyi isteyebilip isteyemeyeceği ve böyle bir ödemeyi kabule zorunlu olup olmadığı.
e)Çekin çizilip çizilemeyeceği veya “hesaba geçirilecektir” kaydını veya buna eşit bir ibareyi içerip içermeyeceği ve bu çizginin ya da bu kaydın yahut ona eşit olan ibarenin ne gibi sonuçlar doğuracağı.
f)Çekin karşılığı üzerinde hamilin özel hakları bulunup bulunmadığı ve bu hakların niteliğinin ne olduğu.
g)Düzenleyenin çekten cayabilip cayamayacağı veya çekin ödenmesine itiraz edebilip edemeyeceği.
h)Çekin kaybedilmesi veya çalınması hâlinde alınacak tedbirler.
i)Cirantalara, düzenleyene ve diğer çek borçlularına karşı başvurma haklarının korunması için bir protesto veya buna eş değer bir belirleme yapmanın gerekli olup olmadığı.
Madde gerekçesi
Bu madde, 6762 sayılı Kanunun 734 üncü maddesinden, dili güncelleştirilerek aynen alınmıştır.
Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge
Bu maddedeki kavramlar
- Kısmi ödeme
- Çekin ödeneceği ülke hukuku
- Görüldüğünde ödeme ve belirli süre sonra ödeme
- Hesaba geçirilecektir kaydı
- Kabul, teyit, tasdik ve vize
- Karşılık üzerindeki özel haklar
- Protesto veya eş değer belirleme
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeye özel soru
Tacir Alp, alacaklısı Berk’e verdiği bir çekin ödenmesini güvence altına almak için muhatap bankaya başvurarak çekin "vizelenmesini" istemiştir. "Çekte Vize İşlemi" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
- A) Banka, çekin üzerine vize şerhi koyarak çekin karşılığının o an itibarıyla hesapta mevcut olduğunu onaylamış olur.
- B) Vize işlemi, bankayı çekin "asıl borçlusu" haline getirmez; banka çekte her zaman muhatap sıfatıyla kalır.
- C) Vize edilen bir çekin karşılığı, ibraz süresi boyunca banka tarafından başka bir işlem için kullanılamaz ve korunur.
- D) Banka, vize ettiği çeki ibrazında ödemezse, vize şerhi nedeniyle hamile karşı doğrudan tazminat sorumluluğu doğar.
- E) Vize işlemi, poliçelerdeki "kabul" beyanı ile aynı hukuki etkiye sahip olup bankayı senedin asıl borçlusu yapar.