TTK Madde 940I- Türk Bayrağını çekme hakkı ve yükümlülüğü

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu

Yürürlükte

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, bir geminin Türk gemisi sayılmasının ölçütlerini düzenler: Türk gemisinin Türk bayrağı çekeceğini (1. fıkra), yalnız Türk vatandaşına ait gemilerin Türk gemisi olacağını (2. fıkra), birden fazla malikli gemilerde paylı ve elbirliği mülkiyet hâllerinde aranacak çoğunlukları (3. fıkra), tüzel kişilere ve Türk ticaret şirketlerine ait gemilerde yönetim ve ortaklık çoğunluklarını (4. fıkra) ve donatma iştiraklerinde aranan koşulları (5. fıkra).

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(1)Her Türk gemisi Türk Bayrağı çeker.

(2)Yalnız Türk vatandaşının malik olduğu gemi, Türk gemisidir.

(3)Birden fazla kişiye ait olan gemiler;

a)Paylı mülkiyet hâlinde, payların çoğunluğunun,

b)Elbirliğiyle mülkiyet hâlinde, maliklerinin çoğunluğunun,

Türk vatandaşı olması şartıyla Türk gemisi sayılırlar.

(4)Türk kanunları uyarınca kurulup da;

a)Tüzel kişiliğe sahip olan kuruluş, kurum, dernek ve vakıflara ait olan gemiler, yönetim organını oluşturan kişilerin çoğunluğunun Türk vatandaşı olması,

b)Türk ticaret şirketlerine ait olan gemiler, şirketi yönetmeye yetkili olanların çoğunluğunun Türk vatandaşı olmaları ve şirket sözleşmesine göre oy çoğunluğunun Türk ortaklarda bulunması, anonim ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerde ayrıca payların çoğunluğunun nama yazılı ve bir yabancıya devrinin şirket yönetim kurulunun iznine bağlı bulunması,

şartıyla Türk gemisi sayılırlar.

(5)Türk ticaret siciline tescil edilen donatma iştiraklerinin mülkiyetindeki gemiler, paylarının yarısından fazlası Türk vatandaşlarına ait ve iştiraki yönetmeye yetkili paydaş donatanların çoğunluğunun Türk vatandaşı olması şartıyla Türk gemisi sayılırlar.

Kanun metninde bu maddeHam metin
Madde gerekçesi

Maddenin birinci fıkrası, 6762 sayılı Kanunun 823 üncü maddesinin birinci fık rasından, diğer fıkraları ise aynı maddenin kalan fıkralarından bazı değişikliklerle alınmıştır. Mad de metni düzenlenirken, yapılacak değişikliklerin 1926 tarihli Kabotaj Kanunu ile uyum içerisinde olmasına itina edilmiş ve aksine siyasi irade tecelli edene kadar Türk gemilerine bahşedilen kabo taj hakkının zedelenmemesi görüşü hâkim olmuştur. Maddeye; birlikte mülkiyet esaslarına göre birden fazla kimselere ait olan gemilerin Türk ge misi sayılabilmesi için paylarının tamamının Türklere ait olması kaidesinde esneklik ve değişiklik getiren üçüncü bir fıkra eklenmiştir. Türk ticaret filosunun muhafazası ve gelişmesi için böyle bir değişikliğin ihtiyaçlara ve gerçeklere uygun olacağı düşünülmüştür. Dördüncü fıkrada tüzel kişile re ait olan gemilerin hangi şartlarla Türk gemisi sayılacağı özel olarak düzenlenmiş bulunduğun dan, bu fıkrada bir tüzel kişilik oluşturmayacak şekilde bir araya gelen birden fazla kişileri ifade et mek üzere "Türk tabiiyetinde olan kimseler" ibaresine yer verilmiştir. Maddenin dördüncü fıkrasının (b) bendinde, anonim şirketlerle sermayesi paylara bölünmüş şirketlerde payların çoğunluğunun nama yazılı ve devirlerinin şirket yönetim kurulunun iznine bağ lı olduğu kabul edilmek suretiyle uygulamada bütün payların devri izne bağlı nama yazılı pay ol masından doğan sorunların önüne geçilmek istenmiştir.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır. Kaynak belge

Atıflar(5)

Bu maddedeki kavramlar

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.