Elektrik Piyasası Kanunu Madde 19Taşınmaz temini işlemleri

6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 02.05.2024

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Bu madde, elektrik piyasasında üretim ve dağıtım faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini işlemlerini; bu işlemlerde kamulaştırma, devir, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni ve kiralama yollarının kimin adına yürütüleceğini, tescil ve bedel yükünü, kamu tüzel kişisi lisans sahiplerinin durumunu, geri alım ve iade hâllerini ve irtifa alanı belirlemesini düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

(Başlığı ile Birlikte Değişik:25/11/2020-7257/38 md.)1

(1)Elektrik piyasasında üretim faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini işlemleri ile ilgili olarak;

a)Üretim faaliyetinde bulunan önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin önlisans veya lisansa konu faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini taleplerine yönelik işlemler, 4/11/1983 tarihli ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine göre Kurum tarafından yürütülür. Taşınmaz temini talepleri Kurum tarafından değerlendirilir ve uygun görülmesi halinde Kurul tarafından karar alınır. Bu kapsamda alınan kararlar, kamu yararı kararı yerine de geçer ve herhangi bir makamın onayına tabi değildir.

b)Kamulaştırma ve/veya devir yoluyla elde edilen taşınmazların mülkiyeti ve/veya üzerindeki sınırlı ayni haklar üretim tesislerinin mülkiyetine sahip olan ilgili kamu kurum veya kuruluşu adına, bunların bulunmaması halinde ise Hazine adına tescil edilir. Hazine adına tescil edilen veya niteliği gereği tapuda terkin edilen taşınmazlar üzerinde Hazine taşınmazlarının idaresiyle sorumlu ve görevli olan kamu kurumu tarafından, lisansın geçerlilik süresi ile sınırlı olmak üzere, lisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri lehine bedelsiz irtifak hakkı tesis edilir ve/veya kullanma izni verilir. Bu işlemlere konu edilemeyecek olanlar için ise bedel alınmaksızın kiralama yapılır.

c)Kamulaştırma, devir, irtifak hakkı tesisi, kullanma izni, kiralama gibi işlemlere ilişkin bedeller ve projeden kaynaklı tazminatlar ile bu işlemlere ilişkin diğer giderler, önlisans veya lisans sahibi özel hukuk tüzel kişileri tarafından ödenir. Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlar veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler üzerinde tesis edilen irtifak hakkı, kira ve kullanma izni sözleşmelerinde, sözleşmenin geçerliliğinin önlisans veya lisansın geçerlilik süresi ile sınırlı olacağı hükmü yer alır.

ç)Önlisans sahibinin lisans alamaması ya da önlisans veya lisansın sona ermesi ya da iptali hâlinde, önlisans veya lisans sahibi tüzel kişiler tarafından ödenmiş bulunan kamulaştırma bedellerine ilişkin olarak, kamulaştırılan taşınmazların üzerinde irtifak hakkı tesis edilmek,

kiralamak ve/veya kullanma izni verilmek suretiyle başka bir önlisans veya lisans sahibinin kullanımına bırakılması durumunda, kamulaştırma bedeli lehine irtifak hakkı tesis edilen, kiralanan ve/veya kullanma izni verilen önlisans veya lisans sahibi tarafından kamulaştırma bedelini ödemiş olan tüzel kişiye ödenir.

(2)Elektrik piyasasında dağıtım faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini işlemleri ile ilgili olarak;

a)Dağıtım faaliyetinde bulunan lisans sahibi özel hukuk tüzel kişilerinin lisansa konu faaliyetlerine ilişkin taşınmaz temini taleplerine yönelik işlemler, 2942 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre TEDAŞ tarafından yürütülür. Taşınmaz temini talepleri TEDAŞ tarafından değerlendirilir ve uygun görülmesi halinde TEDAŞ tarafından karar alınır. Bu kapsamda alınan kararlar, kamu yararı kararı yerine de geçer ve herhangi bir makamın onayına tabi değildir.

b)Temin edilen taşınmazların mülkiyeti ve/veya üzerindeki sınırlı ayni haklar TEDAŞ adına tescil edilir. Bu taşınmaz ve hakların kullanımı, lisans süresi ve dağıtım faaliyeti ile sınırlı olmak üzere, ilgili lisans sahibi özel hukuk tüzel kişisine aittir.

c)Özel hukuk tüzel kişileri tarafından faaliyette bulunma hakkı edinilen dağıtım bölgelerinde özelleştirme tarihi itibarıyla mevcut olan dağıtım tesislerinin bulunduğu ve bu tarih itibarıyla kamulaştırma kararları alınmamış veya kamulaştırma kararı alınmakla birlikte kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış taşınmazların kamulaştırması TEDAŞ tarafından yapılır, tapuda TEDAŞ adına tescil edilir, kamulaştırma bedelleri ile bu işlemlere ilişkin diğer giderler TEDAŞ tarafından ödenir.

ç)Özel hukuk tüzel kişileri tarafından faaliyette bulunma hakkı edinilen dağıtım bölgelerinde özelleştirme tarihi sonrasında yapılan yeni dağıtım tesisleriyle ilgili taşınmaz temini işlemlerinin gerektirdiği bedeller ile bu işlemlere ilişkin diğer giderler, ilgili lisans sahibi tüzel kişi tarafından ödenir ve tarifeler yoluyla geri alınır.

d)Süresinin bitmesi nedeniyle dağıtım lisansının sona ermesi halinde, tarifeler yoluyla geri alınamayan taşınmaz teminine ilişkin bedeller, TEDAŞ tarafından ilgili özel hukuk tüzel kişisine iade edilir.

(3)2942 sayılı Kanunun 23 üncü maddesi uyarınca kamulaştırılan taşınmazın sahibi veya mirasçıları tarafından geri alınması durumunda, taşınmaz sahibi veya mirasçıları tarafından geri ödenecek bedel, kamulaştırma bedelini ödemiş olan tüzel kişiye ödenir.

(4)Kamu tüzel kişiliğini haiz olan ve elektrik piyasasında üretim, iletim veya dağıtım faaliyetinde bulunan önlisans veya lisans sahibi kamu tüzel kişilerinin önlisansa veya lisansa konu faaliyetleri ile ilgili taşınmaz temini işlemleri, 2942 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine göre, bu tüzel kişiler tarafından yürütülür ve elde edilen taşınmazların mülkiyeti veya üzerindeki sınırlı ayni haklar bu kamu tüzel kişileri adına tescil edilir. Bu fıkra kapsamında, Hazinenin özel mülkiyetindeki veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerler için önlisans veya lisans sahibi kamu tüzel kişileri lehine, lisans süresince bedelsiz irtifak hakkı tesis edilir, kiralama yapılır veya kullanma izni verilir.

(5)(Ek:2/5/2024-7501/12 md.) Elektrik dağıtım tesisleri ve/veya nakil hatlarına ilişkin irtifak alanı, en düşük yaklaşım mesafesi, iletkenin salınım mesafesi ve direkler arası uzaklık dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre belirlenir.

(6)Bu maddede belirtilen hususlara ilişkin usul ve esaslar, Kurum tarafından çıkarılacak yönetmelik ile düzenlenir.

  1. 1.2/5/2024 tarihli ve 7501 sayılı Kanunun 12 nci maddesiyle bu maddeye dördüncü fıkradan sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş ve sonraki fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(3)
  1. 02.05.2024bir ibaresi 02.05.2024 tarihinde 7501 sayılı Kanunla eklendi
  2. 02.05.20245. fıkra 02.05.2024 tarihinde 7501 sayılı Kanunla eklendi
  3. 25.11.2020maddenin tamamı 25.11.2020 tarihinde 7257 sayılı Kanunla değiştirildi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)

Bu maddeye atıf yapanlar

Bu maddede geçen tanımlar(11)
Dağıtım
Elektrik enerjisinin 36 kV ve altındaki hatlar üzerinden naklini
İletim
Elektrik enerjisinin gerilim seviyesi 36 kV üzerindeki hatlar üzerinden naklini
Kurul
Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunu
Kurum
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunu
Lisans
Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için bu Kanun uyarınca verilen izni
Önlisans
Üretim faaliyetinde bulunmak isteyen tüzel kişilere, üretim tesisi yatırımlarına başlamaları için gerekli onay, izin, ruhsat ve benzerlerinin alınabilmesi için belirli süreli verilen izni
Piyasa
Üretim, iletim, dağıtım, piyasa işletimi, toptan satış, perakende satış, ithalat ve ihracat faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin iş ve işlemlerden oluşan elektrik enerjisi piyasasını
Tarife
Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeleri
TEDAŞ
Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketini
Tesis
Elektrik enerjisi üretimi, iletimi veya dağıtımı faaliyeti yürütülen veya yürütülmeye hazır tesis, şebeke veya teçhizatı
Üretim
Enerji kaynaklarının, elektrik üretim tesislerinde elektrik enerjisine dönüştürülmesini

Bu maddedeki kavramlar

  • Kamu yararı kararı
  • Bedelsiz irtifak hakkı
  • Dağıtım tesisleri ve nakil hatları irtifak alanı
  • Önlisans veya lisans sahibinin değişmesi hâli
  • Taşınmaz temini

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

304 karar arasından seçildi
  1. Hukuk Genel Kurulu E.2021/986 K.2022/1849 T.2022-12-27
    Hukuk Genel KuruluGönderme
    Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun 29.01.2015 tarih 5449-11 sayılı kararı ile Rüzgar Elektrik Santrali projesi kapsamında gerekli olan tesislerin kurulabilmesi için dava konusu taşınmazların 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun 19. maddesi uyarınca kamulaştırılmasında kamu yararı bulunduğuna dair karar alındığı, bu karara 16.02.2015 tarihinde Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı tarafından olur verildiği, 21.04.2015 tarihinde ise Maliye Bakanlığı tarafından söz konusu taşınmazlar için kamulaştırma kararı alındığı ve Maliye Bakanlığı'nın talebi üzerine,
  2. 6. Daire · E. 2020/11147 · K. 2021/8718 · T. 23.06.2021
    Daire kararıRet
    proje için 27.08.2020 tarihinde ÇED Gerekli Değildir kararı alındığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunca … günlü, … sayılı kararla önlisans kapsamında yer alan Silopi GES üretim tesisi için gerekli olan uyuşmazlığa konu taşınmazın 6446 sayılı Kanunun 19. maddesi uyarınca kamulaştırılmasında kamu yararı bulunduğuna karar verildiği ve taşınmazın kamulaştırma işlemlerinde 2942 sayılı Yasanın 27. maddesinin uygulanmasına dair önlisans sahibi şirket tarafından yapılan talebin uygun görüldüğü
  3. İdare Dava Daireleri Kurulu · E. 2023/2039 · K. 2023/1686 · T. 20.09.2023
    İDDKOnama
    2942 sayılı Kanun'un 27. maddesi uyarınca kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanmak üzere o taşınmazlara el konulabileceği bu nedenle tarım dışı amaca tahsis işlemlerinin de acele kamulaştırma işlemlerinden sonra yürütülebileceği; Cumhurbaşkanlığı kararı ile alınan acele kamulaştırma kararı ve 6446 sayılı Kanun'un 19. maddesi uyarınca, bakanlıkların ortaklaşa kamu yararı kararı alınmasına yasal olarak zorunluluk bulunmamasına rağmen,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.