Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun Madde 18Ceza hükümleri
6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
Madde, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un diğer maddelerinde belirlenen yükümlülüklere aykırılıkların idari para cezalarını düzenler. Cezaların bent bent miktarları, katlanarak artırılması, tekrar hâlinde uygulanacak oranlar, cezaları uygulama yetkisi, cezaların ödeme süresi ve takvim yılı başına konulan üst sınır bu maddede yer alır.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
a)6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının;3
1)(Ek:26/1/2023-7435/16 md.) (a), (c) ve (ç) bentlerine aykırı hareket edenlere, her bir aykırılık için yirmi bin Türk lirası,
2)(Ek:26/1/2023-7435/16 md.) (b) bendine aykırı hareket edenlere, yansıtılan kampanya maliyeti tutarında, (d) bendine aykırı hareket edenlere, haksız olarak alınan prim ve bedel tutarında, (e) bendine aykırı hareket edenlere, iptal edilen sipariş bedeli tutarında, (f) bendine aykırı hareket edenlere, yansıtılan maliyet tutarında,
b)(Ek:26/1/2023-7435/16 md.)4 7 nci maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı hareket edenlere; süresinde ödenmeyen tutarı geçmemek üzere otuz güne kadar süre aşımında her bir gün için bu tutarın binde beşi, otuz günden sonraki süre aşımında her bir gün için süresinde ödenmeyen tutarın yüzde biri oranında,
c)8 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket eden büyük mağaza ve zincir mağazalara, her bir mağaza ya da şubesindeki her bir ürün grubu için on bin Türk lirası,
ç)9 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere beş bin Türk lirası,
d)11 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere, ayrılması gereken alandan ayrılmayan her bir metrekare için yirmi bin Türk lirası, aykırılığın otuz günden az olmamak üzere Bakanlıkça verilen süre içinde giderilmemesi hâlinde bu tutarın iki katı,
e)11 inci maddesinin ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere, her bir aykırılık için elli üzerine,” ibaresi ile (b) bendinde yer alan “İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlığın uygun görüşü bin Türk lirası, aykırılığın otuz günden az olmamak üzere Bakanlıkça verilen süre içinde giderilmemesi hâlinde bu tutarın iki katı,
f)(Ek:26/1/2023-7435/16 md.) 11 inci maddesinin dördüncü fıkrasına aykırı hareket edenlere, perakende işletmelerden haksız olarak tahsil edilen tutarın iki katı; beşinci fıkrasına aykırı hareket edenlere ise ortak giderlerin karşılanmasında kullanılmayan ortak gelir tutarında,
g)(Ek:26/1/2023-7435/16 md.) 11 inci maddesinin altıncı fıkrasında belirtilen ortak gelir ve gider raporunu usulüne uygun hazırlamayanlara veya perakende işletmelere göndermeyenlere, alışveriş merkezindeki her bir perakende işletme için yirmi bin Türk lirası,
ğ)12 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına aykırı hareket eden alışveriş merkezlerine, ayrılması gereken yerden ayrılmayan her bir metrekare için metrekare başına düşen rayiç kira bedeli tutarında, aykırılığın otuz günden az olmamak üzere Bakanlıkça verilen süre içinde giderilmemesi hâlinde bu tutarın iki katı,
h)12 nci maddesinin üçüncü fıkrasına aykırı hareket edenlere, her bir mağazası ya da şubesi için yirmi bin Türk lirası, aykırılığın otuz günden az olmamak üzere Bakanlıkça verilen süre içinde giderilmemesi hâlinde bu tutarın iki katı,
ı)13 üncü maddesine göre belirlenen çalışma saatlerine aykırı hareket edenlere bin Türk lirası,
i)(Değişik:3/11/2022-7420/34 md.) 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine istinaden belirlenen mesleki davranış kurallarına ve yapılan düzenlemelere aykırı hareket edenler ile bu maddede ayrı bir idari para cezası öngörülmemiş olması durumunda, aynı fıkranın (ç) bendine veya bu Kanunun diğer maddelerine göre Bakanlıkça alınan tedbirlere ve yapılan ikincil düzenlemelere uymayanlara her bir aykırılık için on bin Türk lirasından üç yüz bin Türk lirasına kadar,5
j)Denetime yetkili olanlarca istenilen defter, belge ve diğer kayıtlar ile bunlara ilişkin bilgileri vermeyenlere veya eksik verenlere ya da denetim elemanlarının görevlerini yapmalarını engelleyenlere elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar,6
k)(Ek:16/4/2020-7244/13 md.)(Değişik:23/5/2024-7511/21 md.) Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasına aykırı hareket edenlere her bir aykırılık için yüz bin Türk lirasından bir milyon Türk lirasına kadar; ikinci fıkrasına aykırı hareket edenlere ise her bir aykırılık için bir milyon Türk lirasından on iki milyon Türk lirasına kadar,
idari para cezası verilir.
(2)Birinci fıkranın (ç), (i) ve (j) bentlerinde öngörülen cezalar; fiilin büyük mağaza ve zincir mağaza tarafından işlenmesi hâlinde beş katı, alışveriş merkezi tarafından işlenmesi hâlinde ise on katı uygulanır.7
(3)Birinci fıkranın (ı) bendinde öngörülen ceza; fiilin büyük mağaza ve zincir mağaza tarafından işlenmesi hâlinde yirmi katı, alışveriş merkezi tarafından işlenmesi hâlinde ise elli katı uygulanır.8
(4)(Değişik:16/4/2020-7244/13 md.) Bu maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde öngörülen idari para cezalarını uygulama yetkisi Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna, bu maddede öngörülen diğer idari para cezalarını uygulama yetkisi ise Bakanlığa aittir. Bakanlığa ait olan idari para cezası uygulama yetkisi taşra birimlerine devredilebilir.9
(5)(Değişik:26/1/2023-7435/16 md.) Bu maddenin birinci fıkrasının (a), (c), (ç), (g), (ı), (i), (j) ve (k) bentlerinde belirtilen idari para cezalarının verilmesini gerektirir aykırılığın bir takvim yılı içinde tekrarı hâlinde, her bir tekrar için bir önceki cezanın iki katı idari para cezası uygulanır. Bu hüküm nispi idari para cezaları hakkında uygulanmaz. (Ek cümle:23/5/2024-7511/21 md.) Bakanlık, ek 1 inci maddenin ikinci fıkrasına bir takvim yılı içinde en az üç defa aykırı hareket etmesi nedeniyle idari para cezası uygulanan üretici, tedarikçi ve perakende işletmelerin iş yerlerini altı güne kadar kapatmaya yetkilidir.
(6)(Ek:3/11/2022-7420/34 md.)10 Bu maddede alt ve üst sınırları belirtilen idari para cezalarının uygulanmasında Bakanlıkça ceza tutarı belirlenirken, işlenen kabahatin haksızlık içeriği, tekrarı ve sayısı, kabahat dolayısıyla elde edilen menfaatin ve neden olunan zararın büyüklüğü ile failin kusuru ve ekonomik durumu gibi hususlar dikkate alınır.
(7)(Ek:26/1/2023-7435/16 md.)11 Bu maddede belirtilen idari para cezalarının bir takvim yılına ilişkin toplam tutarı; işletmenin küçük ölçekli olması durumunda yirmi milyon Türk lirasından, orta ölçekli olması durumunda iki yüz milyon Türk lirasından, büyük ölçekli olması durumunda bir milyar Türk lirasından fazla olamaz. Bu tutar, her yıl, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında, takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır.12
(8)Bu Kanuna göre verilen idari para cezaları, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.
- 1.(madde başlığı)Bu maddedeki 1/1/2026 ile 31/12/2026 tarihleri arasında uygulanacak idari para cezası tutarları ile ilgili olarak Kanunun sonundaki tabloya bakınız.
- 2.(1. fıkra)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “Diğer kanunlara göre daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde, bu Kanunun;” ibaresi “Bu Kanunun;” şeklinde değiştirilmiştir.
- 3.(1. fıkra (a) bendi)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu bentte yer alan “6 ncı maddesine aykırı hareket edenlere, her bir mağaza ya da şubesindeki her bir aykırılık için haksız olarak alınan prim ve bedel tutarında,” ibaresi “6 ncı maddesinin ikinci fıkrasının;” şeklinde değiştirilmiştir.
- 4.(1. fıkra (b) bendi)26/1/2023 tarihli ve 7434 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle fıkraya (a) bendinden sonra gelmek üzere bent eklenmiş, diğer bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
- 5.(1. fıkra (i) bendi)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu bende “aynı fıkranın (ç) bendine” ibaresinden sonra gelmek üzere “veya bu Kanunun diğer maddelerine” ibaresi eklenmiştir.
- 6.(1. fıkra (j) bendi)3/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “Bu Kanun çerçevesinde Bakanlıkça alınan tedbirlere ve yapılan ikincil düzenlemelere uymayanlara ve denetime” ibaresi “Denetime” şeklinde, “iki bin Türk lirası” ibaresi “elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar” şeklinde değiştirilmiştir.
- 7.(2. fıkra)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “(c), (ğ) ve (h)” ibaresi “(ç), (i) ve (j)” şeklinde ve “büyük mağaza, zincir mağaza, bayi işletme ve özel yetkili işletme” ibaresi “büyük mağaza ve zincir mağaza” şeklinde değiştirilmiştir.
- 8.(3. fıkra)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “(g)” ibaresi “(ı)” şeklinde, “büyük mağaza, zincir mağaza, bayi işletme ve özel yetkili işletme” ibaresi “büyük mağaza ve zincir mağaza” şeklinde değiştirilmiştir.
- 9.(4. fıkra)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “(ı)” ibaresi “(k)” şeklinde değiştirilmiştir.
- 10.(6. fıkra)3/11/2022 tarihli ve 7420 sayılı Kanunun 34 üncü maddesiyle bu maddeye beşinci fıkrasından sonra gelmek üzere fıkra eklenmiş, diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
- 11.(7. fıkra)26/1/2023 tarihli ve 7435 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle bu maddeye altıncı fıkrasından sonra gelmek üzere yedinci fıkra eklenmiş ve diğer fıkra buna göre teselsül ettirilmiştir.
- 12.(7. fıkra)23/5/2024 tarihli 7511 sayılı Kanunun 21 nci maddesi ile bu fıkranın birinci cümlesinde yer alan “beş” ibaresi “yirmi” şeklinde, “durumunda elli” ibaresi “durumunda iki yüz” şeklinde ve “iki yüz elli milyon” ibaresi “bir milyar” şeklinde değiştirilmiştir.
Değişiklik geçmişi(21)
- 23.05.20241. fıkra (k) bendi 23.05.2024 tarihinde 7511 sayılı Kanunla değiştirildi
- 23.05.20245. fıkra bir cümlesi 23.05.2024 tarihinde 7511 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20231. fıkra (1) bendi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20231. fıkra (2) bendi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20231. fıkra (b) bendi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20231. fıkra (f) bendi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20231. fıkra (g) bendi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20231. fıkra 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.01.20231. fıkra (a) bendi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.01.20232. fıkra 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.01.20233. fıkra 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.01.20234. fıkra 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.01.20235. fıkra 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla değiştirildi
- 26.01.20237. fıkra 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 26.01.20237. fıkra bir ibaresi 26.01.2023 tarihinde 7435 sayılı Kanunla eklendi
- 03.11.20221. fıkra (i) bendi 03.11.2022 tarihinde 7420 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.11.20221. fıkra (j) bendi 03.11.2022 tarihinde 7420 sayılı Kanunla değiştirildi
- 03.11.20226. fıkra 03.11.2022 tarihinde 7420 sayılı Kanunla eklendi
- 03.11.20226. fıkra bir ibaresi 03.11.2022 tarihinde 7420 sayılı Kanunla eklendi
- 16.04.20201. fıkra (k) bendi 16.04.2020 tarihinde 7244 sayılı Kanunla eklendi
- 16.04.20204. fıkra 16.04.2020 tarihinde 7244 sayılı Kanunla değiştirildi
Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.
Atıflar(7)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddede geçen tanımlar(5)
- Alışveriş merkezi
- Bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza ve/veya beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezî bir yönetime ve ortak kullanım alanları ile yönetmelikle belirlenen diğer niteliklere sahip işletmeyi
- Bakanlık
- Gümrük ve Ticaret Bakanlığını
- Büyük mağaza
- Hangi ad altında olursa olsun, tüketim mallarının kısmen veya tamamen perakende satışının yapıldığı, en az dört yüz metrekare satış alanına sahip işletmeyi
- Perakende işletme
- Alışveriş merkezi, büyük mağaza, zincir mağaza, bayi işletme, özel yetkili işletme, perakende ticaretle uğraşan diğer ticari işletmeler ile esnaf ve sanatkâr işletmelerini
- Zincir mağaza
- Benzer çeşitlilikteki tüketim mallarının hangi ad altında olursa olsun kısmen veya tamamen perakende satışının yapıldığı, aynı gerçek veya tüzel kişi sahipliğinde bir merkeze bağlı olarak faaliyet gösteren; içlerinden en az biri büyük mağaza niteliğini taşıyan en az beş şubeye sahip işletmeyi veya her biri dört yüz metrekarenin altında satış alanına sahip en az on şubesi bulunan işletmeyi
Bu maddedeki kavramlar
- Alışveriş merkezi
- Nispi idari para cezası
- Yeniden değerleme oranı
- Büyük mağaza ve zincir mağaza
- Ölçek sınıflandırması
- Takvim yılı içinde tekrar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
8 karar arasından seçildi- Birinci Bölüm · E. 2021/26923 · T. 06.03.2024AYM bireysel başvuruKabul
Bu gerekçeyle Kurul 14/1/2015 tarihli ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un 18. maddesinin (1) numaralı fıkrasının yürürlükte bulunan (ı) bendi ile aynı maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca başvurucuya 100.000 TL idari para cezası uygulamıştır.
Madde bu karardan sonra (23.05.2024) kısmen değişti; kararın dayandığı hükmün bugünkü hâli ayrıca kontrol edilmeli.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.