Alışveriş merkezi nedir?
Kısaca
Alışveriş merkezi: Bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza ve/veya beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezî bir yönetime ve ortak kullanım alanları ile yönetmelikle belirlenen…
Kanuni tanım: 6585 s. K. m.3/1-a
Kanuni tanım
- 6585 s. K. m.3/1-aPerakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
Alışveriş merkezi: Bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza ve/veya beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezî bir yönetime ve ortak kullanım alanları ile yönetmelikle belirlenen diğer niteliklere sahip işletmeyi
Kanunda nerede geçiyor
5 maddePerakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.3 · Tanımlar
Bir yapı veya alan bütünlüğü olan, içinde büyük mağaza ve/veya beslenme, giyinme, eğlenme, dinlenme, kültürel ve benzeri ihtiyaçların bir kısmının veya tamamının karşılandığı diğer işyerleri bulunan, merkezi bir yönetime ve ortak kullanım alanlarına sahip işletmedir. Yönetmelikle belirlenecek diğer niteliklere de sahip olmalıdır.
- Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.5 · İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi
Maddenin 7. fıkrasında, büyükşehirlerde yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi ve işyeri açma ve çalışma ruhsatı verme yetkisinin büyükşehir belediyelerine ait olduğu bir yapı türüdür. Tanımı bu maddede yapılmamıştır.
- Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.10 · Sürekli indirimli satış
İçinde birden fazla perakende işletmesinin bulunduğu ticari yapıdır. Maddenin ikinci fıkrası, bu yapının ibare kullanımını hem merkez hem de içerideki işletmeler bakımından ayrı ölçütlere bağlar.
- Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.11 · Ortak kullanım alanları
Birden fazla perakende işletmenin bir arada bulunduğu, ortak kullanım alanları ve ortak giderleri bulunan yapı veya yapı topluluğudur. Madde metninde tanımı yapılmamış olup kapsamı bu maddenin uygulandığı yer olarak anlaşılmalıdır.
- Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.18 · Ceza hükümleri
İçinde birden fazla perakende işletmenin yer aldığı ticari yapıdır. Fiilin alışveriş merkezi tarafından işlenmesi, (ç), (i) ve (j) bentlerinde on kat, (ı) bendinde elli kat artırım sonucunu doğurur.
Karıştırılan kavramlar
Alışveriş merkezi ile büyük mağaza arasındaki fark nedir?
Alışveriş merkezi, yapı veya alan bütünlüğü ve merkezi yönetimi olan ve birden çok işyerini barındıran yapıdır.
Büyük mağaza, tek bir işletme olarak satış yapan ve dört yüz metrekareyi aşan satış alanına sahip işletmedir.
Büyük mağaza alışveriş merkezinin içinde yer alabilir; ancak alışveriş merkezi olmak için ayrıca bütünlük ve merkezi yönetim gerekir. Bu iki kavram birbirinin yerine kullanılamaz.
Satış alanı (alışveriş merkezi) ile satış alanı (büyük ve zincir mağaza) arasındaki fark nedir?
Alışveriş merkezinde satış alanı, işyerlerinin toplam alanıdır; büro, depolama, üretim ve ortak alanlar hariç tutulur.
Büyük ve zincir mağazada satış alanı, doğrudan satış yapılan ve aracı satıcılara kiralanan alanlardır.
Aynı ölçüt iki farklı işletme türünde farklı alanları kapsar; eşik hesabında hangi tanımın uygulandığı belirlenmelidir.
Alışveriş merkezi ile alışveriş merkezi içindeki perakende işletmesi arasındaki fark nedir?
Alışveriş merkezinin ibare kullanması, içindeki tüm perakende işletmelerinin sürekli indirimli satış yapmasına bağlıdır.
Alışveriş merkezi içindeki bir perakende işletmesi, kendi satış biçimine göre ibare kullanır ve bu koşul onun kendi malının niteliğine bağlıdır.
Merkez, kiracılarının tümü bu satışı yapmıyorsa ibare kullanamaz; kiracı ise satışa sunduğu malların en az yüzde yetmişinin uygun nitelikte olması halinde kullanabilir.
Ortak gelir ile alışveriş merkezi maliki veya yönetiminin kendi geliri arasındaki fark nedir?
Ortak kullanım alanlarından elde edilen kiralama, reklam, pazarlama ve kültürel faaliyet gelirleri ile katılım payı avansları ortak gelirdir.
Ortak kullanım alanı dışındaki alanlardan elde edilen gelirler bu fıkranın kapsamına girmez.
Ortak gelirler yalnızca ortak giderlerin karşılanmasında kullanılır; başka amaçla kullanılması fıkranın öngördüğü düzenlemeye aykırıdır.
Büyük mağaza ve zincir mağaza ile alışveriş merkezi arasındaki fark nedir?
Fiili büyük mağaza veya zincir mağaza işlediğinde, (ç), (i) ve (j) bentlerinde beş kat, (ı) bendinde yirmi kat uygulanır.
Fiili alışveriş merkezi işlediğinde, aynı bentlerde on kat, (ı) bendinde elli kat uygulanır.
Aynı fiil için işletme türüne göre ceza tutarı farklılaşır; alışveriş merkezi için çarpan iki katına çıkar.
Örnek kararlar
3 karar- 10. Daire, 2017/4052 E., 2022/3697 K., 04.07.2022İlgili madde: 6585 s. K. m.3, 6585 s. K. m.11, 6585 s. K. m.5, 6585 s. K. m.10
- 2. Daire, 2021/11216 E., 2023/3903 K., 04.07.2023İlgili madde: 6585 s. K. m.3, 6585 s. K. m.5
- 10. Daire, 2016/2033 E., 2020/3039 K., 17.09.2020İlgili madde: 6585 s. K. m.11, 6585 s. K. m.10
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Bayi işletme
- Mağaza markalı ürün
- Satış alanı
- Sürekli indirimli satış
- Zincir mağaza
- Özel yetkili işletme
- Büyük mağaza
- İlgili kurum ve kuruluş
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.