Bilirkişilik Kanunu Madde 3Temel ilkeler
6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 3. maddesi, bilirkişinin görevini yerine getirirken uyması gereken temel ilkeleri (dürüstlük, bağımsızlık, tarafsızlık, objektiflik), raporunda neleri yazabileceğinin ve yazamayacağının sınırını, bilirkişiye başvurulamayacak konuları, görevin kişisel olarak yerine getirilmesi yükümlülüğünü, bilgi ve sır gizliliğini, soruların açıkça belirtilmesi koşulunu ve aynı konuda tekrar rapor alınmasının esas oluşunu düzenler.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
(1)Bilirkişi, görevini dürüstlük kuralları çerçevesinde bağımsız, tarafsız ve objektif olarak yerine getirir.
(2)Bilirkişi, raporunda çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz.
(3)Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.
(4)Bilirkişi, kendisine tevdi olunan görevi bizzat yerine getirmekle yükümlü olup, görevinin icrasını kısmen yahut tamamen başka bir kimseye devredemez.
(5)Bilirkişi, görevi sebebiyle kendisine tevdi edilen bilgi ve belgelerin veya öğrendiği sırların gizliliğini sağlamakla yükümlüdür. Bu yükümlülük, bilirkişilik görevi sona erdikten sonra da devam eder.
(6)Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren sorun açıkça belirtilmeden ve inceleme yaptırılacak konunun kapsamı ile sınırları açıkça gösterilmeden bilirkişi görevlendirilemez.
(7)Aynı konuda bir kez rapor alınması esastır; ancak rapordaki eksiklik veya belirsizliğin giderilmesi için ek rapor istenebilir.
(8)Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi ile bu Sisteme entegre bilişim sistemleri veya yazılımlar vasıtasıyla ulaşılabilen bilgiler veya çözülebilen sorunlar için bilirkişiye başvurulamaz.
Atıflar(1)
Bu maddeye atıf yapanlar
Bu maddede geçen tanımlar(1)
- Bilirkişi
- Çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde oy ve görüşünü sözlü veya yazılı olarak vermesi için başvurulan gerçek veya özel hukuk tüzel kişisini
Bu maddedeki kavramlar
- Bağımsızlık
- Açık sorun ve kapsam
- Hukuki nitelendirme ve değerlendirme
- Kişisel görev
- Sır ve bilgi gizliliği
- Tarafsızlık ve objektiflik
- Uzmanlık, özel veya teknik bilgi gerektiren hususlar
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
694 karar arasından seçildi- Hukuk Genel Kurulu E.2017/1108 K.2020/867 T.2020-11-10Hukuk Genel KuruluOnamaYerleşik içtihat
14. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 266. maddesinde bilirkişiye başvurulacak hâller düzenlenmiş ve 1. fıkrada; “Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir.” hükmüne yer verilmiş; aynı şekilde 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 3. maddesinin üçüncü bendi ile de “Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz” ilkesi getirilmiştir.
- 10. Hukuk Dairesi · E. 2022/12036 · K. 2022/13382 · T. 31.10.2022Daire kararıBozma
4. 6100 sayılı HMK 266 ve devamı maddeleri ile 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu’nun 3. maddesine göre Bilirkişiye çözümü özel veya teknik bir bilgiyi gerektiren hallerde başvurulur.
- İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi · E. 2025/244 · K. 2026/323 · T. 06.05.2026İlk dereceKısmen kabul/bozma
Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında; tüm bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 266/c.2 ve 279/4 maddeleri ile 6754 sayılı Kanun'un 3/3 maddesi hükümleri uyarınca, bilcümle hukuki takdir ve tavsif yetkisi münhasıran Yargı Makamına ait olması" sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.