Devlet Memurları Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Madde 55

25/1/1956 tarihli ve 6643 sayılı Türk Eczacıları Birliği Kanunu’nun 30 uncu maddesi, Anayasa Mahkemesinin 21.10.2021 tarihli ve 31635 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan, 22.09.2021 tarihli ve E.2021/16 - K.2021/62 sayılı kararı ile iptal edilmiş ve iptal kararının Resmî Gazete’de yayımlandığı tarihten itibaren dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. İptal kararının gerekçesinde, kişilere hukukî güvenlik sağlayan fiil ile ceza arasında bağlantı kuran, haysiyet divanına tanınan takdir yetkisinin; somut olayın özelliklerine, eylemin ağırlığına, oluşan zararın büyüklüğüne göre kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun olarak kullanılmasını ve işlenen disiplinsizlik eylemi ile tayin edilen disiplin cezası arasında adil bir dengenin gözetilmesini sağlayacak gerekli ve yeterli mekanizmaların kurulmasına yönelik bir düzenleme yapılması öngörülmekte olup; 6643 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi bu çerçevede yeniden düzenlenmiştir. Bu kapsamda, kanun hükmünde disiplin cezaları net olarak tanımlanarak belirtilmiş; bu cezaları gerektiren fiillere ise konu başlıkları hâlinde yer verildikten sonra eczacılık sanatının teknik ve uzmanlık gerektiren hususiyetleri nedeniyle konunun her ayrıntısıyla kanunda düzenlenmesi hem mümkün hem de hizmet gereklerine uygun olmayacağından detayların yönetmelikle düzenlenmesi öngörülerek, belirlilik ilkesinin azamî ölçüde sağlanması ve hizmet gerekleriyle bağdaştırılması hedeflenmiştir. İptal edilen hükümde yer alan, üç günden yüzseksen güne kadar sanat icrasından men cezasının tekerrürü hâlinde yeniden sanat icrasından men cezası verilmesi gerektiği takdirde, cezanın azamî haddinden uygulanması gerektiğine ilişkin hükümdeki adaletsizlik de giderilmiştir. Şöyle ki; 3 gün sanat icrasından men cezası alan eczacının yine üç gün sanat icrasından men cezası gerektiren aynı fiili işlemesi hâline azami had olan yüzseksen gün sanat icrasından men cezasının uygulanmasını öngören hüküm, eylemin ağırlığı ve oluşan zararın büyüklüğü ile orantılı olmadığından tekerrür hâlinde yüzseksen günlük azami sınırı geçmemek üzere ilk ceza süresinin iki katı olarak uygulanması öngörülerek, fiil ile ceza arasında adil bir denge sağlanmıştır. Oda bölgesinde sanat icrasından men cezası, bir oda bölgesinde geçici olarak sanat icrasından men cezası alanların, o oda bölgesinde sürekli olarak sanat icrasından men edilmesini öngören en ağır disiplin cezası olup, iptal edilen hükümdeki haliyle, bu cezanın üç kez üç gün, başka bir ifade ile toplam dokuz gün meslek icrasından men cezası alan üye hakkında uygulanması mümkün iken Anayasa Mahkemesi kararı ışığında mevcut hükümdeki bu ölçüsüzlük, bir oda bölgesinde en az üç defada aldığı geçici olarak sanat icrasından men cezalarının toplamı yüzseksen gün olan eczacıların, o oda bölgesinde sürekli olarak sanat icrasından men edilmesine hasredilmiş böylece, Anayasa Mahkemesi kararında belirtilen, “disiplinsizlik eylemi ile tayin edilen disiplin cezası arasında adil bir dengenin gözetilmesini sağlayacak gerekli ve yeterli mekanizmaların kurulmasına” hassasiyet gösterilmiştir. Kanun hükmünde yer alan bu sınırlar yönetmeliğin de sınırlarını oluşturacaktır. Hükümde ceza tayinine esas alınacak kriterler belirlenmiş, ilgililerin ilanihaye ceza tehdidi altında kalmalarını önlemek maksadıyla zamanaşımı süreleri getirilmiş, savunma alınmadan ceza verilemeyeceği hükme bağlanmıştır.

Gerekçe kanun koyucunun açıklamasıdır, hüküm değildir; çelişirse madde metni esastır.