BM Deniz Hukuku Sözleşmesi Madde 102
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Madde 102 Mürettebatı isyan eden bir savaş gemisi, bir devlet gemisi veya bir devlet uçağı yoluyla deniz haydutluğu Mürettebatının isyan ederek denetimini ele geçirdiği bir savaş gemisi, bir devlet gemisi veya bir devlet uçağı tarafından işlenen 101. maddede tanımlanmış deniz haydutluğu fiilleri, özel bir gemi veya uçak tarafından işlenen fiillerle bir tutulur.
Atıflar(1)
Bu maddenin atıf yaptıkları
Bu maddeye özel soru
Devlet A’ya ait ve o devletin bayrağını taşıyan 'Explorer' adlı bir devlet gemisi, mürettebatının isyan ederek yönetimi ele geçirmesi sonucu Aden Körfezi'nde, yani açık denizde, kişisel kazanç amacıyla Devlet B bayraklı 'Meridian' adlı özel bir petrol tankerine saldırmış, yüküne el koymuş ve mürettebatını alıkoymuştur. Olayı, yakınlarda seyreden Devlet C’ye ait bir savaş gemisi ile Devlet D’ye ait, üzerinde açıkça kamu hizmetine tahsis edildiğini gösteren işaretler bulunan ve bu konuda yetkilendirilmiş bir sahil güvenlik gemisi tespit etmiştir. Bu olay ve ilgili taraflar göz önüne alındığında, 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi (BMDHS) uyarınca, isyancıların kontrolündeki 'Explorer' gemisine el konulmasına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) ‘Explorer’ gemisinin aslen bir devlet gemisi olması, fiilin BMDHS Madde 101 kapsamındaki deniz haydutluğu tanımının dışında kalmasına neden olur; bu sebeple yalnızca geminin asıl bayrak devleti olan Devlet A'nın müdahale yetkisi bulunmaktadır.
- B) BMDHS Madde 100 uyarınca devletlerin işbirliği yükümlülüğü gereği, el koyma yetkisinin kullanılabilmesi için öncelikle ilgili tüm devletlerin (A, B, C ve D) rızasının alınması veya bölgesel bir operasyonel anlaşmanın bulunması zorunludur.
- C) Saldırıya uğrayan 'Meridian' tankerinin bayrak devleti olan Devlet B, vatandaşlarının ve mülkiyetinin korunmasında öncelikli hakka sahip olduğundan, el koyma yetkisi münhasıran Devlet B'nin yetkili gemilerine aittir.
- D) Devlet C'ye ait savaş gemisi evrensel yetki kapsamında el koyma işlemini gerçekleştirebilirken, Devlet D'ye ait sahil güvenlik gemisi, askeri bir gemi statüsünde olmadığından BMDHS Madde 107 uyarınca bu yetkiye sahip değildir.
- E) Mürettebatı isyan eden 'Explorer' gemisinin eylemleri deniz haydutluğu teşkil ettiğinden, bu suç evrensel yetkiye tabi olup hem Devlet C'nin savaş gemisi hem de Devlet D'nin kamu hizmetine tahsisli ve yetkili gemisi, 'Explorer'a el koyma yetkisini haizdir.