Arama ve Elkoyma

Arama ve elkoyma, ceza muhakemesinde delil elde etmek ve suçun aydınlatılmasını sağlamak amacıyla başvurulan önemli koruma tedbirleridir. Arama, kişinin temel hak ve özgürlüklerine ağır bir müdahale teşkil ettiğinden, CMK madde 116 ve devamı maddelerinde sıkı şartlara bağlanmıştır. Kural olarak hakim kararı ile yapılır; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde Cumhuriyet savcısı veya kolluk da arama yapabilir ancak bu durum derhal hakimin onayına sunulmalıdır. Elkoyma ise, suçun delili olabilecek veya müsaderesi gereken eşyaya hukuken el konulmasıdır. Yargıtay, hukuka aykırı arama sonucu elde edilen delillerin hukuka aykırı delil niteliğinde olduğunu ve hükme esas alınamayacağını defalarca belirtmiştir. Örneğin, arama kararı olmayan bir yerde yapılan arama hukuka aykırıdır. Sınav İpucu: Arama ve elkoyma arasındaki fark, arama ve elkoyma kararı alma yetkisi (kimler verebilir?), gecikmesinde sakınca bulunan hal kavramı, elkoyma türleri (katalog suçlar vb.) ve hukuka aykırı aramanın sonuçları KPSS, Hakimlik ve Avukatlık stajyerlik sınavlarında kritik sorulardır. Özellikle telekomünikasyon yoluyla yapılan iletişimin denetlenmesi gibi özel arama türleri de önemlidir.