Beyan yükümlülüğü nedir?
Kısaca
Sigorta ettirenin sözleşme yapılırken sigortacıya riziko hakkında bildirmekle yükümlü olduğu hususları kapsayan yükümlülüktür. Bildirilmeyen ya da yanlış bildirilen olgu, sigortacının riziko değerlendirmesini etkileyebilecek nitelikte olmalıdır.
Bağlam: TTK m.1438
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.1438 · ddd) Sigortacı tarafından gerçek durumun bilinmesi
Sigorta ettirenin sözleşme yapılırken sigortacıya riziko hakkında bildirmekle yükümlü olduğu hususları kapsayan yükümlülüktür. Bildirilmeyen ya da yanlış bildirilen olgu, sigortacının riziko değerlendirmesini etkileyebilecek nitelikte olmalıdır.
- TTK m.1439 · eee) Yaptırım
Sigorta ettirenin sözleşme kurulurken sigortacı için önemli olan hususları eksiksiz ve doğru biçimde bildirme borcudur. Yükümlülüğün kapsamı sigortacının önemli sayacağı hususlarla sınırlıdır, sigorta ettirenin kendi kanaatine göre belirlenmez.
- TTK m.1498 · 2. Sözleşmenin yapılması sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali
Sigorta ettirenin sözleşmenin yapılması sırasında riskle ilgili bildiği hususları sigortacıya doğru ve eksiksiz bildirme yükümlülüğüdür. Yükümlülüğün ihlali, sözleşmenin yapılması sırasında gerçekleşmiş olmalıdır.
- TTK m.1499 · 3. Sözleşmenin devamı sırasındaki beyan yükümlülüğünün ihlali
Sigorta ettirenin sözleşme sırasında ve sonrasında riziko hakkında sigortacıya doğru bilgi vermesi yükümlülüğüdür. Madde bu yükümlülüğün ihlalini, riziko artışı bağlamında ele alır.
Karıştırılan kavramlar
Daimi nezaretçi defteri yükümlülüğü ile gerçek dışı beyan yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Daimi nezaretçinin haftalık kayıt ve aynı gün kayıt yükümlülüğü, defterin tutulmaması veya imzalanmaması ile ilgilidir.
Gerçek dışı beyan, beyanın içeriğine ilişkindir.
Defter yükümlülüğünün ihlalinde daimi nezaretçiye 1.000 TL, ruhsat sahibine 31 TL idari para cezası; ikinci ihlalde daimi nezaretçiye 5.000 TL ve bir yıl beyan geçersizliği uygulanır.
Sözleşme öncesi beyan yükümlülüğü ile sözleşme sonrası beyan yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Sözleşme kurulmadan önce, teklifin yapılması ile kabul arasında gerçekleşen değişikliklere ilişkin beyan yükümlülüğü.
Sözleşme kurulduktan sonra sürmekte olan ve sözleşmenin devamı sırasında doğan beyan yükümlülüğü.
Madde yalnızca birincisini düzenler; ikinci hal için kıyas yapılmaz. Gerekçede, sözleşme henüz kurulmamışken devamlılık yükümlülüğünün doğmadığı belirtilmiştir.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.