Cayma nedir?

5 maddede geçiyor

Kısaca

Sigortacının sigorta sözleşmesini sona erdiren tek taraflı, bozucu nitelikte bir irade beyanıdır. Cayma beyanının karşı tarafa ulaşmasıyla hüküm doğurur.

Bağlam: TTK m.1440

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Türk Ticaret Kanunu

  • TTK m.908 · I - Hareketin gecikmesi

    Yolcunun sözleşmeyi sona erdirmek üzere yaptığı tek taraflı irade beyanıdır. Şekle bağlı değildir; hareket yerinden ayrılma da cayma sayılır.

  • TTK m.1434 · ee) Temerrüt

    Sigortacının, ilk ya da tek seferde ödenmesi gereken primin zamanında ödenmemesi halinde, ödeme yapılmadığı sürece üç ay içinde sözleşmeden tek taraflı olarak dönmesidir. Süre vadeden başlar.

  • TTK m.1439 · eee) Yaptırım

    Sigortacının beyan yükümlülüğünün ihlali üzerine sözleşmeyi geriye dönük olarak değil, ileriye dönük olarak sona erdirmesi hakkıdır. Kullanılması için m.1440'ta belirtilen süre içinde bildirilmesi gerekir.

  • TTK m.1440 · fff) Caymanın şekli ve süresi

    Sigortacının sigorta sözleşmesini sona erdiren tek taraflı, bozucu nitelikte bir irade beyanıdır. Cayma beyanının karşı tarafa ulaşmasıyla hüküm doğurur. Madde metni bu caymanın hangi hâllerde kullanılacağını göstermez, yalnızca beyanın şeklini ve süresini düzenler.

  • TTK m.1441 · ggg) Caymanın hükümleri

    Sigorta sözleşmesinin, kanunda öngörülen hallerde taraflardan birinin tek yanlı beyanıyla sona erdirilmesidir. Bu madde, cayma beyanının kasıtlı bir ihlal sonucu yapılması hâlinde sigortacının prim hakkını belirler.

Karıştırılan kavramlar

Cayma ile yolculuğa devam arasındaki fark nedir?

Yolcu sözleşmeden cayar; ödediği ücretin iadesini ve varsa zararını ister.

Yolcu gecikmeye rağmen yolculuğu sürdürür; yalnızca gecikmeden doğan zararını dava edebilir.

Cayma hâlinde ücret iadesi talep edilir; devam hâlinde ücret iadesi değil, sadece gecikme zararı istenebilir.

TTK m.908

Sigortacının cayma hakkı ile sigortacının fesih hakkı (bir sigorta döneminde iki ihtar) arasındaki fark nedir?

Üçüncü fıkradaki fesih, her bir izleyen prim gecikmesinde ihtarla doğar ve on günlük süre sonunda kendiliğinden gerçekleşir.

Dördüncü fıkradaki fesih, bir sigorta dönemi içinde iki defa ihtar gönderilmiş olmasına bağlıdır ve sigorta döneminin sonunda hüküm doğurur.

Üçüncü fıkra hemen fesih sağlarken dördüncü fıkra fesih etkisini dönem sonuna erteler; kanunda iki ihtar ayrıca bir koşuldur.

TTK m.1434

Cayma ile prim farkı talebi arasındaki fark nedir?

Sigortacı cayarak sözleşmeyi sona erdirir.

Sigortacı prim farkını isteyerek sözleşmeyi sürdürür.

Prim farkı istenip on gün içinde kabul edilmezse sözleşmeden cayılmış sayılır; yani prim farkı talebi cayma sonucunu da doğurabilir.

TTK m.1439

Edimin gerçekleşmesi ile cayma veya engelleme arasındaki fark nedir?

Edim, sözden cayma ya da engelleme gerçekleşmeden yerine getirilmişse, ödül sözü veren ödül borcu altına girer.

Ödül sözü veren cayarak ya da sonucu engelleyerek ödül borcunu sona erdirmiş olur; yalnızca giderleri ödemekle yükümlüdür.

Ödül ve giderler birbirinden farklıdır; ödül ancak edim gerçekleşmişse istenebilir, giderler ise cayma veya engelleme hâlinde istenebilir.

TBK m.9

Cayma ile yapılmış giderlerin ödenmesi arasındaki fark nedir?

Ödül sözü veren sözünden dönebilir; bu hak sonucun gerçekleşmesine kadar sürer.

Cayma sonrasında giderlerin ödenmesi yükümlülüğü devam eder; giderler dürüstlük kurallarına uygun olmak şartıyla istenebilir.

Cayan kişi ödül borcundan kurtulur, ama ilana güvenerek yapılan makul giderleri ödemek zorundadır.

TBK m.9

Bağlanma parası ile cayma parası arasındaki fark nedir?

Bağlanma parası, sözleşmenin kurulduğuna kanıt olarak verilir ve kural olarak asıl borca mahsup edilir.

Cayma parası, sözleşmeden dönme hakkının bedeli olarak verilir ve m.178 uyarınca taraflar cayarsa ödeme niteliği değişir.

Verilen paranın niteliği tereddütte bağlanma parası sayılır; cayma parası olduğunu iddia eden taraf bunu ispatlamalıdır. Nitelik belirlendikten sonra farklı hukuki rejim uygulanır.

TBK m.177

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.