İhtar nedir?
Diğer yazımlar: Ihtar
Kısaca
İhtar, 14 kanunda 22 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.164 · terk: Terk eden eşe, belirli süre içinde ortak konuta dönmesi gerektiğini ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçları bildiren, hâkim veya noter tarafından yapılan resmî bildirimdir.
- TBK m.473 · işe başlama ve yürütme: İşsahibinin yükleniciye, ayıp ya da aykırılığı uygun bir süre içinde gidermesini; aksi hâlde işin bir üçüncü kişiye verileceğini bildirdiği tek taraflı bildirimdir.
- HMK m.151 · duruşma düzeni: Hâkimin düzeni bozan kişiye davranışını durdurması yönünde yaptığı uyarı.
Kanunda nerede geçiyor
22 maddeden 16'iTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.128 · II - Hükmü — 1. Genel olarak
Gecikme tazminatı isteminin ön koşuludur. Ortağa sermaye borcunu yerine getirmesi gerektiğinin bildirilmesidir; ihtar yapılmadan tazminat istenemez.
- TTK m.483 · II - Iskat usulü
Yönetim kurulunun mütemerrit pay sahibine, temerrüde konu tutarı bir ay içinde ödemesini, aksi hâlde ilgili paylara ilişkin haklarından yoksun bırakılacağını ve sözleşme cezasının isteneceğini bildirdiği resmi çağrıdır. İhtarın içeriği maddede sayılan unsurları taşımalıdır.
- TTK m.760 · 2. İhtar a) İçeriği
Mahkemenin ilanda poliçe zilyedine yönelttiği, poliçeyi belirli süre içinde getirmesi gerektiğini ve getirmezse iptal kararı verileceğini bildiren uyarıdır. Madde, ihtarın içeriğini belirler, süreyi ise metinde saymaz.
- TTK m.1434 · ee) Temerrüt
Sigortacının izleyen primlerin ödenmemesi halinde, sigorta ettirene noter aracılığıyla ya da iadeli taahhütlü mektupla on günlük süre vererek borcunu yerine getirmesini ve aksi hâlde sözleşmenin feshedileceğini bildirmesidir.
- TTK m.1457 · b) Haciz
Sigortacıya, haciz üzerine tazminatın yalnızca icra müdürlüğüne ödenmesi gerektiğinin bildirilmesidir. Bu ihtar, diğer bir bildirime kadar geçerli kalır.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.164 · IV. Terk
Terk eden eşe, belirli süre içinde ortak konuta dönmesi gerektiğini ve dönmemesi hâlinde doğacak sonuçları bildiren, hâkim veya noter tarafından yapılan resmî bildirimdir. Esası incelemeden yapılır; ihtarın haklı olup olmadığı boşanma davası sırasında incelenir.
- TMK m.195 · I. Genel olarak
Hâkimin eşleri yükümlülükleri konusunda uyarması ve yükümlülüğe aykırılığın evlilik birliğini ihlal ettiğini bildirmesidir. Uzlaştırma ile birlikte m.195/2 kapsamındaki ilk iki araçtan biridir.
- TMK m.562 · 3. Mirasçının alacaklılarının hakları
Alacaklıların, saklı paylı mirasçıdan tenkis davası açmasını talep ettikleri yazılı bildirimdir. Mirasçıya tanınan süre bu ihtarla birlikte işler ve süre içinde dava açılmazsa alacaklılara dava hakkı doğar.
Ceza Muhakemesi Kanunu
- CMK m.106 · Salıverilenin yükümlülükleri
Şüpheli veya sanığa, adres değişikliklerini bildirmesi gerektiğinin ve bildirmezse önceki adrese tebligat yapılacağının bildirilmesidir. İhtar yapılmadan bu sonuç doğmaz; ihtarın yapıldığı tutanakla belgelenmesi gerekir.
- CMK m.332 · Bilgi isteme
Bilgi isteme yazısında, aykırı davranışın TCK m.257 kapsamında suç oluşturabileceğinin belirtilmesidir. Bu ihtar, ceza sorumluluğunun ön koşulu olarak yazıda yer almalıdır.
Türk Borçlar Kanunu
- TBK m.117 · I. Koşulları
Alacaklının borçluya borcu ifaya davet eden tek taraflı beyanıdır. Kural olarak temerrüt için zorunludur; ikinci fıkrada sayılan hallerde aranmaz.
- TBK m.473 · 3. İşe başlama ve yürütme
İşsahibinin yükleniciye, ayıp ya da aykırılığı uygun bir süre içinde gidermesini; aksi hâlde işin bir üçüncü kişiye verileceğini bildirdiği tek taraflı bildirimdir. Maddenin ikinci fıkrasında ihtarın şekline özel bir koşul getirilmiştir.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.151 · Duruşma düzeni
Hâkimin düzeni bozan kişiye davranışını durdurması yönünde yaptığı uyarı. İkinci fıkradaki yaptırımın uygulanabilmesi için ihtarın önceden yapılmış olması ve düzen bozmanın bu uyarıya rağmen sürmesi gerekir.
İcra ve İflas Kanunu
- İİK m.209 · Müflisin vazifeleri
İflas dairesinin, yükümlülük kendisine geçen kişilere kanunun hükmünü bildirmesi işlemidir. Bu bildirim, yükümlülüğün hukuki sonuçlarının o kişilere açıklanması anlamına gelir.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.30
(b) bendindeki uyumsuzluk trafik emniyetini tehlikeye düşürmüyorsa, araç sahibine ya da sürücüsüne eksikliğin giderilmesi için süre verilerek yapılan uyarıdır. İhtar, doğrudan men değildir; men ancak verilen süre içinde giderilmemesi hâlinde yapılır.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.105 · İlanın muhteviyatı
İlanda muhataplara bildirilen, belirli bir süre içinde yapılması gereken işlemin ve bu işlemin yapılmamasının sonucunu gösteren uyarıdır. Madde, ilanın muhatabı bu yükümlülükler konusunda uyarması anlamına gelir.
Terim 6 kanunda daha geçiyor.
Karıştırılan kavramlar
Doğrudan men ile ihtar yoluyla men arasındaki fark nedir?
(a) bendindeki eksiklik ve bozuklukta trafik zabıtası aracı doğrudan trafikten men edebilir.
(b) bendindeki uyumsuzluk trafik emniyetini tehlikeye düşürmüyorsa önce ihtar yapılır ve süre verilir.
İhtar yapılmadan (b) bendi uyarınca doğrudan men işlemi yapılamaz. İhtardaki süre sonunda eksiklik giderilmemişse men edilir.
İhtar / İşten el çektirme / Görevden son verme: fark nedir?
İhtar, ihmal ve terahinin tespiti ve uyarı niteliğindeki ilk adımdır; vali veya kaymakam tarafından yazılı olarak yapılır.
İşten el çektirme ve görevden son verme, ihtara rağmen temerrüt hâlinde uygulanan yaptırımlardır; ikincisi idare heyeti kararıyla yapılır.
Yaptırımlar kademeli uygulanır; ihtar yapılmadan görevden son verme yapılamaz, işten el çektirme görevden son verme kararı yerine geçmez.
Esası incelemeden ihtar ile boşanma davası arasındaki fark nedir?
İhtar, hâkim veya noter tarafından esası incelenmeksizin yapılan bir işlemdir.
Boşanma davası, ihtarın haklılığının ve terkin şartlarının yargılama sırasında incelendiği davadır.
İhtarın haklı olup olmadığı dava sırasında tartışılır; ihtar kararına karşı ayrıca bir kesin sonuç doğmaz.
Ayrılığın süresi ile ihtar süresi arasındaki fark nedir?
Ayrılığın en az altı ay sürmüş ve devam ediyor olması, ihtarın yapılabilmesi için gerekli olan süredir.
İhtar sonrası iki aylık süre, terk eden eşin ortak konuta dönmesi için tanınan süredir.
Altı aylık süre ihtardan önce, iki aylık süre ihtardan sonra işler ve dava açılmadan önce ikisinin de geçmiş olması gerekir.
Uzlaştırma ve ihtar ile ağır tedbirler arasındaki fark nedir?
Uzlaştırma ve ihtar, m.195 kapsamındaki yumuşak araçlardır ve hâkim bunları eşlerin ortak rızası aranmadan uygular.
Ağır tedbirler, uzlaştırma ve ihtarın yararsız kalması ya da önceden yararsız olacağının anlaşılması halinde, eş talebiyle başvurulan diğer önlemlerdir.
Ağır tedbirlere ancak yumuşak araçlar yetersiz kaldığında geçilir; hâkim eşlerin yerine bağlayıcı bir ifa hükmü veremez.
Ayrı ihtar ile tebligat sonucu: fark nedir?
Adres değişikliğinin bildirilmesi yükümlülüğünün ihtarı, kişinin bu yükümlülüğü bilmesini sağlar.
Önceden bildirilen adrese tebligat yapılacağı uyarısı ise ayrıca yapılmalı ve ihtara uyulmamasının sonucunu bildirir.
Her iki ihtar da yapılmadan tebligat sonucu doğmaz; ihtarlar birlikte gerçekleşmelidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2025/404 E., 2026/254 K., 15.04.2026İlgili madde: TBK m.117
- Ceza Genel Kurulu, 2022/68 E., 2024/184 K., 06.06.2024İlgili madde: 2911 s. K. m.32
- Ceza Genel Kurulu, 2021/93 E., 2023/698 K., 26.12.2023İlgili madde: 2911 s. K. m.32
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Temerrüt
- Acze düşme
- Saklı paylı mirasçı
- Zıyaa uğrama
- Adres bildirimi
- Duruşma düzeni
- Sigorta tazminatı
- Uzlaştırma
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.