TMK Madde 5623. Mirasçının alacaklılarının hakları
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu
Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.
Kısaca
TMK m.562, saklı paylı mirasçının alacaklılarının ve iflas masasının, mirasbırakanın saklı payları zedeleyen tasarrufları nedeniyle tenkis davası açabilmesinin koşullarını düzenler. Madde, mirasbırakanın tasarruf edebileceği kısmı aşması hâlinde iflas idaresi veya alacaklıların bu davayı hangi oran ve süre içinde açabileceğini, ayrıca mirasçılıktan çıkarılanın çıkarma tasarrufuna itiraz etmemesi hâlini kapsar.
Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.
Mirasbırakan, tasarruf edebileceği kısmı aştığında, saklı payı zedelenen mirasçı, iflâsı hâlinde iflâs dairesinin veya mirasın geçtiği tarihte kendisine karşı ellerinde ödemeden aciz belgesi bulunan alacaklıların ihtarına rağmen tenkis davası açmazsa, iflâs idaresi veya bu alacaklılar, alacaklarının elde edilmesi için gerekli olan oranda ve mirasçıya tanınan süre içinde tenkis davası açabilirler.
Mirasçılıktan çıkarılanın çıkarma tasarrufuna itiraz etmemesi durumunda da iflâs idaresi veya alacaklılar, aynı koşullarla tenkis davası açabilirler.
Bu maddedeki kavramlar
- İhtar
- Saklı paylı mirasçı
- Tenkis davası
- Mirasçılıktan çıkarma tasarrufu
- Ödemeden aciz belgesi
Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.
Bu maddeyi uygulayan kararlar
21 karar arasından seçildi- 7. Hukuk Dairesi · E. 2025/1687 · K. 2025/5211 · T. 08.12.2025Daire kararıBozma
tenkis davası için 4721 sayılı Kanun'un 562. maddesinde öngörülen ve dava şartı kabul edilen ihtar koşulunu yerine getirmediğinden davanın usulden reddine" karar verildiği, bahsi geçen kararın 14.10.2021 tarihinde kesinleştiği, eldeki davanın ise 14.04.2022 tarihinde açıldığı,
- 7. Hukuk Dairesi · E. 2024/4725 · K. 2025/2611 · T. 14.05.2025Daire kararıBozma
Bilindiği gibi; tenkis (indirim) davası, 4721 sayılı Kanun'un 560 ve 562. maddelerinde düzenlenen, mirasbırakanın saklı payları zedeleyen gerek ölüme bağlı ve gerekse sağlararası kazandırmalarının kural olarak saklı paylarının karşılığını alamayan mirasçılar tarafından mirasbırakanın tasarruf edebileceği sınıra çekilmesini amaçlayan, öncesine etkili, yenilik doğurucu davalardandır.
Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
Bu maddeye özel soru
Mirasbırakan (B), vefatından önce hazırladığı vasiyetname ile malvarlığının %80'ini yakın arkadaşı (A)’ya bırakmıştır. (B)’nin tek yasal mirasçısı olan ve saklı payı ihlal edilen oğlu (O), bu tasarrufun kendi payını zedelediğini belirterek dava açmak istemektedir. Miras hukukundaki koruyucu mekanizmalar çerçevesinde Bay (O)’nun açacağı davanın şartları ve niteliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- A) Bay (O), vasiyetnamenin iptali için sadece "yokluk" davası açabilir.
- B) Saklı payının karşılığını alamayan (O), mirasbırakanın tasarruf edebilir kısmını aşan miktarlar için "tenkis davası" açabilir.
- C) Tenkis davası açma hakkı, mirasın açılmasından itibaren her durumda 20 yıl geçmekle düşer.
- D) Bu dava sonucunda arkadaşı (A), aldığı tüm malları aynen iade etmek zorundadır; bedel ödemesi mümkün değildir.
- E) Tenkis davası sadece ölüme bağlı tasarruflara karşı açılabilir, sağlararası bağışlamalar bu davanın konusu olamaz.