Tenkis Davası nedir?

5 maddede geçiyor · 2 kanun

Kısaca

Saklı payı ihlal eden tasarruflara karşı, saklı pay sahibinin saklı payını korumak için açtığı dava türüdür. Mirasçılıktan çıkarılan kişi bu davayı açamaz.

Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.

Kanunda nerede geçiyor

5 madde

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.511 · II. Hükümleri

    Saklı payı ihlal eden tasarruflara karşı, saklı pay sahibinin saklı payını korumak için açtığı dava türüdür. Mirasçılıktan çıkarılan kişi bu davayı açamaz.

  • TMK m.560 · B. Tenkis davası — I. Koşulları — 1. Genel olarak

    Saklı paylarını karşılayamayan mirasçının, mirasbırakanın tasarruf edebileceği oranı aşan kazandırmaların bu oranda etkisiz kılınmasını isteyebildiği yenilik doğurucu dava türüdür. Karar, mirasın açıldığı tarihe geriye etkili sonuç doğurur.

  • TMK m.562 · 3. Mirasçının alacaklılarının hakları

    Mirasbırakanın saklı payı zedeleyen ölüme bağlı veya sağlararası tasarruflarının, saklı pay sınırına kadar indirilmesini isteyen yenilik doğurucu dava olarak tanımlanır. Bu maddede dava, saklı paylı mirasçının alacaklılarınca veya iflas idaresince ikincil olarak açılabilir.

  • TMK m.571 · IV. Hak düşürücü süreler

    Saklı payları zedelenen mirasçının, ölüme bağlı tasarruflar veya sağlararası kazandırmalar yoluyla zedelenen payını geri kazanmak için açtığı yenilik doğuran dava olarak tanımlanır. Dava ile tasarrufun geçersizliği değil, kazandırmanın saklı pay sınırına çekilmesi amaçlanır.

Türk Borçlar Kanunu

  • TBK m.615 · E. İptali ve tenkisi

    Saklı paylı mirasçıların, mirasbırakanın saklı paylarını ihlal eden tasarruflarına karşı açtıkları ve tasarruftan yararlanan kişiye yönelttikleri davadır. Bu madde kapsamında ölünceye kadar bakma sözleşmesi tenkise tabi tasarruf olarak anılır.

Karıştırılan kavramlar

Tenkis davası ile tenkis def'i arasındaki fark nedir?

Dava yoluyla tenkis, saklı pay sahibinin bir yıllık ve azami on yıllık süreye tabidir.

Def'i yoluyla tenkis, bir davaya karşı savunma olarak ileri sürülür ve süreye bağlı değildir.

Süre dolmuş olsa bile saklı pay sahibi, kendisine karşı açılan bir davada tenkis iddiasını def'i olarak ileri sürebilir.

TMK m.571

Nafaka yoluyla iptal (m.615) ile tenkis davası (saklı pay) arasındaki fark nedir?

Bu madde, bakım alacaklısının nafaka yükümlülüklerinin yerine getirilmemesine dayanır; koşulu nafaka yükümlülüğüdür.

Tenkis davası, mirasbırakanın saklı paylı mirasçılarının saklı paylarının ihlal edilmesine dayanır; koşulu saklı payın ihlalidir.

İki dava farklı hukuki sebeplere dayanır ve farklı kişiler tarafından açılır. Madde, tenkis davasını yalnızca saklı bırakır, ayrıntılarını düzenlemez.

TBK m.615

Karşılıksız kazandırma ile tenkis davası arasındaki fark nedir?

Bu madde, eşin üçüncü kişiye yaptığı karşılıksız kazandırmalara karşı mal rejiminden doğan katılma alacağı için açılan taleptir.

Tenkis davası, mirasçının saklı payını korumak için mirasbırakanın sağlar yaptığı kazandırmalara yöneliktir.

Bu maddede dava süreleri maddenin kendi süreleridir; tenkis esasları yalnızca m.241/3 uyarınca kıyasen uygulanır.

TMK m.241

Vasiyet alacaklısı tek ile birden fazla saklı paylı mirasçı tenkis davası açmış arasındaki fark nedir?

Tenkis davası açan mirasçı varsa yalnız o mirasçının yararlanacağı tenkis miktarı para olarak ödenerek malın tümü talep edilebilir.

Dava açmayan mirasçılar tenkis hükmünden yararlanamaz.

Vasiyet alacaklısı, davacı mirasçının payını nakden ödeyip malın tamamını alabildiği için bu durum onun lehine sonuç doğurur.

TMK m.564

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2024/351 E., 2025/602 K., 08.10.2025
    İlgili madde: TMK m.560, TMK m.562, TMK m.571
  2. Hukuk Genel Kurulu, 2023/53 E., 2024/464 K., 25.09.2024
    İlgili madde: TMK m.511, TMK m.560
  3. 8. Hukuk Dairesi, 2024/3884 E., 2025/4447 K., 03.06.2025
    İlgili madde: TMK m.562, TMK m.571

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.