Uzlaştırma nedir?

4 maddede geçiyor · 4 kanun

Kısaca

Uzlaştırma, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • TMK m.195 · genel olarak: Hâkimin eşleri anlaşmaya yöneltmek için hem kendisinin hem eşlerin katıldığı girişimidir.
  • CMK m.253 · uzlaştırma: Şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görenin, tarafsız bir uzlaştırmacının aracılığıyla edim üzerinde anlaşmasını sağlamaya yönelik işlemin tamamıdır.
  • 6023 s. K. m.28: Oda üyeleri, işverenler veya hastalar arasındaki ücret ya da tedavi ihtilaflarında tarafların anlaşmasını sağlamaya yönelik çalışmadır.

Kanunda nerede geçiyor

4 madde

Ceza Muhakemesi Kanunu

  • CMK m.253 · Uzlaştırma

    Şüpheli ile mağdur veya suçtan zarar görenin, tarafsız bir uzlaştırmacının aracılığıyla edim üzerinde anlaşmasını sağlamaya yönelik işlemin tamamıdır. Amacı, suçun yarattığı çatışmayı taraflar arasında çözmektir.

Türk Medeni Kanunu

  • TMK m.195 · I. Genel olarak

    Hâkimin eşleri anlaşmaya yöneltmek için hem kendisinin hem eşlerin katıldığı girişimidir. Hâkim eşleri uzlaşmaya zorlayamaz.

Türk Tabipleri Birliği Kanunu

  • Türk Tabipleri Birliği Kanunu m.28

    Oda üyeleri, işverenler veya hastalar arasındaki ücret ya da tedavi ihtilaflarında tarafların anlaşmasını sağlamaya yönelik çalışmadır. Hastalığın önemi, tedavi ve hizmetin gerektirdiği çalışma ile tarafların durumu gözetilir.

Türk Eczacıları Birliği Kanunu

  • Türk Eczacıları Birliği Kanunu m.20

    Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar anlaşarak çözmeleri için idarenin arabuluculuk yapmasıdır. Uzlaşma sağlanamazsa madde, hakem usulüne başvurulmasına imkân tanır.

Karıştırılan kavramlar

Uzlaştırma ve ihtar ile ağır tedbirler arasındaki fark nedir?

Uzlaştırma ve ihtar, m.195 kapsamındaki yumuşak araçlardır ve hâkim bunları eşlerin ortak rızası aranmadan uygular.

Ağır tedbirler, uzlaştırma ve ihtarın yararsız kalması ya da önceden yararsız olacağının anlaşılması halinde, eş talebiyle başvurulan diğer önlemlerdir.

Ağır tedbirlere ancak yumuşak araçlar yetersiz kaldığında geçilir; hâkim eşlerin yerine bağlayıcı bir ifa hükmü veremez.

TMK m.195

Üçüncü fıkra yasağı ile uzlaştırma kapsamındaki suç arasındaki fark nedir?

Cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, ısrarlı takip ve hakaret suçları üçüncü fıkra uyarınca uzlaştırma dışındadır.

Bu yasak kapsamına girmeyen, birinci fıkrada sayılan suçlar uzlaştırmaya konu olabilir.

Yasak kapsamındaki suçta şikâyete bağlı olsa bile uzlaştırma yapılmaz; diğer suçta uzlaştırma yürütülür.

CMK m.253

Ön önleme ile uzlaştırma ve hakem arasındaki fark nedir?

I. fıkradaki görevler, sanat icrası mevzuatının uygulanmasına yardım ve yasaklı davranışların önlenmesine yöneliktir.

III. fıkradaki görevler, belirli bir ihtilafın çözümüne yöneliktir ve uzlaştırma ile hakem usulünü içerir.

Birinci grup genel denetim ve önleme niteliğindedir; ikinci grup somut uyuşmazlığa bağlı bir çözüm yoludur.

6023 s. K. m.28

Uzlaştırma ile hakem çözümü arasındaki fark nedir?

Uzlaştırma, tarafların anlaşması yoluyla ihtilafın çözülmesine çalışmaktır.

Hakem usulü, ihtilafın hakem kararıyla çözüme kavuşturulmasıdır.

Madde her ikisini de oda görevi olarak sayar; yönetim kurulu ihtilafı bunlardan biriyle çözmeye çalışır.

3224 s. K. m.11

Mahkeme tarafından uzlaştırma ile soruşturma aşamasında uzlaştırma arasındaki fark nedir?

Kamu davası açıldıktan sonra, kovuşturma konusu suçun uzlaşma kapsamında olduğu anlaşıldığında mahkemenin yaptığı uzlaştırma.

Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı tarafından yapılan uzlaştırma (m.253).

Mahkeme tarafından uzlaştırma istisnai bir yoldur ve yalnızca kovuşturma aşamasında gündeme gelir.

CMK m.254

Serbest müzakere ile kurumun uzlaştırma yetkisi arasındaki fark nedir?

Taraflar anlaşmayı kendi iradeleriyle serbestçe müzakere eder ve imzalar.

Anlaşma tesis edilemediğinde ya da sözleşmede anlaşmazlık çıktığında Kurum, taraflardan birinin başvurusu üzerine devreye girer.

Kurum yalnızca iki ay içinde anlaşma kurulamadığında ya da mevcut sözleşmede anlaşmazlık çıktığında yetkili olur; taraflar anlaşırsa Kurum müdahale etmez.

5809 s. K. m.18

İlgili konular

Örnek kararlar

1 karar
  1. Hukuk Genel Kurulu, 2011/635 E., 2011/688 K., 23.11.2011
    İlgili madde: TMK m.195

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.