Dağılma nedir?
Kısaca
Kooperatifin tüzel kişiliğinin sona ermesine yol açan ve tasfiyeyi başlatan hukuki durumdur.
Bağlam: 1163 s. K. m.82
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeKooperatifler Kanunu
- Kooperatifler Kanunu m.29 · 1. Sınırsız sorumluluk
Kooperatifin iflas dışında sona ermesine yol açan diğer sebeplerle tasfiyeye girmesidir. Maddede iflas ile birlikte sayılmıştır.
- Kooperatifler Kanunu m.36 · 8. Bir ortağın ayrılmasından veya kooperatifin dağılmasından sonra sorumluluk
Kooperatifin sona ermesi için gerçekleşen durumdur ve maddenin üçüncü fıkrasında ek ödeme sorumluluğunun başlangıcı olarak Ticaret Siciline tescil tarihi esas alınır.
- Kooperatifler Kanunu m.81 · A) Dağılma sebepleri
Kooperatifin tüzel kişiliğinin sona ermesine yol açan ve tasfiyeye giden süreçtir. Dağılma kararı veya olayı gerçekleşince kooperatif tasfiye hâline girer.
- Kooperatifler Kanunu m.82 · B) Ticaret siciline bildirme
Kooperatifin tüzel kişiliğinin sona ermesine yol açan ve tasfiyeyi başlatan hukuki durumdur. Madde, dağılmanın iflas dışındaki hallerine ilişkin tescil ve ilan usulünü düzenler.
Karıştırılan kavramlar
Ayrılma hâli ile dağılma hâli arasındaki fark nedir?
Ayrılma hâlinde süre, ortağın ayrılışının kesinleştiği tarihten başlar.
Dağılma hâlinde süre, dağılmanın Ticaret Siciline tesciline bağlıdır.
İki hâlde sürenin başlangıç anı farklıdır; buna göre süre sonunda iflas açılmamışsa sorumluluk sona erer.
Genel dağılma sebepleri ile yapı kooperatifinde amaca ulaşma arasındaki fark nedir?
Genel hükümde dağılma, anasözleşme, genel kurul kararı, iflas gibi olaylara bağlıdır.
Yapı kooperatifinde dağılma, işlerin tamamlanması ve tescil ile amaca ulaşılmasına bağlıdır; bu olgu gerçekleşince kooperatif kendiliğinden dağılmış sayılır.
Yapı kooperatifinde genel kurul kararı aranmaksızın, tescil tamamlandığında dağılma hükmü devreye girer; anasözleşme değişikliğiyle amaç değiştirilirse bu hüküm uygulanmaz.
İflas dışı dağılma ile iflas yoluyla dağılma arasındaki fark nedir?
İflas dışındaki hallerde dağılma, yetkili organların tescil ve ilan talebiyle gerçekleşir.
İflas hâlinde dağılma, iflas idaresi ve iflas hukukunun işleyişine bağlıdır.
Yalnızca iflas dışı dağılmada m.82 uygulanır; iflas hâlinde bu maddedeki yetkili organ ve tescil düzeni esas alınmaz.
Tescil-ilan ile tescilsiz dağılma arasındaki fark nedir?
Tescil ve ilan yapılmış dağılma, sicil kaydıyla ortaya çıkar ve ilan edilir.
Tescil edilmemiş dağılma, sicil kaydında görünmez.
Madde, dağılmanın sicilde tescil ve ilanını zorunlu kılar; tescil yapılmamış dağılmanın üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi bu maddeye dayanılarak sağlanamaz.
Denetleme yetkisi ile dağılma bildirimi arasındaki fark nedir?
Denetleme, kooperatifin işleyişini inceleme yetkisidir.
Dağılma bildirimi, incelemeden çıkan belirli sebeplerin mahkemeye iletilmesidir (3. bent).
Dağılma kararı Bakanlığın kendi işlemiyle verilmez; mahkemeye bildirim yoluyla ileri sürülür.
Önlem alma ile dağılma kararı arasındaki fark nedir?
Önlem alma, toplantının sükûnunu ve bildirilen amacı korumaya yönelik ilk yükümlülüktür.
Dağılma kararı, önlemlerin yetmediği ve toplantının amaç dışına çıktığı ya da düzenin imkânsız hâle geldiği durumda alınan son çare niteliğindeki karardır.
Dağılma kararı verilmeden önce önlemlerle düzen sağlanmaya çalışılır; karar doğrudan toplantıyı sona erdirir.
Örnek kararlar
3 karar- 6. Hukuk Dairesi, 2025/1278 E., 2025/3711 K., 04.11.2025İlgili madde: 1163 s. K. m.82
- 12. Hukuk Dairesi, 2009/19915 E., 2010/646 K., 18.01.2010İlgili madde: 1163 s. K. m.29
- Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi, 2026/113 E., 2026/124 K., 29.01.2026İlgili madde: 1163 s. K. m.81
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.