Fer'i nedir?

Boşanma veya ayrılığın kendisi, hâkimin vicdani kanaatiyle verilen karara bağlıdır.

Nafaka, tazminat gibi fer'i sonuçlara ilişkin anlaşmalar ise ayrıca hâkimin onayına tabidir.

Fer'i sonuçlara dair taraf anlaşması, hâkim onaylamadıkça geçerli olmaz.

Devreden kişinin eşya üzerinde doğrudan hâkimiyeti bulunan asli zilyet olmasıdır.

Devredenin fer'i zilyet olduğu, yani başkasına bağlı bir zilyetlik taşıdığı hâllerdir.

Fer'i zilyetlik de havalede devredilebilir; ancak zilyetlik kazanılacak kişi için kademeli zilyetlik ilişkisi kurulabilmelidir.

Bir şeyde malik sıfatıyla zilyet olan kişi aslî zilyettir. Bu kişi eşyayı başkasına teslim eder ve kendi zilyetliğini sürdürür.

Teslim alan ve eşyayı aslî zilyedin zilyetliğini tanıyarak elinde tutan kişi fer'î zilyettir.

Aslî zilyetlik, malik sıfatıyla zilyetlik kavramından dardır; malik eşyayı kendisi kullanıyorsa, başkasına teslim etmediği sürece aslî zilyet sayılmaz.

Fer'î zilyet, eşyayı kendi adına devralarak aslî zilyedin zilyetliğine dayanır.

Fer'î zilyedin eşyayı yeni bir fer'î zilyetlik kurarak üçüncü kişiye vermesi halinde, o da bu ikinci teslimde aslî zilyet konumuna gelir.

Kademeli zilyetlikte her basamak, bir üst basamağa göre fer'î, bir alt basamağa göre aslî zilyet olabilir; metnin kendisi bunu açıkça düzenlemez.

Asli ve fer'i ayrımı, zilyedin eşya üzerinde iddia ettiği hakka göre yapılır ve bir katılım ilişkisi gerektirir (TMK m.974).

Dolaylı ve dolaysız ayrımı, malın zilyedin fiilî hâkimiyetinde doğrudan bulunup bulunmadığına göre yapılır ve geçerli bir hukuki ilişki aranmaz.

Aynı kişi aynı eşya bakımından hem asli hem dolaysız zilyet olabilir; iki ayrım birbirinin yerine kullanılamaz.

Bu maddedeki mülkiyet karinesi, aslî zilyetin malikliğini kabul eder.

Fer'i zilyetlik karinesi, sınırlı aynî hak veya kişisel hak iddiasında bulunan zilyedin iddia ettiği hakkı kabul eder.

Mülkiyet karinesi m.985'e göre malikliği, fer'i zilyetlik karinesi ise m.986'ya göre sınırlı aynî veya kişisel hakkı ortaya koyar; fer'i zilyet karineyi malı kendisine veren kişiye karşı ileri süremez.