Gecekondu nedir?

Mevcut gecekondu, kanunun ıslah ve tasfiye hükümlerinin doğrudan konusudur.

Yeni kaçak yapı, madde metnindeki 'yeniden gecekondu yapımının önlenmesi' amacının konusudur.

İki durum farklı tedbirlere tabi tutulur. Mevcut yapıya ıslah veya tasfiye, henüz kurulmamış veya yeni kurulan yapıya önleme tedbirleri uygulanır.

Gecekondu, arazi sahibinin rızası alınmadan başkasının arazisine kurulan izinsiz yapıdır.

Kaçak yapı, imar mevzuatına aykırı biçimde yapılmış ancak arsa sahibinin rızasıyla kurulmuş yapıdır.

Arazi sahibinin rızası bulunmayan yapı 775 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir; rızası bulunan izinsiz yapı bakımından bu kanun değil imar mevzuatı uygulanır.

Gecekondu sahibi, yapının mülkiyetine sahip olan kişidir. Birinci fıkra a bendi kapsamındadır.

Gecekondu sahibi olmayan, yapıyı kiracı ya da başka bir sıfatla kullanan kişidir. Birinci fıkra b bendi kapsamındadır.

Sahibe konut, nakit veya arsa tahsisi sunulurken; sahibi olmayana ucuz kiralık konut veya arsa tahsisi sunulur. Karşılıklar farklıdır.

Konut olarak kullanılan gecekondu, birinci fıkra kapsamında yıkım yasağının konusudur.

Konut dışı amaçla kullanılan gecekondu, son fıkra kapsamındadır ve plan ve mevzuata göre korunması gerekenler hakkında aynı hükümler uygulanabilir.

Konut dışı kullanılan yapılarda da koruma sağlanabilir, ancak bu, korunması gerekenlerle sınırlıdır.

Tek gecekondu sahibine birinci fıkra hükümleri doğrudan uygulanır.

Birden fazla gecekonduya sahip kişide yalnızca seçilen bir gecekondu hakkında hüküm uygulanır.

Korunması mümkün olanlar varsa seçim bunlar arasından yapılmalıdır. Diğer gecekondular belediyece bedel karşılığında alınabilir, kiraya verilebilir veya satılabilir.

Gecekondu ıslah ve tasfiye sahası, mevcut gecekondu yapılaşmasının bulunduğu alanı ifade eder.

Önleme bölgesi, kanun hükümlerine göre yeniden teşkil edilen ve kaçak yapılaşmanın önlenmesi amaçlanan alandır.

Maddedeki edinme yetkisi her iki alan türünde de aynı şartlarla kullanılabilir.