Götürü usul nedir?
Kısaca
Götürü usul, 6 kanunda 10 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- GVK geç. m.29: Kazancın defter ve belgelere dayanılmaksızın, takdir edilen veya belirlenen bir tutar üzerinden tespit edildiği vergileme usulüdür.
- KDVK geç. m.11: Mükellefin vergisinin gerçek kazanç ya da gerçek satış tutarı üzerinden değil, idarece belirlenen esaslar üzerinden hesaplandığı vergilendirme yöntemidir.
- VUK m.227 · ispat edici kağıtlar: Vergi matrahının götürü olarak tespit edildiği usuldür.
Kanunda nerede geçiyor
10 maddeGelir Vergisi Kanunu (GVK)
- GVK geç. m.29
Kazancın defter ve belgelere dayanılmaksızın, takdir edilen veya belirlenen bir tutar üzerinden tespit edildiği vergileme usulüdür. Madde, geçiş için 31/12/1988 tarihi itibarıyla götürü usulün genel ve özel şartlarının taşınmasını öngörür.
- GVK geç. m.31
Kazancın defter ve belgeye dayalı gerçek tespiti yerine, kanunda belirlenen esaslara göre takdir edilen veya hesaplanan kazanç üzerinden vergilendirme yöntemidir.
- GVK geç. m.34
Ticari kazancın defter tutulmadan, takdir komisyonlarınca belirlenen tutarlar üzerinden vergilendirilmesi yöntemidir. Madde, bu yöntemin 1990 yılındaki uygulanmasına ilişkindir.
- GVK geç. m.42
Kazancın doğrudan takdir ya da götürü esaslarla belirlendiği, defter ve belge esasına dayanmayan vergilendirme yöntemidir. Madde, bu usule geçebilmek için 31.12.1994 itibarıyla aranan şartları ve geçişin koşullarını düzenler.
Katma Değer Vergisi Kanunu
- KDVK m.39 · Vergilendirme dönemi
Vergilendirmenin gerçek satış ve alışlar yerine götürü esasa göre yapıldığı usuldür. Bu usulde vergilendirme dönemi bir takvim yılıdır.
- KDVK geç. m.11
Mükellefin vergisinin gerçek kazanç ya da gerçek satış tutarı üzerinden değil, idarece belirlenen esaslar üzerinden hesaplandığı vergilendirme yöntemidir. Madde bu usule tabi olan mükellefleri konu alır; usulün koşulları bu maddede tanımlanmaz.
Vergi Usul Kanunu
- VUK m.227 · İspat edici kağıtlar
Vergi matrahının götürü olarak tespit edildiği usuldür. Defter tutma yükümlülüğü olmayan mükelleflerin giderlerini tevsik zorunluluğu, götürü usulde tespit edilen giderler için geçerli değildir.
Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Ekonomik Denge İçin Yeni Vergiler İhdası ile 1.7.1964 Tarihli ve 488 Sayılı, 2.7.1964 Tarihli ve 492 Sayılı, 7.11.1984 Tarihli ve 3074 Sayılı, 25.10.1984 Tarihli ve 3065 Sayılı, 31.12.1960 Tarihli ve 193 Sayılı, 21.7.1953 Tarihli ve 6183 Sayılı, 2.2.1981 Tarihli ve 2380 Sayılı, 15.7.1963 Tarihli ve 277 Sayılı Kanunların Bazı Maddelerinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.1 · Verginin Mükellefi
Ticari ve mesleki kazancın gerçek tutara göre değil, kanunda öngörülen esaslara göre tespit edilmesi usulüdür. Bu usulde kazancı tespit edilen mükellefler bent (b) kapsamına girer.
17.8.1999 ve 12.11.1999 Tarihlerinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- 17.8.1999 ve 12.11.1999 Tarihlerinde Marmara Bölgesi ve Civarında Meydana Gelen Depremin Yol Açtığı Ekonomik Kayıpları Gidermek Amacıyla Bazı Mükellefiyetler İhdası ve Bazı Vergi Kanunlarında Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.1 · Verginin mükellefi
Ticari ve mesleki kazancın, defter tutma yükümlülüğü olmayan mükellefler için vergi idaresince takdir edilen esasa göre tespit edilmesi yöntemidir. Maddenin (b) bendi, 1998 yılı kazancı bu yolla tespit edilenleri kapsar.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.41 · 4. Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar:13
Tarifenin belirli bir toplu bedel üzerinden tespit edildiği usuldür. Bu usulde umuma açık mahaller yalnızca meslek kuruluşları aracılığıyla müzakere ve sözleşme yapabilir.
Karıştırılan kavramlar
Gerçek usul ile götürü usul geçişi (1994 ve 1995) arasındaki fark nedir?
1994 yılında gerçek usulde vergilendirilmiş mükellef, geçiş şartlarını taşıdığı için geçici maddeye göre başvuru yapmış ve 1995 vergisini tarh ettirmiştir.
Geçiş şartlarını taşımayan ya da süresinde başvuru yapmayan mükellef.
İlk grup 1.1.1995 tarihinden itibaren götürü usulden yararlanır; ikinci grup gerçek usulde vergilendirilmeye devam eder.
Götürü usul ile genel usul arasındaki fark nedir?
Götürü usulde vergilendirilen mükellefler için dönem bir takvim yılıdır.
Gerçek usulde vergilendirilen mükellefler için dönem genel kurala göre üçer aylık dönemdir.
Götürü usulde beyan ve ödeme yılda bir dönem üzerinden yapılır.
Götürü usul ile normal usul arasındaki fark nedir?
Götürü usule tabi mükellefler, vergilerini idarece belirlenen esaslara göre öder ve bu hükmün kapsamındadır.
Normal usule tabi mükellefler, katma değer vergisini gerçek matrah üzerinden hesaplar ve beyan eder; bu madde onlara uygulanmaz.
Yalnızca götürü usule tabi mükellefler için 1995 dönemi katma değer vergisi aranmaz; normal usul mükelleflerinin yükümlülüğü etkilenmez.
Yıllık beyanname ile götürü usul arasındaki fark nedir?
(a) bendi, 1998 yılı kazancını yıllık beyanname ile bildiren mükellefleri kapsar.
(b) bendi, ticari ve mesleki kazancı götürü usulde tespit edilen mükellefleri kapsar.
İki grup da ek vergiye tabidir; birinin bulunması diğerine bağlı değildir. Hangi bendin uygulanacağı mükellefin 1998 yılındaki beyan veya tespit usulüne göre belirlenir.
Gerçek usul ile götürü usul geçişi arasındaki fark nedir?
1982 yılında gerçek usulde vergilendirilen ve 1983 yılında gerçek usulü sürdüren mükellef.
1983 yılında gerçek usulden götürü usule geçen mükellef.
Birinci gruba mükerrer 116. madde hükmü 1982 ve 1983 dönemleri için uygulanır; ikinci grup için 1982 yılı ve 1/1/1983-15/4/1983 dönemi bakımından uygulanmaz.
Basit usul ile götürü usul içinde muafiyet arasındaki fark nedir?
Kazancı basit usulde tespit edilen mükellef 2. bent kapsamında defter tutma yükümlülüğünden muaftır.
Muaf olunan vergi bakımından götürü usulde tespit yapılmayan mükellef için madde, istisnanın şümulü bulunmadığını belirtir.
Basit usul muafiyeti yalnızca götürü usulde tespit edilen vergiler için geçerlidir; başka vergiler için tutulacak defterler devam eder.
İlgili konular
İlgili terimler
- Gerçek usul
- Vergilendirme dönemi
- PTT acenteliği
- Mükellefiyetin tesisi
- Elektronik belge
- Geçici ödeme
- Teklif
- Vergi kesintisi yapmakla sorumlu tutulanlar
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.