Hâkim durum nedir?
Kısaca
Bir teşebbüsün rakiplerinden, müşterilerinden ve tedarikçilerinden bağımsız hareket edebilme gücüdür.
Birçok kanunda geçer (2 kanun); anlamı bağlama göre aşağıda.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeRekabetin Korunması Hakkında Kanun
- Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.2 · Kapsam
Bir teşebbüsün rakiplerinden, müşterilerinden ve tedarikçilerinden bağımsız hareket edebilme gücüdür. Maddede ayrıca tanımlanmamış, 4054 sayılı Kanun'un 6. maddesine bağlıdır.
- Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.3 · Tanımlar
Belirli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakipleri ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücüdür. Tanım bir güç durumunu ifade eder; pazar payı tek başına tanımın koşulu değildir, bağımsız hareket edebilme gücü aranır.
- Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.6 · Hakim Durumun Kötüye Kullanılması
Belli bir piyasadaki bir veya birden fazla teşebbüsün, rakiplerinden ve müşterilerinden bağımsız hareket ederek fiyat, arz, üretim ve dağıtım miktarı gibi ekonomik parametreleri belirleyebilme gücüdür. Hâkim durum, tek başına pazar payı ile ölçülmez; rakiplerin ve alıcıların bu gücü dengeleyip dengeleyemediğine bakılır.
- Rekabetin Korunması Hakkında Kanun m.7 · Birleşme veya Devralma
Bir teşebbüsün rakiplerinden, tedarikçilerinden ve tüketicilerinden bağımsız hareket edebilme gücüne sahip olduğu durumdur. Madde, hâkim durum yaratılmasını ya da mevcut hâkim durumun güçlendirilmesini, yasak sonucun örneği olarak sayar.
Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun
- Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun m.6 · Serbest rekabet şartlarının korunması ve standardizasyon
Bir piyasada rakiplerden ve müşterilerden bağımsız hareket edebilme gücüdür. Fıkra, bu gücün serbest rekabeti engelleyecek biçimde kullanılmasını yasaklar.
Karıştırılan kavramlar
Hâkim durum yaratılması veya güçlendirilmesi ile etkin rekabetin azaltılmasının diğer biçimleri arasındaki fark nedir?
Madde, hâkim durum yaratılmasını ve mevcut hâkim durumun güçlendirilmesini örnek olarak açıkça sayar.
Bunun dışında kalan ve etkin rekabeti önemli ölçüde azaltan her sonuç da yasak kapsamına girer.
Hâkim durum tespiti zorunlu değildir; önemli ölçüde azaltma sonucunun varlığı yeterlidir.
Örnek kararlar
3 karar- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2022/1579 E., 2022/1512 K., 28.12.2022İlgili madde: 4054 s. K. m.3, 4054 s. K. m.6
- İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 45. Hukuk Dairesi, 2020/1159 E., 2021/241 K., 03.03.2021İlgili madde: 4054 s. K. m.3, 4054 s. K. m.6
- 13. Daire, 2005/1040 E., 2005/3107 K., 15.06.2005İlgili madde: 4054 s. K. m.2
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.