Hizmet karşılığı ücret nedir?
Kısaca
Hizmet karşılığı ücret, 4 kanunda 4 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- 4904 s. K. m.23 · muafiyetler: Belediyelerde yürütülen hizmetler karşılığında alınan bedeldir.
- 5302 s. K. m.42 · il özel idaresinin gelirleri: İl genel meclisi tarafından belirlenen tarifeye göre, il özel idaresinin sunduğu hizmet karşılığında tahsil edilen bedeldir.
- 5362 s. K. m.61 · kayıt ücreti, aidat, katılma payı, düzenlenecek belge ve hizmet ücretleri: Meslek kuruluşlarının düzenlediği ve onayladığı belgeler ile yaptığı hizmet karşılığında aldığı bedeldir.
Kanunda nerede geçiyor
4 maddeTürkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun
- Türkiye İş Kurumu ile İlgili Bazı Düzenlemeler Hakkında Kanun m.23 · Muafiyetler
Belediyelerde yürütülen hizmetler karşılığında alınan bedeldir. Madde bu ücretleri Kurum bakımından muaf tutar.
İl Özel İdaresi Kanunu
- İl Özel İdaresi Kanunu m.42 · İl özel idaresinin gelirleri
İl genel meclisi tarafından belirlenen tarifeye göre, il özel idaresinin sunduğu hizmet karşılığında tahsil edilen bedeldir. Tarife meclis kararıyla belirlenmeden alınan bedel bu kalem kapsamında değerlendirilemez.
Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu
- Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanunu m.61 · Kayıt ücreti, aidat, katılma payı, düzenlenecek belge ve hizmet ücretleri
Meslek kuruluşlarının düzenlediği ve onayladığı belgeler ile yaptığı hizmet karşılığında aldığı bedeldir. Maktu olanlarda (a) ve (b) bentlerine göre belirlenen miktarın onda birini, nispi olanlarda belgede geçen değerin binde onunu geçemez.
Belediye Kanunu
- Belediye Kanunu m.59 · Belediyenin gelirleri
Belediyenin sunduğu bir hizmete karşılık, belediye meclisinin belirlediği tarifeye göre alınan bedeldir. Ücretin miktarı tarifeyle belirlenir, vergi gibi kanunla sabitlenmez.
Karıştırılan kavramlar
Hizmet karşılığı ücret ile kanunla verilen hizmet bedeli arasındaki fark nedir?
Hizmet karşılığı ücret, il genel meclisi tarafından belirlenen tarifeye göre tahsil edilen bedeldir.
Kanunla verilen zorunlu hizmetlerde tarifenin meclisçe belirlenmesi ile kanunla verilen hizmetler dışında kalan, ilgililerin isteğine bağlı hizmetlerdeki ücret ayrımı vardır.
Ücret, meclis tarifesine dayanmıyorsa bu kalem kapsamında alınamaz; tarifenin hangi hizmete uygulanacağı ayrı ayrı değerlendirilir.
Hizmet karşılığı ücret ile vergi arasındaki fark nedir?
Hizmet karşılığı ücret, belediyenin sunduğu somut bir hizmete karşılık alınır ve miktarı meclis tarifesiyle belirlenir.
Vergi, hizmetle doğrudan bağlantı aranmadan kanunda gösterilen matrah üzerinden alınır.
Ücret tarifeye, vergi kanuna bağlıdır; tarifesiz ücret alınamaz.
Katılma payı ile hizmet karşılığı ücret arasındaki fark nedir?
Katılma payı, üye mahalli idarelerin birliğin giderlerine katılmak üzere ödediği paydır ve birliğin genel giderlerine yöneliktir.
Hizmet karşılığı ücret, birliğin belirli bir hizmetinden yararlanan kişiden, meclis tarafından belirlenen tarifeye göre alınır.
Katılma payı üyeler arasında giderlere göre dağıtılan bir paydır; ücret ise hizmet alana karşı tarifeyle tahsil edilen bir bedeldir. Bu nedenle ikisinin dayanağı ve tahsil yöntemi farklıdır.
Tarife ücreti ile hizmet karşılığı ücret arasındaki fark nedir?
Tarife ücreti, Konfederasyonca belirlenen tarifeye ve onanan belgelere bağlıdır.
Hizmet karşılığı ücret, yapılan hizmete ilişkindir ve madde metninde ayrı bir tarifeye bağlanmamıştır.
Ücretin dayanağı farklıdır; tarifeye bağlı olmayan bir ücret için tarifeye dayanılamaz.
Örnek kararlar
3 karar- 2019/112 E., 2020/35 K., 25.06.2020İlgili madde: 5302 s. K. m.42
- 8. Daire, 2019/1266 E., 2024/1685 K., 21.03.2024İlgili madde: 5362 s. K. m.61
- 8. Daire, 2019/3434 E., 2023/7208 K., 14.12.2023İlgili madde: 5362 s. K. m.61
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.