Mücavir alan nedir?

11 maddede geçiyor · 5 kanun

Kısaca

Mücavir alan, 5 kanunda 11 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • 1319 s. K. m.11 · verginin tarh ve tahakkuku: Belediye sınırının dışında kalan ancak belediye hizmetlerinden yararlanan alandır.
  • 5393 s. K. m.59 · belediyenin gelirleri: Belediye sınırının dışında kalan ancak belediye hizmetlerinin götürüldüğü yerleşim alanıdır.
  • 3621 s. K. m.13 · kontrol: Belediye sınırları dışında kalmakla birlikte belediyenin hizmet alanı olarak belirlenen yerleşim çevresidir.

Kanunda nerede geçiyor

11 madde

Emlak Vergisi Kanunu

  • Emlak Vergisi Kanunu m.11 · Verginin tarh ve tahakkuku

    Belediye sınırının dışında kalan ancak belediye hizmetlerinden yararlanan alandır. Birden fazla belediyenin bulunduğu yerde mücavir alan dışındaki binanın tarh yetkilisinin tespitinde ölçüt olarak kullanılır.

  • Emlak Vergisi Kanunu m.14 · Daimi muaflıklar

    Belediye sınırlarının dışında kalan ancak belediyenin kentsel hizmet alanı olarak belirlediği bölgedir. (g) bendinde muafiyetin kapsamını belirleyen ölçütlerden biridir; bu alanın içindeki araziler (g) bendi kapsamında muaf değildir.

  • Emlak Vergisi Kanunu m.16 · Arazi vergisinde istisna

    Belediye sınırlarının dışında kalan ancak belediyeye bağlı kabul edilen yerleşim çevresidir. Muafiyetin coğrafi kapsamını belirler; arazinin bu alan içinde bulunması gerekir.

  • Emlak Vergisi Kanunu geç. m.19

    Belediye sınırları dışında, belediyenin imar ve hizmet yetkisinin uzandığı alanı ifade eder. Geçici 19. maddede Adapazarı Büyük Şehir Belediyesi sınırlarıyla birlikte anılır; artırımlı oranın uygulanmamasının coğrafi kapsamını belirler.

Belediye Kanunu

  • Belediye Kanunu m.14 · Belediyenin görev ve sorumlulukları

    Belediye sınırının dışında kalan ve belediyenin hizmet götürebileceği alandır. Hizmet götürülmesi belediye meclisinin kararına bağlıdır; mücavir alanın kendisi bu maddede tanımlanmamıştır.

  • Belediye Kanunu m.18 · Meclisin görev ve yetkileri

    Belediye sınırının dışında kalan ancak belediye hizmetlerinin götürüldüğü alandır. Bu alana hizmet götürülmesi meclis kararına bağlıdır.

  • Belediye Kanunu m.59 · Belediyenin gelirleri

    Belediye sınırının dışında kalan ancak belediye hizmetlerinin götürüldüğü yerleşim alanıdır. Büyükşehir bakımından emlak vergisi paylaşımında bu alanın içi ayrıca önem taşır.

  • Belediye Kanunu m.80 · Şehirlerarası özel otobüs terminali işletmesi ve akaryakıt istasyonları

    Belediye sınırının dışında kalan, ancak belediyenin hizmet ve yetki alanına dâhil edilebilen bitişik alandır. Madde, terminal ve istasyon izninin mücavir alanda da verilebilmesi bakımından bu kavrama atıf yapar.

Kıyı Kanunu

  • Kıyı Kanunu m.13 · Kontrol

    Belediye sınırları dışında kalmakla birlikte belediyenin hizmet alanı olarak belirlenen yerleşim çevresidir. Maddede, bu alanın içinde kalan kıyılarda kontrol yetkisinin belediyeye ait olduğu ölçütü olarak kullanılır.

Eleman Temininde Güçlük Çekilen Yerlerde Sözleşmeli Sağlık Personeli Çalıştırılması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun

Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun

  • Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun m.17 · Erişme kontrolü uygulanan karayollarına bağlantı, şehir geçişleri ve yerleşim

    Belediye sınırı dışında, belediyeye bitişik ve belediyenin hizmetlerinden yararlanan alanı ifade eder. Madde bu alanın dışındaki çevre için de imar düzenlemesi öncesi görüş şartı koyar.

Karıştırılan kavramlar

Belediye ve mücavir alan içi ile dışı arazi (g) arasındaki fark nedir?

Belediye ve mücavir alan sınırları dışındaki arazi (g) bendinden muaftır.

Belediye ve mücavir alan içindeki arazi bu bent kapsamında değildir.

Mücavir alan içinde kalan arazi için bu bentle muafiyet tanınamaz.

1319 s. K. m.14

Belediye sınırı içi ile mücavir alan arasındaki fark nedir?

Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.

Belediye meclisi kararıyla mücavir alanlara da hizmet götürülebilir.

Mücavir alana hizmet ancak meclis kararıyla yapılabilir; karar yoksa sınır dışı hizmet yetkisi doğmaz.

5393 s. K. m.14

Belediye ve mücavir alan içi ile dışı imar düzenlemesi arasındaki fark nedir?

Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, yolun çevresinde imar düzenlemesi yapılacaksa ilgili idare bunu yapmadan önce Genel Müdürlüğün görüşünü almalıdır.

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde kalan imar düzenlemesi bu fıkranın kapsamı dışındadır.

Sınır dışında olumlu görüş alınmadan imar planı kesinleştirilemez.

6001 s. K. m.17

Belediye ve mücavir alan içi ile dışı çöp toplama arasındaki fark nedir?

Belediye ve mücavir alanlar dışındaki alanlarda çöp toplama işleri (g) Dairenin ön çalışma görevine girer.

Belediye ve mücavir alanların içinde çöp toplama, bu maddenin kapsamı dışındadır.

Belediye sınırları içinde Dairenin bu görevi bulunmaz; görev yalnızca dışarıdaki alanlarda, Valiliklerle birlikte organize edilmek üzere ön çalışma düzeyindedir.

383 s. K. m.13

Büyükşehir ve mücavir alan ile diğer yerler arasındaki fark nedir?

Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alanlar içindeki bina, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı yerlerdedir.

Bu sınırların dışındaki bina, yüzde yüz artırım kapsamında değildir.

Büyükşehir ve mücavir alan içinde oran iki katına çıkar.

1319 s. K. m.8

Büyükşehir ve mücavir alan içi ile dışı arasındaki fark nedir?

Büyükşehir belediye sınırları ve mücavir alan içindeki taşınmazlar, 5216 sayılı Kanunun uygulandığı alanda bulunur.

Bu alanların dışında kalan taşınmazlar.

İçeride kalan taşınmazlarda oran yüzde yüz artırımlı uygulanır; dışarıda kalanlarda kanundaki temel oran aynen uygulanır.

1319 s. K. m.18

Örnek kararlar

1 karar
  1. 2020/42 E., 2023/99 K., 18.05.2023
    İlgili madde: 3621 s. K. m.13

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.