Belediye Kanunu Madde 14Belediyenin görev ve sorumlulukları

5393 sayılı Belediye Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 26.06.2019Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Kısaca

Madde, belediyenin mahallî müşterek nitelikteki görevlerini sayar: kentsel alt yapı, imar, su ve kanalizasyon, ulaşım, coğrafi ve kent bilgi sistemleri, çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans, şehir içi trafik, defin ve mezarlıklar, ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar, konut, kültür, sanat, turizm, tanıtım, gençlik ve spor, öğrenci yurtları, sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma, ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi ile kadın ve çocuk konukevleri görevlerini düzenler.

Bu açıklama madde metninin yerini tutmaz; bağlayıcı olan aşağıdaki metindir.

Belediye, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla;

a)İmar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı; coğrafî ve kent bilgi sistemleri; çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık; zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans; şehir içi trafik; defin ve mezarlıklar; ağaçlandırma, park ve yeşil alanlar; konut; kültür ve sanat, turizm ve tanıtım, gençlik ve spor orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.); sosyal hizmet ve yardım, nikâh, meslek ve beceri kazandırma; ekonomi ve ticaretin geliştirilmesi hizmetlerini yapar veya yaptırır. (Mülga son cümle: 12/11/2012- 6360/17 md.) (…) (Ek cümleler: 12/11/2012-6360/17 md.) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler.12

b)(…)3 Devlete ait her derecedeki okul binalarının inşaatı ile bakım ve onarımını yapabilir veya yaptırabilir, her türlü araç, gereç ve malzeme ihtiyaçlarını karşılayabilir; sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir; mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir; kültür ve tabiat varlıkları ile tarihî dokunun ve kent tarihi bakımından önem taşıyan mekânların ve işlevlerinin korunmasını sağlayabilir; bu amaçla bakım ve onarımını yapabilir, korunması mümkün olmayanları aslına uygun olarak yeniden inşa edebilir; cemevlerinin yapım, bakım ve onarımını yapabilir. (Değişik ikinci cümle: 12/11/2012-6360/17 md.) Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör spor kulüplerine ayni ve nakdî yardım yapar ve gerekli desteği sağlar, her türlü amatör spor karşılaşmaları düzenler, yurt içi ve yurt dışı müsabakalarda üstün başarı gösteren veya derece alan öğrencilere, sporculara, teknik yöneticilere ve antrenörlere belediye meclisi kararıyla ödül verebilir. Gıda bankacılığı yapabilir.45

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/17 md.; Değişik: 12/7/2013-6495/100 md.) Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla yapacakları nakdi yardım, bir önceki yıl genel bütçe vergi gelirlerinden belediyeleri için tahakkuk eden miktarın; büyükşehir belediyeleri için binde yedisini, diğer belediyeler için binde on ikisini geçemez.

(İptal fıkra: Anayasa Mahkemesinin 24/1/2007 tarihli ve E. 2005/95, K. 2007/5 sayılı Kararı ile. )

Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve hizmetin ivediliği dikkate alınarak belirlenir.

Belediye hizmetleri, vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulur. Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.6

Belediyenin görev, sorumluluk ve yetki alanı belediye sınırlarını kapsar.

Belediye meclisinin kararı ile mücavir alanlara da belediye hizmetleri götürülebilir.

4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu hükümleri saklıdır.

(Ek fıkra: 1/7/2006-5538/29 md.) Sivil hava ulaşımına açık havaalanları ile bu havaalanları bünyesinde yer alan tüm tesisler bu Kanunun kapsamı dışındadır.

  1. 1.(1. fıkra (a) bendi)10/9/2014 tarihli ve 6552 sayılı Kanunun 120 nci maddesiyle, bu bentte yer alan , “gençlik ve spor” ibaresinden sonra gelmek üzere, “orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları (Bu Kanunun 75 inci maddesinin son fıkrası, belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler tarafından, orta ve yüksek öğrenim öğrenci yurtları ile Devlete ait her derecedeki okul binalarının yapım, bakım ve onarımı ile tefrişinde uygulanmaz.)” ibaresi eklenmiştir.
  2. 2.(1. fıkra (a) bendi)Anayasa Mahkemesinin 26/6/2019 tarihli ve E.:2019/27; K.:2019/56 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan “…yaptırır” ibaresinin “itfaiye hizmeti” yönünden iptaline karar verilmiştir.
  3. 3.(1. fıkra (b) bendi)Anayasa Mahkemesi’nin 24/1/2007 tarihli ve E. 2005/95, K. 2007/5 sayılı Kararı ile bu maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde yer alan "Okul öncesi eğitim kurumları açabilir;..." ibaresi iptal edilmiştir.
  4. 4.(1. fıkra (b) bendi)12/11/2012 tarihli ve 6360 sayılı Kanunun 17 nci maddesiyle bu bendin birinci cümlesinde yer alan “sağlıkla ilgili her türlü tesisi açabilir ve işletebilir;” ibaresinden sonra gelmek üzere “mabetlerin yapımı, bakımı, onarımını yapabilir;” ibaresi eklenmiştir.
  5. 5.(1. fıkra (b) bendi)16/11/2022 tarihli ve 7421 sayılı Kanunun 16 ncı maddesiyle, bu bende “inşa edebilir” ibaresinden sonra gelmek üzere “; cemevlerinin yapım, bakım ve onarımını yapabilir” ibaresi eklenmiştir.
  6. 6.(4. fıkra)25/4/2013 tarihli ve 6462 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan “özürlü” ibaresi “engelli” şeklinde değiştirilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(11)
  1. 26.06.2019maddenin bir kısmı 26.06.2019 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2019/27, K.2019/56)
  2. 10.09.2014(a) bendi 10.09.2014 tarihinde 6552 sayılı Kanunla değiştirildi
  3. 12.07.2013“Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla…” ile başlayan fıkra 12.07.2013 tarihinde 6495 sayılı Kanunla değiştirildi
  4. 25.04.2013bu fıkra 25.04.2013 tarihinde 6462 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 12.11.2012“(…) Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler,…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırıldı
  6. 12.11.2012“Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000’in üzerindeki belediyeler, kadınlar…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla eklendi
  7. 12.11.2012“Gerektiğinde, sporu teşvik etmek amacıyla gençlere spor malzemesi verir, amatör…” ile başlayan fıkra (bir cümlesi) 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla değiştirildi
  8. 12.11.2012“Belediyelerin birinci fıkranın (b) bendi uyarınca, sporu teşvik etmek amacıyla…” ile başlayan fıkra 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla eklendi
  9. 24.01.2007“Hizmetlerin yerine getirilmesinde öncelik sırası, belediyenin malî durumu ve…” ile başlayan fıkra 24.01.2007 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2005/95, K.2007/5)
  10. 24.01.20071. fıkra 24.01.2007 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2005/95, K.2007/5)
  11. 01.07.2006“Sivil hava ulaşımına açık havaalanları ile bu havaalanları bünyesinde yer alan…” ile başlayan fıkra 01.07.2006 tarihinde 5538 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(3)

Bu maddenin atıf yaptıkları

Bu maddede geçen tanımlar(1)
Belediye
Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini

Bu maddedeki kavramlar

  • Mücavir alan
  • Genel görev ilkesi
  • Hizmet önceliği
  • Konukevi
  • Mahallî müşterek nitelik

Bağlantılı kavramın sözlükte tanımı, geçtiği öteki maddeler ve örnek kararları var.

Bu maddeyi uygulayan kararlar

985 karar arasından seçildi
  1. 6. Daire · E. 2019/11908 · K. 2023/7685 · T. 30.10.2023
    Daire kararıBozma
    Davacı tarafından, Zonguldak-Çatalağzı Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile bu işlemin dayanağı 5393 sayılı Belediye Kanununun 14 ve 15. maddeleri uyarınca Çatalağzı Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen Baz İstasyonlarına Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni Verilmesi Hakkında Yönetmeliğin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
  2. 4. Hukuk Dairesi · E. 2022/12095 · K. 2025/7431 · T. 08.05.2025
    Daire kararıOnama
    aksi iddiaların geçici işçilere ücret ödenmemesi ve hizmetlerinden bedelsiz yararlanma gibi bir durum ortaya çıkaracağı, bu durumun da angarya kapsamına gireceği, Anayasa'nın 18. maddesi uyarınca angaryanın yasak olduğu, davalının 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesinde belirtilen görevlerini yerine getirdiği ve bu sırada da aynı Kanun'un 37. maddesindeki yetkisini kullandığının kabulü gerektiğinin mütalaa edildiği ve söz konusu raporun usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddin
  3. 22. Hukuk Dairesi · E. 2020/1563 · K. 2020/9292 · T. 09.07.2020
    Daire kararı
    belediye hizmetlerinin (20) nolu “Genel işler” işkolu kapsamında olduğunu, 6356 sayılı Yasanın 4. maddesi uyarınca çıkarılan İşkolları Yönetmeliğinde (20) sıra nolu işkolu olan “'Genel işler” işkolu tanımlanırken “'Belediye hizmetlerinin” tümünün bu işkolunda olacağının belirlendiğini, 5393 sayılı Belediyeler Yasasının 14. maddesinde “Belediyelerin Görev ve Sorumlulukları” başlığı altında imar, su ve kanalizasyon, ulaşım gibi kentsel alt yapı, coğrafi ve kent bilgi sistemleri, çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık, zabıta, itfaiye, acil yardım, kurtarma ve ambulans,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

İdare Hukuku

5393 sayılı Belediye Kanunu'na göre, aşağıdakilerden hangisi belediyenin görev ve sorumlulukları arasında yer almakla birlikte, yapması zorunlu olmayıp "yapabilir" şeklinde ifade edilen bir hizmettir?

  1. A) İmar, su ve kanalizasyon hizmetleri
  2. B) Çevre ve çevre sağlığı, temizlik ve katı atık hizmetleri
  3. C) Zabıta, itfaiye, acil yardım ve ambulans hizmetleri
  4. D) Defin ve mezarlık hizmetleri
  5. E) Okul binalarının inşaatı, bakımı ve onarımı

Bu maddeyle ilgili 4 soru daha var

Soruların tamamını çözmek ve açıklamalı cevapları görmek için Hukuksal Eğitim platformuna katıl.

Platforma katıl