Belediye Kanunu Madde 75Diğer kuruluşlarla ilişkiler

5393 sayılı Belediye Kanunu

YürürlükteSon değişiklik: 14.11.2019Kısmi iptal (yürürlükte)

Bu metin, tarihine kadar Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikleri içerir.

Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;

a)Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına ait yapım, bakım, onarım ve taşıma işlerini bedelli veya bedelsiz üstlenebilir veya bu kuruluşlar ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir ve bu amaçla gerekli kaynak aktarımında bulunabilir. Bu takdirde iş, işin yapımını üstlenen kuruluşun tâbi olduğu mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır.

b)Mahallî idareler ile merkezî idareye ait aslî görev ve hizmetlerin yerine getirilmesi amacıyla gerekli aynî ihtiyaçları karşılayabilir, geçici olarak araç ve personel temin edebilir.

c)(Değişik: 12/11/2012-6360/19 md.) Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler, Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmış vakıflar ve 7/6/2005 tarihli ve 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilir. Diğer dernek ve vakıflar ile gerçekleştirilecek ortak hizmet projeleri için mahallin en büyük mülki idare amirinin izninin alınması gerekir.1

d)Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.

Kamu kurum ve kuruluşlarına belediyeler, bağlı kuruluşları ve belediye şirketlerince devir veya tahsis edilen taşınmazlar, kamu konutu ve sosyal tesis olarak kullanılamaz.

(Ek fıkra: 12/11/2012-6360/19 md.) 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının ikinci cümlesi ile 5253 sayılı Dernekler Kanununun 10 uncu maddesi; belediyeler, il özel idareleri, bağlı kuruluşları ve bunların üyesi oldukları birlikler ile ortağı oldukları Sayıştay denetimine tabi şirketler için uygulanmaz.

(Ek fıkra: 31/10/2016-KHK-678/11 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7071/11 md.) Afet, kitlesel göç ve teröre maruz kalan yerleşim birimlerinin belediyeleri (…)2 vali veya belediye başkanı, aksayan belediye hizmetinin başka bir belediye tarafından yerine getirilmesini talep edebilir. Yardım istenilen belediye, meclis kararına gerek olmaksızın İçişleri Bakanının izniyle bu talebi yerine getirebilir.

  1. 1.(1. fıkra (c) bendi)2/7/2018 tarihli ve 703 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 200 üncü maddesiyle bu bentte yer alan “Bakanlar Kurulunca” ibaresi “Cumhurbaşkanınca” şeklinde değiştirilmiştir.
  2. 2.(4. fıkra)Anayasa Mahkemesi’nin 14/11/2019 tarihli ve E.: 2018/90, K.: 2019/85 sayılı Kararı ile bu fıkrada yer alan "... ile bu Kanunun 45 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince belediye başkanı veya başkan vekili görevlendirilen belediyelerde," ibaresi iptal edilmiştir.
Kanun metninde bu maddeHam metin
Değişiklik geçmişi(5)
  1. 14.11.2019maddenin bir kısmı 14.11.2019 tarihinde Anayasa Mahkemesince iptal edildi (AYM E.2018/90, K.2019/85)
  2. 01.02.2018“Afet, kitlesel göç ve teröre maruz kalan yerleşim birimlerinin belediyeleri (…)…” ile başlayan fıkra 01.02.2018 tarihinde 7071 sayılı Kanunla kanunla aynen kabul edildi
  3. 31.10.2016“Afet, kitlesel göç ve teröre maruz kalan yerleşim birimlerinin belediyeleri (…)…” ile başlayan fıkra 31.10.2016 tarihinde KHK-678 eklendi
  4. 12.11.2012“Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, kamu yararına çalışan dernekler,…” ile başlayan bent 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla değiştirildi
  5. 12.11.2012“5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 29 uncu maddesinin birinci…” ile başlayan fıkra 12.11.2012 tarihinde 6360 sayılı Kanunla eklendi

Maddenin eski metinleri gösterilmiyor; yalnız hangi bölümün ne zaman, hangi kanunla değiştiği.

Atıflar(5)
Bu maddede geçen tanımlar(1)
Belediye
Belde sakinlerinin mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişisini

Bu maddeyi uygulayan kararlar

43 karar arasından seçildi
  1. İBK E.2017/1 K.5415/1 T.null
    İçtihadı birleştirmeYerleşik içtihat
    … 5393 sayılı Kanun'un 75'inci maddesi çerçevesinde ve sadece mahalli idareler ile …
  2. 13. Daire · E. 2020/1052 · K. 2022/4533 · T. 01.12.2022
    Daire kararıOnama
    TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, spor tesislerinin spor kulübü derneklerine ihale edilmeden 5393 sayılı Kanun'un 75. maddesi gereği işletme haklarının devredilemeyeceği, bu alanların 2886 sayılı Kanun hükümlerine göre kiraya verilmesi gerektiği belirtildiğinden, dernek ile aralarında yapılan protokolün iptaline karar verildiği, derneğin anılan yeri teslim etmediği ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması gerektiği ileri sürülmektedir.
  3. 8. Daire · E. 2019/120 · K. 2022/1529 · T. 09.03.2022
    Daire kararı
    E:...sayılı dosyada ...ada, ...parsel sayılı taşınmazın 5393 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca ...Kaymakamlığı İlçe Müftülüğü adına bedelsiz olarak 25 yıl süreyle tahsis edilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Şehitkamil Belediye Meclis kararının iptali istemiyle dava açıldığı, anılan davada davalı idarece verilen savunma dilekçesinde ...tarih ve ...sayılı Şehitkamil İlçe Belediye Meclis kararı ile davacı derneğe yapılan tahsisin iptaline karar verildiğinin açıkça belirtildiği,

Seçim otomatiktir: kararın maddeyi uygulayan cümlesi, mahkemenin bağlayıcılık derecesi, maddenin sonraki değişiklikleri ve kararın bu maddeye özgülüğü birlikte puanlanır. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

Bu maddeye özel soru

İdare Hukuku

Bir ilçe belediyesi, gençlerin sosyal ve teknolojik gelişimini desteklemek amacıyla bir "Gençlik ve İnovasyon Merkezi" kurmak istemektedir. Bu projenin gerçekleştirilmesi için, biri "kamu yararına çalışan dernek" statüsündeki (A) Derneği, diğeri ise Cumhurbaşkanınca vergi muafiyeti tanınmamış sıradan bir vakıf olan (B) Vakfı ile ortak hizmet projesi yürütülmesi planlanmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu uyarınca, belediyenin bu dernek ve vakıf ile iş birliği yapabilmesine ilişkin aşağıdaki hukuki değerlendirmelerden hangisi isabetlidir?

  1. A) Belediye, belediye başkanının tek taraflı kararıyla her iki kuruluşla da herhangi bir ek izne tabi olmaksızın ortak hizmet projesi yürütebilir.
  2. B) Belediyenin bu tür projeleri sivil toplum kuruluşlarıyla gerçekleştirebilmesi için proje konusunun belediyenin asli görev alanına girmesi ve önceden Çevre ve Şehircilik Bakanlığından izin alınması zorunludur.
  3. C) Belediye, belediye meclisi kararı ile (A) Derneği ile doğrudan, (B) Vakfı ile ise mahallin en büyük mülki idare amirinin iznini aldıktan sonra ortak hizmet projesi gerçekleştirebilir.
  4. D) Belediyeler, sadece kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile ortak hizmet projesi gerçekleştirebilir, dernek ve vakıflarla kaynak aktarımı içeren projeler yapması kanunen mümkün değildir.
  5. E) Belediye meclisinin bu yönde bir karar alması yeterli olup, hem (A) Derneği hem de (B) Vakfı ile başka bir makamın iznine gerek kalmaksızın iş birliği yapılabilir.