İlk ve son derece mahkemesi nedir?

3 maddede geçiyor · 3 kanun

Kısaca

İlk ve son derece mahkemesi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.

  • Anayasa m.155 · danıştay: Danıştayın kanunla gösterilen belli davalara ilk derece olarak bakması ve bu davalarda verdiği kararın bir üst yargı yoluna gitmeden kesinleşmesi anlamına gelir.
  • 2575 s. K. m.23 · danıştayın görevleri: Kanunda yazılı idari davaların Danıştay tarafından tek derece olarak görülmesidir.
  • 2797 s. K. m.13 · yargıtayın görevleri: Davanın Yargıtayda ilk derece olarak açılıp görülmesi ve verilen kararın istinaf yoluna tabi olmamasıdır.

Kanunda nerede geçiyor

3 madde

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası

  • Anayasa m.155 · C. Danıştay

    Danıştayın kanunla gösterilen belli davalara ilk derece olarak bakması ve bu davalarda verdiği kararın bir üst yargı yoluna gitmeden kesinleşmesi anlamına gelir. Hangi davaların bu kapsamda olduğu kanunla belirlenir.

Danıştay Kanunu

  • Danıştay Kanunu m.23 · Danıştayın görevleri

    Kanunda yazılı idari davaların Danıştay tarafından tek derece olarak görülmesidir. Bu davalarda verilen karara karşı ayrı bir derece mahkemesine başvurulamaz; kararın kesinliği bu niteliğe dayanır.

Yargıtay Kanunu

  • Yargıtay Kanunu m.13 · Yargıtayın görevleri

    Davanın Yargıtayda ilk derece olarak açılıp görülmesi ve verilen kararın istinaf yoluna tabi olmamasıdır. Bu sıfat, sadece kanunun Yargıtaya verdiği davalarda söz konusu olur.

Karıştırılan kavramlar

Temyiz merci olarak görev ile ilk ve son derece mahkemesi olarak görev arasındaki fark nedir?

Temyiz görevinde Danıştay, alt derece mahkemesinin kararını yeniden inceler ve yalnız hukuka aykırılık denetimi yapar.

İlk ve son derece görevinde Danıştay, dosyayı doğrudan esas bakımından karara bağlar; önünde bir alt derece kararı yoktur.

Temyiz görevinde yalnızca hukuka aykırılık denetlenir; ilk ve son derece görevinde ise karar tek derece olarak kesinleşir.

2575 s. K. m.23

İlgili konular

Örnek kararlar

3 karar
  1. 2016/144 E., 2020/75 K., 10.12.2020
    İlgili madde: 2575 s. K. m.23
  2. 1990/19 E., 1991/15 K., 21.06.1991
    İlgili madde: Anayasa m.155
  3. Ceza Genel Kurulu, 2020/335 E., 2022/69 K., 08.02.2022
    İlgili madde: 2797 s. K. m.13

Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.

İlgili terimler

Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.

Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.