Kültür varlığı nedir?

Getirilen eşya gerçekten kültür varlığı ise madde 33 serbestliği devreye girer ve getirme işlemi hukuka uygun kabul edilir.

Eşya kültür varlığı değilse madde 33 hiç uygulanmaz ve genel ithalat mevzuatı geçerli olur.

Maddenin uygulanıp uygulanmayacağı önce eşyanın niteliğinin tespitine bağlıdır.

Taşınır kültür varlıkları, yer değiştirebilen eşya niteliğindeki varlıklardır.

Taşınmaz kültür varlıkları, arazi veya yapı gibi yerinden ayrılamayan varlıklardır.

Madde her iki kategoriyi birlikte düzenler; ancak tespit ve tescil usulü taşınmazlar bakımından kanunun 7. maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.

Kültür varlıkları insan eseri olan tarihi ve sanat değeri taşıyan varlıklardır.

Tabiat varlıkları doğal oluşumlardan oluşan ve doğal güzellik taşıyan varlıklardır.

Her iki grup da amaç maddesinde ortak korunma rejimine tabi tutulur; ancak tanımları ayrı ele alınır.

Taşınmaz tabiat varlıkları, madde metninde tarihi mağaralar, kaya sığınakları ve özellik gösteren ağaç toplulukları olarak örneklenir.

Taşınmaz kültür varlıkları, insan eliyle yapılmış ya da insan faaliyetiyle ilişkili taşınmazlardır ve listeyle (kale, han, hamam, cami vb.) örneklenir.

Madde iki kategoriyi aynı bentte birlikte sayar. Tabiat varlıkları için 19. yüzyıl sınırı aranmaz; kültür varlıklarında (a) bendinde yüzyıl ölçütü uygulanır.

Kültür varlıklarında tespit, örnek durumda olan ve ait olduğu devrin özelliklerini yansıtan yeterli sayıda eser ile sınırlı olarak yapılır.

Doğal sit alanlarında tespit, tarih ve sanat ölçütü yerine doğal özellikler ve bölge niteliği dikkate alınarak yapılır.

Kültür varlığı seçiminde devletin imkânları gözetilerek sınırlama yapılabilir; doğal sit alanında bu seçim ölçütü uygulanmaz.

Aktarıma konu hak tescilli taşınmaz kültür varlığı üzerindeyse aktarımda yapı değeri dikkate alınmaz ve malik menkul kıymeti teslim almadan önce bakım, onarım ve restorasyona başlayıp tamamlamakla yükümlüdür.

Aktarıma konu hak tescilli kültür varlığı değilse yapı değeri denkleştirmede dikkate alınır ve bu bakım-restorasyon yükümlülüğü aranmaz.

Tescilli kültür varlığında aktarım bedelinin hesaplanması farklı, ayrıca protokol ve bakım yükümlülüğü doğar.