Kusursuz Sorumluluk nedir?
Kısaca
Kusursuz Sorumluluk, 7 kanunda 12 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.1007 · sorumluluk: Zarar gören, zararın tapu memurunun kusurundan doğduğunu ispat etmek zorunda değildir.
- TBK m.65 · hakkaniyet sorumluluğu: Kusur unsurunun aranmadığı sorumluluk türüdür.
- HMK m.399 · tazminat: Tazminat sorumluluğunun, tedbir isteyenin kusurlu davranışına bağlanmadığı sorumluluk türüdür.
Kanunda nerede geçiyor
12 maddeTürk Borçlar Kanunu
- TBK m.49 · I. Genel olarak
Kusur aranmaksızın, belirli kişi ya da işletme bakımından kanunun öngördüğü sorumluluktur. Bu madde kusura dayanan sorumluluğu düzenler; kusursuz sorumluluk halleri ayrı maddelerdedir.
- TBK m.65 · I. Hakkaniyet sorumluluğu
Kusur unsurunun aranmadığı sorumluluk türüdür. Bu maddede kusur yerine hakkaniyet ölçütü devreye girer.
- TBK m.67
Bulunduranın zarar verene ilişkin kusurunun aranmadığı, yalnız gerekli özeni gösterdiğini ispat ederek kurtulabildiği sorumluluk türüdür. Kusursuz sorumluluk tehlike esasına dayanmaz; kanun koyucu bunu bilinçli olarak tehlike sorumluluğu saymamıştır.
- TBK m.116 · 3. Yardımcı kişilerin fiillerinden sorumluluk
Borçlunun kendi kusurunun bulunmaması ya da yardımcının kusurunun bulunmaması hâlinde dahi, yardımcının borca aykırı fiilinden borçlunun sorumlu olmasıdır. Sorumluluk yardımcının kusuruna bağlı değildir.
- TBK m.577 · 2. Kıymetli eşya
İşletenin kendisinde veya çalışanında kusur bulunmasa da, şeyleri özel saklama amacıyla almış veya almaktan kaçınmış olması nedeniyle doğan sorumluluktur. Bu hâlde eşyanın tam değerinden sorumlu tutulur.
- TBK m.579 · II. Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu
Zararın doğumunda işletenin veya çalışanının kusurunun aranmadığı sorumluluktur. Bu maddede sorumluluk, kusur yüklenmediği hâllerde saklanan başına günlük saklama ücretinin on katı ile sınırlıdır.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.1007 · 2. Sorumluluk
Zarar gören, zararın tapu memurunun kusurundan doğduğunu ispat etmek zorunda değildir. Devlet de memurun kusursuz olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.399 · Tazminat
Tazminat sorumluluğunun, tedbir isteyenin kusurlu davranışına bağlanmadığı sorumluluk türüdür. Doğan zarar ile tedbir arasında nedensellik bağı bulunması yeterlidir.
Türk Ticaret Kanunu
- TTK m.919 · II - Bildirme yükümlülüğü
Gönderenin ikinci fıkrada sayılan hallerde kendisine kusur yüklenemese bile komisyoncunun giderlerini ve zararını karşılamasıdır. Sorumluluk, ihlal edilen yükümlülüğün sonucu olarak doğar.
Çevre Kanunu
- Çevre Kanunu m.28 · Kirletenin sorumluluğu
Zarar verenin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın doğan sorumluluktur. Bu maddede kirletenin, zararın meydana gelmemesi için gerekli önlemleri aldığını ispatlayarak sorumluluktan kurtulması mümkün değildir.
Türk Sivil Havacılık Kanunu
- Türk Sivil Havacılık Kanunu m.137 · Müterafık kusur
Zarar verenin kusurunun aranmadığı sorumluluk türüdür. Sorumluluğun doğması için kanunun öngördüğü şartların gerçekleşmesi yeterlidir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu
- Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu m.66 · 1. Genel olarak
Tecavüz edenin veya işletme temsilci ve müstahdemlerinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın ref ve men talebinin dinlenebilmesi ilkesidir. Bu hüküm yalnızca ref ve men davalarında geçerlidir, tazminat davalarında kusur ayrıca aranır.
Karıştırılan kavramlar
Kusursuz sorumluluk ile genel haksız fiil sorumluluğu arasındaki fark nedir?
Madde 28 birinci fıkraya göre kirletenin sorumluluğu kusur şartı aranmaksızın doğar; zarar görenin kusuru ispatlaması gerekmez.
Genel hükümlere göre tazminat sorumluluğunda zarar görenin kusuru ve zararın kusurla bağlantısı ispat edilmelidir.
Zarar görene, kusur ispatı yükü hafifletilmiş bir sorumluluk yolu açılır; ancak ikinci fıkra uyarınca genel hükümlere dayanma hakkı da saklıdır.
Kusur sorumluluğu ile kusursuz sorumluluk arasındaki fark nedir?
Şeyler saklanmak üzere alınmamış veya alınmaktan kaçınılmamışsa işletenin sorumluluğu yalnızca kendi veya çalışanlarının kusuruna dayanır.
İşleten şeyleri saklamak üzere almış veya almaktan kaçınmışsa kusur aranmaz ve sorumluluk kusursuzdur.
Kusursuz hâlde zarar görenin kusur ispatı gerekmez; işleten eşyanın tam değerinden sorumlu olur.
Kusur sorumluluğu ile kusursuz sorumluluk sınırı arasındaki fark nedir?
İşletenin veya çalışanlarının kusuru yüklenebildiğinde sorumluluk kusura dayanır ve kurtuluş ispatı ile belirlenir.
Kusur yüklenemediğinde sorumluluk kusursuz hâle gelir ancak günlük saklama ücretinin on katıyla sınırlıdır.
Kusur kanıtlanabiliyorsa tam zarar aranabilir; kusur kanıtlanamıyorsa tazminat on kat sınırına bağlanır.
Hatır taşıması ile kusursuz sorumluluk arasındaki fark nedir?
Taşıma veya araç verilmesi tamamen ivazsız olup yalnızca nezaket ve yardımseverlik ile yapılmışsa, sorumluluk genel hükümlere tabidir.
Taşıma taraflar arasındaki başka bir ilişkinin sonucu olarak taşıyanın veya izin verenin çıkarınaysa, hatır taşıması hükmü uygulanmaz.
Hatır taşımasında sorumluluk Borçlar Kanunu hükümlerine göre belirlenir; diğer hâlde KTK m.85/f.1 uyarınca kusursuz sorumluluk doğar.
Kusursuz sorumluluk ile kusura bağlı takdir arasındaki fark nedir?
Zarar kasten veya ihmalle verilmişse tazminat yükümlülüğü kendiliğinden doğar ve hâkim yalnızca miktar ve türü belirler.
Zarar ihmal dışında verilmiş ve zarar görenin kusuru da yoksa ise hâkim tazminatın gerekip gerekmediğini ayrıca takdir eder.
Kusursuz hâllerde tazminatın gerekliliği bile hâkimin takdirine bağlıdır; hâkim tazminat hükmetmeyebilir.
Zarar sorumluluğu ile kusursuz sorumluluk arasındaki fark nedir?
Kötüniyetli zilyet, şeyin zarar görmesi veya yok olması sebebiyle kural olarak kusuru olmasa da sorumludur.
Zilyet şeyi kime geri vereceğini bilmiyorsa sorumluluk yalnızca kusurla sınırlanır.
Hak sahibinin kimliği bilinmiyorsa kusur sorumluluğu devreye girer; bilinen hak sahibine karşı ise kusursuz sorumluluk sürer.
İlgili konular
- Ardiyeciye bırakma, konaklama yeri, garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlere bırakmaBorçlar Hukuku Özel Hükümler
- Borçların ifa edilmemesinin sonuçlarıBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Özen sorumluluğu, zamanaşımı ve yargılamaBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Sorumluluk sebeplerinin çokluğu ve hukuka aykırılığı kaldıran hâllerBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Sorumluluk ve tazminatBorçlar Hukuku Genel Hükümler
- Kurulması, tapu sicilinin tutulması ve tapu idareleriMedeni Hukuk
Örnek kararlar
1 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2023/963 E., 2025/230 K., 16.04.2025İlgili madde: TBK m.49
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.