Mecburi hizmet nedir?

Görevlendirme nedeniyle üstlenilen ve görevlinin kurumda belirli süre çalışmasını öngören yükümlülüktür. Bu süre tamamlanmadan ayrılanlar, eksik kalan kısmın orantılı tutarını öder.

Devlet hesabına okutulan veya yurt dışına gönderilen kişinin, öğrenimi veya görevlendirmesi karşılığında belirli bir süre kamu hizmetinde çalışmakla yükümlü olmasıdır. Süre, öğrenim süresine ya da yurt dışında kalınan süreye bağlı olarak hesaplanır.

Devlet tarafından yapılan yetiştirme, eğitim veya staj giderleri karşılığında, ilgilinin belirli bir süre kamu kurumunda çalışmasını gerektiren yükümlülüktür. Yükümlülüğün süresi ve kapsamı ilgili eğitim veya yetiştirme düzenlemesine göre belirlenir.

Yurt dışında bulunulan sürenin iki katı kadar süreyle, görevlendirmeyi yapan kuruma karşı çalışma yükümlülüğüdür. Süre yurt dışında geçirilen sürenin fiilen hesaplanmasına bağlıdır.

Yurt dışında üç aydan fazla kalan kişinin, yurda dönüp mesleğe başladıktan sonra yapmakla yükümlü olduğu hizmettir. Süresi yurt dışında kalınan sürenin iki katıdır.

49. maddede düzenlenen, hâkim ve savcı olarak belirli bir süre görev yapma yükümlülüğüdür. Bu maddeye göre dış görevde geçen süreler mecburi hizmetten düşülür.

Hakim ve savcının kanunen yükümlü olduğu, belirli bir süre ve yer bakımından yerine getirmekle yükümlü olduğu hizmettir. Açık sicile kaydedilen hususlardan biridir.

Okutulan öğrencinin, öğrenimini tamamladıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığında belirli bir süre çalışmasını öngören yükümlülüktür. Kanunun amacı bu karşılıklılık üzerine kuruludur.

Parasız yatılılık ve bursluluk desteğinin karşılığında öğrencinin üstlendiği yükümlülüktür. Maddenin tanımlarının her ikisinde de bu unsur bulunur; hizmetin süresi ve yerine getirilme biçimi bu maddede belirlenmez.

Başarısız olup görevden çıkarılması gereken ancak mecburi hizmet yükümü bulunan stajiyerlerin, Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun göreceği hizmetlerde çalıştırılmasını ifade eder. Yükümün kaynağı madde metninde belirtilmemiştir.

Öğrencinin öğrenimini tamamladıktan sonra Devlete karşı üstlendiği, belirli bir süre görev yapma yükümlülüğüdür. Süresi ve ayrıntıları bu maddede değil, atıf yapılan 657 sayılı Kanun'un ek 34. maddesinde ve taahhütnamede belirlenir.

Yurt içinde ya da yurt dışında öğretim elemanı olarak yetiştirilenlerin, bağlı oldukları yükseköğretim kurumunda belli bir süre çalışmasını zorunlu kılan yükümlülüktür. Bu yükümlülük eş durumu ve sağlık mazeretleri dışında başka yükseköğretim kurumlarında veya kamu kurum ve kuruluşlarında yerine getirilemez.

Devlet konservatuvarı öğrenimi sırasında veya bu öğrenim nedeniyle doğan, mezuna mecburi hizmet yükümlülüğü getiren hizmettir. Mecburi hizmeti olan mezunlar Kültür ve Turizm Bakanlığının uygun göreceği hizmetlerde çalıştırılır.

Hemşire okulu mezunlarının, eğitimleri karşılığında devlet kurumlarında belirli bir süre çalışmak zorunda oldukları hizmet yükümlülüğüdür. Madde, bu hizmetin süresini belirlemez; yalnızca hizmetin bitmesi ile serbest çalışmaya geçiş arasındaki bağı kurar.