Merkezî yönetim bütçesi nedir?
Kısaca
Merkezî yönetim bütçesi, 5 kanunda 9 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- Anayasa m.161 · bütçe ve kesinhesap: Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini gösteren bütçedir.
- SGGSSK m.87 · prim ödeme yükümlüsü: Primin devlet tarafından ödeneceği durumda, bu primin hangi kaynaktan karşılanacağını gösteren bütçedir.
- AYMKYUHK m.4 · mahkeme bütçesi: Devletin genel ve özel bütçeli idarelerinin yıllık gelir ve giderlerini gösteren, TBMM tarafından bütçe kanunu ile kabul edilen mali plan.
Kanunda nerede geçiyor
9 maddeKamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.12 · Bütçe türleri ve kapsamı
Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşan bütçe grubudur. Sosyal güvenlik kurumu bütçesi ve mahallî idare bütçesi bu grubun dışında kalır.
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.16 · Orta vadeli program (…)22 ve bütçe hazırlama rehberi
Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve gider tahminlerini gösteren, bunların uygulanmasına yetki ve izin veren bütçedir. Madde, bu bütçenin hazırlanmasını Cumhurbaşkanlığının görevi olarak düzenler.
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.23 · Yedek ödenek
Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve gider tahminlerini gösteren ve bunların uygulanmasına izin veren bütçedir. Yedek ödeneğin kaynağı ve aktarmanın hukuki çerçevesi bu bütçedir.
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu m.30 · Bütçe politikası, gelir ve giderlerin izlenmesi
Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve gider tahminlerini gösteren ve bunların uygulanmasına izin veren bütçedir. Maddede yetkinin konusunu oluşturur.
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu geç. m.22
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve gider tahminlerini gösteren ve bunların uygulanmasına yetki veren bütçe kanunudur. Maddenin bağlandığı bütçe yetkileri bu bütçenin hazırlanması ve uygulanmasını kapsar.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası
- Anayasa m.161 · A. Bütçe ve kesinhesap
Merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir ve giderlerini gösteren bütçedir. Madde, ödeneğin harcanabilecek tutarın sınırını gösterdiğini bu bütçe açısından öngörür.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu
- SGGSSK m.87 · Prim ödeme yükümlüsü
Primin devlet tarafından ödeneceği durumda, bu primin hangi kaynaktan karşılanacağını gösteren bütçedir. Madde (c) bendinde, bu bütçeden karşılanacak primler için ilgili kamu idarelerini yükümlü kılar.
Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun
- AYMKYUHK m.4 · Mahkeme bütçesi
Devletin genel ve özel bütçeli idarelerinin yıllık gelir ve giderlerini gösteren, TBMM tarafından bütçe kanunu ile kabul edilen mali plan. Mahkemenin kendi bütçesi bu bütçenin içinde yer alır.
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun
- Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun m.12
(I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerinin bütçelerinden oluşan bütçedir. Bu bütçe, merkezi yönetim kapsamındaki idarelerin gelir ve gider tahminlerini gösterir.
Karıştırılan kavramlar
Merkezî yönetim bütçesi ile sosyal güvenlik kurumu bütçesi arasındaki fark nedir?
Merkezî yönetim bütçesi (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerdeki idarelerden oluşur.
Sosyal güvenlik kurumu bütçesi, sosyal güvenlik hizmeti sunan ve (IV) sayılı cetvelde yer alan idarelerin bütçesidir.
Sosyal güvenlik kurumu, merkezî yönetim bütçesinin içinde sayılmaz; genel yönetim kapsamında ayrı bir bütçe grubu oluşturur.
Merkezî yönetim bütçesi ile mahallî idare bütçesi arasındaki fark nedir?
Merkezî yönetim bütçesi merkezî yönetim kapsamındaki idarelerin bütçesidir.
Mahallî idare bütçesi mahallî idare kapsamındaki kamu idarelerinin bütçesidir ve kendi özel kanunlarına göre hazırlanır.
Mahallî idareler merkezî yönetim bütçesine dahil edilmez; ayrı bir bütçe grubu olarak uygulanır.
Merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki idareler ile mahallî idareler arasındaki fark nedir?
Birinci fıkra kapsamında merkezî yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumları bulunur.
Üçüncü fıkra kapsamında mahallî idareler bulunur; bu fıkra 29/10/2005 değişikliğiyle eklenmiştir.
Her iki grubun hesap ve işlemleri Sayıştay tarafından denetlenir ve kesin hükme bağlanır; ancak bu yetkilerin dayanağı ayrı fıkralardadır.
Merkezî yönetim bütçesi ile ayrı bütçeli kurumlar arasındaki fark nedir?
Merkezî yönetim bütçe teklifi Cumhurbaşkanlığınca mali yılbaşından en az 75 gün önce sunulur.
TBMM, Sayıştay ve düzenleyici ve denetleyici kurumlar ise bütçelerini Eylül ayı sonuna kadar TBMM'ye gönderir.
Bu iki farklı işlem farklı tarihlere ve farklı göndericilere bağlıdır; her ikisinin muhatabı TBMM'dir; birincisi Cumhurbaşkanı tarafından teklif olarak, ikincisi kurumlar tarafından bütçe bildirimi olarak yapılır.
Belediye bütçesi ile merkezi yönetim bütçesi arasındaki fark nedir?
Bu madde belediye bütçesinin hazırlık ve kabul sürecini düzenler.
Merkezi yönetim bütçesi 5018 sayılı Kanun ve Anayasa kurallarına tabidir ve Bakanlığa bildirilen belediye tahminleri bu bütçeye yalnızca eklenir.
Belediye bütçesinin Bakanlığa bildirilmesi belediye meclisinin kabul yetkisini ortadan kaldırmaz.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- 2018/117 E., 2023/212 K., 07.12.2023İlgili madde: AYMKYUHK m.4
- 2018/162 E., 2020/66 K., 12.11.2020İlgili madde: 5018 s. K. m.23
- 2019/23 E., 2020/50 K., 24.09.2020İlgili madde: 5018 s. K. m.30
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
- Ödenek
- Mahkeme bütçesi
- Prim ödeme yükümlüsü
- Yedek ödenek
- Geçici bütçe kanunu
- Özel bütçe
- Özel bütçeli idare
- Aktarma
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.