Olay nedir?

TMK'nin yürürlüğe girdiği tarihten önce gerçekleşen olaylar; bu olaylar için olayın gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan kanun uygulanır.

TMK'nin yürürlüğe girdiği tarihten sonra gerçekleşen olaylar; bu olaylara TMK hükümleri uygulanır.

Olayın tarihi, uygulanacak kanunu belirler. Olayın sonuçlarının sonradan doğması veya ortaya çıkması bu ayrımı değiştirmez.

Olay, hukuki sonuç doğuran durumun gerçekleşmesidir ve sonuçları olayın gerçekleştiği tarihteki kanuna bağlıdır.

Hukuki fiil, bağlayıcılığı ve hukuki sonuçları bakımından fiilin gerçekleştiği tarihteki kanuna tabidir; ancak bu tarih TTK'dan önceyse sonuçları sonradan da bu kanuna göre belirlenir.

Fiilin TTK öncesinde yapılmış olması, TTK yürürlüğe girdikten sonra doğan sonuçlarının da eski kanuna göre belirlenmesi anlamına gelir (m.2/1-b). Maddenin 1. fıkrasının a ve b bentleri bu ayrıma göre ayrılmıştır.

TTK yürürlüğünden önce meydana gelen olaylarda, olayın gerçekleştiği dönemde yürürlükte olan kanun uygulanır.

TTK yürürlüğünden sonra meydana gelen olaylarda TTK hükümleri uygulanır.

Aynı tür bir ilişkide hangi tarihte gerçekleştiğine göre farklı kanun uygulanır; 6762 sayılı TTK ile 6102 sayılı TTK hükümleri arasında seçim olayın tarihine göre yapılır (m.2/1-a ve c).

Olayın tarihi, uygulanacak kanunu belirler.

Davanın açılış tarihi, mahkemenin hangi kanunu uygulayacağını belirlemez; yalnızca 2. fıkranın gerekçe yükümlülüğünü tetikler.

TTK sonrası açılan bir davada eski kanun uygulanabilir; ancak bu durumda mahkemenin kararında eski kanunu uyguladığını ve gerekçesini açıkça belirtmesi gerekir (m.2/2).

Görevi veren üst komutan olay yerindeyse sözle ateş emri verebilir ve bu emri yazı ile teyit eder.

Asayişe memur edilen kuvvetin olay yerindeki birlik komutanı ya da en küçük komutan ve amirler önceden emir verilmemiş olsa bile sözle ateş emri verebilir.

Ateş emri verme yetkisi, olay yerinde bulunan komutanlara da tanınmıştır; üst komutanın emri ise yazı ile teyit edilmek zorundadır.

Gerçek mahiyet, vergilendirmede esas alınan ölçüttür; işlemin hukuki görünümü tek başına belirleyici değildir.

Görünen şekil, gerçek mahiyetin ortaya konmasıyla aşılabilir.

Vergi, olayın gerçek mahiyetine göre tespit edilir; görünüşte başka bir işlem yapılmış olması vergilendirmeyi engellemez.