Orantılılık ilkesi nedir?
Kısaca
Orantılılık ilkesi, 3 kanunda 3 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TMK m.199 · tasarruf yetkisinin sınırlanması: Sınırlamanın konusunun ve kapsamının, korunan amaca ölçülü olması gerektiğini ifade eder.
- TCK m.3 · adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi: Verilecek ceza ve güvenlik tedbirinin, işlenen fiilin ağırlığına uygun olmasını zorunlu kılan ilkedir.
- 7223 s. K. m.4 · teknik düzenlemeler: Teknik düzenlemenin gözetilen amacın ötesine geçmemesi, uygun ve orantılı olması, rekabeti engellememesi ve açık ve uygulanabilir olması gerektiği ilkesidir.
Kanunda nerede geçiyor
3 maddeTürk Ceza Kanunu
- TCK m.3 · Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi
Verilecek ceza ve güvenlik tedbirinin, işlenen fiilin ağırlığına uygun olmasını zorunlu kılan ilkedir. Ceza miktarı, fiilin ağırlığı ile ölçülür; failin kişisel özellikleri ayrı bir değerlendirme konusudur.
Türk Medeni Kanunu
- TMK m.199 · V. Tasarruf yetkisinin sınırlanması
Sınırlamanın konusunun ve kapsamının, korunan amaca ölçülü olması gerektiğini ifade eder. Genel ve soyut bir sınırlama bu ilkeye aykırıdır.
Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu
- Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu m.4 · Teknik düzenlemeler
Teknik düzenlemenin gözetilen amacın ötesine geçmemesi, uygun ve orantılı olması, rekabeti engellememesi ve açık ve uygulanabilir olması gerektiği ilkesidir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ceza Genel Kurulu, 2017/267 E., 2018/320 K., 03.07.2018İlgili madde: TCK m.3
- Ceza Genel Kurulu, 2017/717 E., 2017/485 K., 21.11.2017İlgili madde: TCK m.3
- Ceza Genel Kurulu, 2011/335 E., 2012/1804 K., 09.10.2012İlgili madde: TCK m.3
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.