Resmî daire nedir?
Diğer yazımlar: Resmi daireler
Kısaca
Resmî daire, 5 kanunda 8 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- HMK m.70 · cumhuriyet savcısının davada yer alması: Kamu tüzel kişiliğine sahip idari birimdir.
- 488 s. K. m.8 · resmi daire: Damga Vergisi Kanunu bakımından, kanunda sayılan kamu idarelerini ifade eder.
- Av. K. m.35 · yalnız avukatların yapabileceği işler: Baroda yazılı avukatlar bu dairelerdeki işleri takip edebilir; ancak bu hüküm, tekel dışı alanlarda avukat dışı kişilere izin vermez.
Kanunda nerede geçiyor
8 maddeDamga Vergisi Kanunu
- Damga Vergisi Kanunu m.3 · Mükellef
Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler gibi kamu kurumlarıdır. Kâğıdın bir tarafı resmi daire olduğunda vergi kişiye yüklenir.
- Damga Vergisi Kanunu m.8 · Resmi daire
Damga Vergisi Kanunu bakımından, kanunda sayılan kamu idarelerini ifade eder. Kavram kanunun kendi tanımına bağlıdır; başka mevzuattaki anlamı bu kanunun uygulanmasında belirleyici değildir.
- Damga Vergisi Kanunu m.9 · İstisnalar
Kanunun 8. maddesinde tanımlanan, genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıkları ile belediye ve köylerdir. Ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler bu kapsamda değildir; icra dairesi ayrı tüzel kişiliğe sahip olmadığı için istisnanın konusu olan kurumlardan sayılmaz.
- Damga Vergisi Kanunu m.26 · Resmi dairelerin mecburiyeti
Damga Vergisi Kanunu bakımından genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri, belediyeler ve köyler anlamına gelen kurumlardır. Kanun metni bu sayımı madde içinde yapmaz; ilgili yorum bu çerçevede yapılmaktadır.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu
- HMK m.70 · Cumhuriyet savcısının davada yer alması
Kamu tüzel kişiliğine sahip idari birimdir. Maddenin ikinci fıkrasına göre yalnız resmî dairenin bildirimi üzerine dava açılmamasına karşı itiraz hakkı tanınmıştır; gerçek ve tüzel kişiler bu itiraz yoluna başvuramaz.
Avukatlık Kanunu
- Av. K. m.35 · Yalnız avukatların yapabileceği işler
Birinci fıkradaki tekel kapsamı dışında kalan kamu kurum ve kuruluşlarıdır. Baroda yazılı avukatlar bu dairelerdeki işleri takip edebilir; ancak bu hüküm, tekel dışı alanlarda avukat dışı kişilere izin vermez.
Noterlik Kanunu
- Noterlik Kanunu m.40 · Dairenin niteliği ve kiralanması
Kamu gücü kullanılarak yürütülen işlerin yapıldığı, kamu idaresine bağlı birim niteliğindeki yer. Noterlik dairesinin bu sıfatla anılması, dairede yapılan işlemlerin kamusal niteliğini vurgular.
İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun
- İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun m.13 · Çeşitli hükümler
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca tanımlanan kurum ve kuruluşlardır. Bankanın bu kurum ve kuruluşlar adına yaptığı ihalelere ilişkin kâğıtlar, madde kapsamında damga vergisinden muaf tutulur.
Karıştırılan kavramlar
Kişiler arası kâğıt ile resmi daire ile kişi arasındaki kâğıt arasındaki fark nedir?
İki özel kişi arasında düzenlenen kâğıtta, kâğıdı imzalayanlar mükelleftir.
Taraflardan biri resmi daire ise vergiyi kişi öder; resmi daire kendi imzası için vergi ödemez.
Resmi dairenin imzası vergi yükünü kamuya geçirmez; kişi vergiyi öder.
Resmî daire ile ayrı tüzel kişiliği olan iktisadi işletme arasındaki fark nedir?
Genel ve özel bütçeli idareler, il özel idareleri ve belediyeler gibi kurumlar resmî daire sayılır ve tablodaki resmî işler istisnasından yararlanır.
Bu dairelere bağlı olup ayrı tüzel kişiliği bulunan iktisadi işletmeler resmî daire sayılmaz.
Ayrı tüzel kişiliği olan işletmenin düzenlediği kâğıt, resmî işler bendine dayanarak istisna kapsamına alınamaz.
Resmî daire memuru ile noter arasındaki fark nedir?
Resmî daire memuru, kâğıdı aramak ve tutanakla tespit etmekle yükümlüdür; işlemi durdurma yetkisi yoktur.
Noter, vergi ve cezası ödenmeden kâğıdı tasdik edemez ve suretini çıkaramaz (27. madde).
Memur yalnızca tespit ve gönderme ödevi taşır; işlemi reddetmez. Noter ise işlemi yapmaktan kaçınmak zorundadır.
Resmî daire memuru ile banka ve kamu iktisadi teşebbüsü arasındaki fark nedir?
Resmî daire memuru, ibraz edilen kâğıdı arayıp tespit eder ya da vergi dairesine gönderir.
Banka ve kamu iktisadi teşebbüsleri, vergi ve cezası ödenmeden kâğıdı işleme koyamaz (27. madde).
Aynı kâğıt için bankanın işlem yapma yasağı vardır, resmî daire memurunun ise böyle bir yasağı yoktur.
Resmî daire ile icra müdürlüğü arasındaki fark nedir?
İcra müdürlüğü, 8. madde uyarınca resmî daire sayılır ve bu maddenin muhatabıdır.
İcra müdürünün işleme koyma yasağı 27. maddede sayılmamıştır.
İcra müdürü kâğıdı arar ve tutanakla tespit ederek vergi dairesine gönderir; takip bu aramayla durmaz, ancak kâğıdı işleme koyma yasağı yoktur.
Vergi tarhı ile resmî daire tespiti arasındaki fark nedir?
Resmî daire memuru yalnızca aramak, tespit etmek ve göndermekle yükümlüdür.
Vergi dairesi tespit edilen kâğıt için tarh ve tahsil işlemlerini yürütür.
Vergi tahsili memurun değil vergi dairesinin işidir; memur tarh yetkisine sahip değildir.
İlgili konular
Örnek kararlar
3 karar- Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 31. Hukuk Dairesi, 2026/252 E., 2026/335 K., 09.04.2026İlgili madde: 488 s. K. m.3, 488 s. K. m.8
- Ceza Genel Kurulu, 2021/44 E., 2022/790 K., 08.12.2022İlgili madde: Av. K. m.35
- Ceza Genel Kurulu, 2021/43 E., 2021/287 K., 17.06.2021İlgili madde: Av. K. m.35
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.