Sayıştay denetimi nedir?

Merkez teşkilatı Sayıştay denetimine tabidir.

Maddede taşra teşkilatı için aynı açık hüküm yer almaz.

Sayıştay denetimi bakımından iki teşkilat arasında açık bir fark doğar; maddeye göre yalnız merkez teşkilatı bu denetime tabi tutulmuştur.

Sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan kuruluş ve ortaklıklar, Anayasa 165. madde uyarınca TBMM denetimine tabidir.

Merkezi yönetim bütçesi kapsamındaki kamu idareleri ile sosyal güvenlik kurumları, Anayasa 160. madde uyarınca Sayıştay denetimine tabidir.

Kamu iktisadi teşebbüslerinin gelir ve giderleri Sayıştayın denetiminin dışında kalır. Denetim TBMM adına, kanunla düzenlenen usulle yapılır.

Döner sermaye işlemleri Sayıştay vizesine tabi değildir.

Bilanço ve belgeler denetim için Sayıştaya gönderilir.

Vize ön onay olarak kalkmış, denetim ise bilanço sonrası yapılan incelemeye dönüşmüştür.

Kesin hesap kanununun kabulü TBMM'nin bütçe uygulamasını onama yetkisinin kullanılmasıdır.

Sayıştayın denetimi ilgili yıl için devam eder ve kesin hesap kanunuyla sona ermez.

Kesin hesabın Meclise sunulması ve kabulü, ilgili yıla ait sonuçlanmamış denetim ve hesap yargılamasını önlemez; sonradan yanlışlık tespit edilebilir.

Anayasa m.160 uyarınca denetimi yapan kurum Sayıştaydır; Sayıştay anayasal bir organ olarak TBMM adına denetler.

Bu maddede denetimin fiilen yürütüldüğü heyet, her yıl Başkanlık Divanınca görevlendirilen denetim elemanlarından oluşan komisyondur.

Maddedeki komisyon, Sayıştayın kendi kurumsal görevinin yerine geçen değil, bu görev kapsamında TBMM adına çalışan bir heyettir; komisyonun görevlendirme ve nitelik şartlarına uyulmaması denetimin usulüne uygunluğunu etkiler.

Madde 75 teftişi, Cumhurbaşkanının takdirine bağlı, olağanüstü durumlara özgü bir yetkidir.

Sayıştay denetimi, kanunla düzenlenmiş sürekli ve kendiliğinden yapılan dış denetimdir.

Madde 75 teftişi Sayıştay denetiminin yerini almaz; ayrı bir yetki olarak uygulanır.