Tescil yükümlülüğü nedir?
Kısaca
Tescil yükümlülüğü, 3 kanunda 5 maddede geçen bir kavramdır; anlamı bağlama göre değişir.
- TTK m.53 · işletme adı: İşletme adı kullanılıyorsa sahibinin bunu sicile tescil ettirmesi gerektiği anlamına gelir.
- KTK m.19 · tescil belgesi alma zorunluluğu: Araç sahibinin aracını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmesi ve tescil belgesi almasıdır.
- 2886 s. K. m.58 · taşınmaz malların müşteri tarafından adına tescil ettirilmesi: Alıcının, taşınmazı kendi adına tapu siciline tescil ettirmesi borcudur.
Kanunda nerede geçiyor
5 maddeTürk Ticaret Kanunu
- TTK m.53 · B) İşletme adı
İşletme adı kullanılıyorsa sahibinin bunu sicile tescil ettirmesi gerektiği anlamına gelir. Kullanmak zorunlu değildir; zorunluluk, kullanılmaya başlanan ada bağlanır.
- TTK m.214 · III - Noksanlıklar
Kollektif şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunluluğudur. Bu yükümlülük yerine getirilmemişse m.214 değil m.216 hükmü devreye girer ve bu madde saklı kalır.
- TTK m.216 · II - Yükümlülüğün yerine getirilmemesi
Kollektif şirketin ticaret siciline tescil edilmesi zorunluluğudur. Tescil yapılmadan şirket adına girişilen işler bu maddenin sorumluluk rejimine tabi tutulur.
Karayolları Trafik Kanunu
- KTK m.19 · Tescil belgesi alma zorunluluğu
Araç sahibinin aracını yönetmelikte belirtilen esaslara göre yetkili kuruluşa tescil ettirmesi ve tescil belgesi almasıdır. Yükümlülük araç sahibine aittir; tescil belgesi araç sahibi adına düzenlenir.
Devlet İhale Kanunu
- Devlet İhale Kanunu m.58 · Taşınmaz malların müşteri tarafından adına tescil ettirilmesi
Alıcının, taşınmazı kendi adına tapu siciline tescil ettirmesi borcudur. Bu borç, bedel ve diğer masrafların ödenmesi şartına bağlıdır; ödeme yapılmadan doğmaz.
Karıştırılan kavramlar
Tescil yükümlülüğü ile idareden talep hakkı arasındaki fark nedir?
Alıcının kendi tescil yükümlülüğü, tapuya tescil işlemini kapsar.
Alıcının idareden talep hakkı, tescil yükümlülüğünü yerine getirdiği ölçüde var olur.
Tescili yaptırmayan alıcı, hasar, zarar ve fuzuli işgal nedeniyle idareye karşı talep ileri süremez.
Alıcı tescil yükümlülüğü ile haciz ve benzeri satışlar arasındaki fark nedir?
Noter satışında alıcı, bildirimden itibaren bir ay içinde yeni malik adına düzenlenen tescil belgesini elden veya posta yoluyla alır.
Haciz, müsadere, zapt, buluntu, trafikten men gibi nedenlerle kamu kurumlarınca satılan araçta alıcı, satın almadan itibaren bir ay içinde tescil belgesi almak zorundadır.
Her iki durumda da alıcının süresi içinde başvurmaması hâlinde Emniyet Genel Müdürlüğü alıcı adına re'sen kayıt ve tescil ettirmeye yetkilidir; ayrıca tescil belgesinin bir ay içinde teslim edilememesi hâlinde yeni malike sorumluluk yüklenemez.
Araç sahibinin ölümü ile mirasçıların tescil yükümlülüğü arasındaki fark nedir?
Ölen araç sahibinin mirasçıları, vefat tarihinden itibaren doksan gün içinde tescil kuruluşuna başvurur.
Süre geçtikten sonra araç mirasçılar adına tescil edilmeden karayoluna çıkarılırsa, bu ayrı bir yaptırım konusudur.
Tescil, vefat tarihi itibarıyla yapılır; süre sonunda tescil edilmeden çıkarılan araç için sürücüye 3.000 Türk Lirası idari para cezası verilir ve tescil yapılıncaya kadar araç trafikten men edilir.
Otuz günlük tescil yükümlülüğü ile üçüncü fıkradaki otuz günlük men arasındaki fark nedir?
Birinci fıkradaki otuz gün, işletenin mevzuata uygun değişikliği tescile işletme süresidir.
Üçüncü fıkradaki otuz gün, mevzuata aykırı değişiklik yapılan aracın sabit men süresidir.
Birinci fıkrada süre geçince 1.000 Türk lirası idari para cezası söz konusu olur; üçüncü fıkrada ise men süresi sonunda araç mevzuata uygun hâle getirilmeden teslim edilmez.
Tescil yükümlülüğü ile yanlarında çalışanlar arasındaki fark nedir?
Esnaf ve sanatkâr olarak faaliyete başlayan kişi, çalışmaya başladığı tarihten itibaren tescil ve ilan yükümlülüğü altındadır.
Yanlarında çalışanlar, yükümlülük kapsamı dışındadır.
Yanlarında çalışanlar için otuz günlük tescil süresi işlemez; yükümlülük yalnız esnaf ve sanatkâr olarak faaliyet gösteren kişi için doğar.
Tescil yükümlülüğü ile tescilin sorumluluğa etkisi arasındaki fark nedir?
İşletme sahibi yetkiyi tescil ettirmekle yükümlüdür.
Tescil yapılmamış olsa da işletme sahibi temsilcinin fiillerinden sorumludur.
Tescil eksikliği üçüncü kişiye karşı sorumluluğu kaldırmaz; tescil sorumluluğun değil, duyurunun aracıdır.
İlgili konular
Örnek kararlar
2 karar- Hukuk Genel Kurulu, 2021/729 E., 2022/165 K., 22.02.2022İlgili madde: 2886 s. K. m.58
- Hukuk Genel Kurulu, 2020/349 E., 2020/754 K., 13.10.2020İlgili madde: 2886 s. K. m.58
Terimin geçtiği maddeye bağlı ve tam metninde terimi anan kararlar. Tam metin karar deposundan istek üzerine yüklenir. Hukuki tavsiye değildir; kararın güncelliğini ayrıca denetleyin.
İlgili terimler
Aynı maddelerde birlikte geçen kavramlar.
Tanımlar ve madde bağlantıları güncel kanun metninden derlendi (2026-10-21). Hukuki tavsiye değildir.